Azərbaycanın ən gözəl guşələri (6)

 
Azərbaycanın ən gözəl guşələri (6)

Naxçıvan Muxtar Respublikası (1920-1923-cü illərdə Naxçıvan Sovet Sosialist Respublikası, 1923-1924-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Diyarı, 1924-1990-cı illərdə Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası, 1990-cı ildən bu günə kimi Naxçıvan Muxtar Respublikası) — Azərbaycan Respublikasının tərkibində muxtar dövlət. Şimalda və Şərqdə Ermənistan Respublikası (sərhəd xəttinin uzunluğu 246 km), Qərbdə Türkiyə Cümhuriyyəti (sərhəd xəttinin uzunluğu 11 km), Cənubda isə İran İslam Respublikası (sərhəd xəttinin uzunluğu 204 km) ilə həmsərhəddir.

Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası 9 fevral 1924-cü ildə yaradılmışdır. Naxçıvan MR-in Ermənistan ilə təbii sərhəddini, əsasən Zəngəzur və Dərələyəz silsiləsinin suayırıcıları, Türkiyə və İranla sərhəddini isə Araz çayı təşkil edir. Ərazisi Şimal-Qərbdən Cənub-Şərqə doğru 158 km məsafədə uzanır. Muxtar Respublikanın Şimalda ən ucqar nöqtəsi Saraybulaq silsiləsinin Şərur rayonu ərazisindəki Kömürlü dağı (2064 m), ən cənub nöqtəsi isə Arazın sol sahilində 600 m yüksəklikdə yerləşən Zerəni dəmir yol stansiyasıdır. Şimaldan Cənuba doğru ən böyük məsafəsi 75 km-ə bərabərdir.

Qədim Azərbaycan torpağı olan Zəngəzurun 1920-ci ildə sovet rəhbərliyi tərəfindən Ermənistana verilməsi nəticəsində 44-45 km enində zolaq Araza doğru uzanaraq, Naxçıvan MR-i Azərbaycan Respublikasının qalan ərazisindən ayırmışdır. 1924-cü ildə Naxçıvan MSSR-də 3 qəza və 12 dairə təşkil olunmuş, 1925-ci ildə qəzalar ləğv edilmiş, dairələrin sayı 8-ə endirilmişdi: Baş Noraşen, Qıvraq, Tumbul, Əbrəqunis, Nərimanov, Culfa, Parağa və Ordubad dairələri. 1930-cu ilin birinci yarısında Şahbuz rayonu əlavə edilməklə Şərur, Naxçıvan, Culfa, Ordubad və Əbrəqunis rayonları yaradılmışdır. 1948-ci ildə Əbrəqunis rayonu Culfa rayonu ilə birləşdirildikdən sonra, Naxçıvan MSSR inzibati cəhətdən beş rayona (Naxçıvan (1978-ci ildən Babək), Şərur, Şahbuz, Culfa və Ordubad) bölünmüşdür. 1990-cı il 28 avqustda Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fərmanına əsasən Türkiyə ilə həmsərhəd bölgənin sosial-iqtisadi inkişafını daha da sürətləndirmək və gücləndirmək məqsədi ilə, həmçinin ərazinin geostrateji mövqeyi nəzərə alınaraq, Sədərək kəndi və ona məxsus ərazilər əsasında Sədərək rayonu yaradılmışdır.

1929-cu il 18 fevralda Zaqafqaziya MİK totalitar inzibati-amirlik şəraitində Naxçıvan MSSR-in doqquz kəndinin – Şərur dairəsinin Qurdqulaq, Xaçik, Horadiz, Şahbuz nahiyyəsinin Oğbin, Sultanbəy, Ağxəç, Almalı, İtqıran kəndlərinin, Ordubad dairəsinin Qorçevan kəndinin, habelə Kilit kəndinin torpaqlarının bir hissəsinin, əkin sahələri və torpaqları ilə birlikdə Ermənistan SSR-ə birləşdirilməsi haqqında qərar qəbul etmişdir. Zaqafqaziya MİK-in Naxçıvanın sərhədləri məsələsinə baxması, Moskva müqaviləsi (1921) və Qars müqaviləsi (1921) sənədlərini imzalayan tərəflərin iştirakı olmadan Naxçıvan ərazisinin bir hissəsinin Ermənistana verilməsi beynəlxalq hüquq normalarının kobudcasına pozulması olmuşdur[2].

İnzibati cəhətdən Muxtar Respublika hazırda altı inzibati rayona (Babək, Culfa, Ordubad, Sədərək, Şahbuz, Şərur) bölünmüşdür; 4 şəhəri (Azərbaycan Respublikası tabeliyindəki Naxçıvan şəhəri, Naxçıvan Muxtar Respublikası tabeliyindəki Ordubad və Culfa şəhərləri, rayon tabeliyindəki Şərur şəhəri), 4 şəhər tipli qəsəbəsi (Babək, Şahbuz, Parağaçay, Heydərabad), 207 kəndi (2001-ci il) vardır. Muxtar Respublikanın inzibati mərkəzi qədim Naxçıvan şəhəridir.


Geri dön

Arzu_zadeh

  • 9 dekabr 2012 11:00
  • Məqalə: 170
  • Şərh: 5563
  • Bal:
cox sagolun

--------------------

Bitanesiyim

  • 9 dekabr 2012 10:38
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 222
  • Bal:
{awards}
COX SAG OLUN

GuNaY_83

  • 6 dekabr 2012 10:49
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 21751
  • Bal:
{awards}
CoX SaG oL...

--------------------

LoVe_HaTe

  • 5 dekabr 2012 22:38
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 2238
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
Əl uzatmağın min bir yolu olduğu halda sən hər səfərində şillə vurursan mənə...Ən çox da bu üzür məni...

fatimeyinur

  • 5 dekabr 2012 21:49
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk

..::MuSLiMaNKa::..

  • 5 dekabr 2012 21:49
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 373
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

solnuska

  • 5 dekabr 2012 21:03
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16070
  • Bal:
{awards}
TWK....................

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

..::MisS DioR::..

  • 5 dekabr 2012 18:00
  • Məqalə: 147
  • Şərh: 3792
  • Bal:
{awards}
tesekkurler.

--------------------

ZaLaToY PaReN

  • 5 dekabr 2012 17:45
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 1320
  • Bal:
{awards}
Twk xebere gore...

Prank girl

  • 5 dekabr 2012 17:22
  • Məqalə: 106
  • Şərh: 9884
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------
Oglanlar dostluq atmasin qebul etmeyecem!!

unfaithful

  • 5 dekabr 2012 17:16
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 3486
  • Bal:
{awards}
Çox sağ ol....

--------------------

so_sad

  • 5 dekabr 2012 16:36
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 12509
  • Bal:
{awards}
teşekkürlerr xebere göre

J ♥ S

  • 5 dekabr 2012 15:33
  • Məqalə: 445
  • Şərh: 3395
  • Bal:
{awards}
melumat ucun twkler

--------------------
J & S ∞♥....

Gül Əliyeva

  • 5 dekabr 2012 15:12
  • Məqalə: 1526
  • Şərh: 12032
  • Bal:
{awards}
xmmmmmmmmmmmm twkler

my angel__

  • 5 dekabr 2012 15:10
  • Məqalə: 291
  • Şərh: 10821
  • Bal:
{awards}
cox sagol...

--------------------
Səndən sonra içimdə yoxdur qorxu. Çünki səni itirmək idi ən pis qorxulu duyğu.. #17

nuraska

  • 5 dekabr 2012 14:40
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1222
  • Bal:
{awards}
hmmmmmm tesssekurler

--------------------
kim Meni Dostlugdan silib Allah razi olsun mende fikirlesirdimki bulari basimnan nece redd edim http://youtu.be/14mqF-fpc4Q

Samir98

  • 5 dekabr 2012 14:30
  • Məqalə: 35
  • Şərh: 907
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər xəbər üçün))))))))))))

ღ★Diamond★ღ

  • 5 dekabr 2012 14:06
  • Məqalə: 340
  • Şərh: 8986
  • Bal:
{awards}
twkrrrrrrrrrrrrrrrr

ZuZuM__

  • 5 dekabr 2012 13:54
  • Məqalə: 431
  • Şərh: 6749
  • Bal:
{awards}
naxcivan MR

--------------------

GuNaY_83

  • 5 dekabr 2012 13:27
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 21751
  • Bal:
{awards}
NAxCIvAn& SeRuR
love
MeniM YuRduM..

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 8
Qonaqlar: 41
Cəmi: 74

 

Top 10 Müəllif

NIGAR
Xəbərləri: 49
Cəmi: 636
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 43
Cəmi: 74
 
Cəռռəҭ ♥ Ҩօჯυʅυო
Xəbərləri: 38
Cəmi: 52
 
Arzu_zadeh
Xəbərləri: 34
Cəmi: 170
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 29
Cəmi: 144
 
Pəri
Xəbərləri: 12
Cəmi: 238
 
melek432
Xəbərləri: 10
Cəmi: 10
 
คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤
Xəbərləri: 8
Cəmi: 683
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 7
Cəmi: 30
 
Toxunma Xeyallarima
Xəbərləri: 7
Cəmi: 27
 
 
{slinks}