İnsan necə düşünür?

 
İnsan necə düşünür?

Düşüncə düşünmə aktıdır, daha çox düşünmə imkanıdır.O, bəzən əqli-məntiqi mülahizələrlə, ictimai-fəlsəfi və dini əxlaqi düsturlarla daxili duyğuya,mənəvi ruhi işiqlanmaya, özünü, haqqı və həqiqəti tanımağa yönəldir.

İnsanın həyatında sadədən mürəkkəbə doğru istiqamətlənən psixi fəaliyyət formaları aşağıdakı ardıcıllıqla psixoloji məfhumlarla ifadə olunur: duyğu, qavrama, yaddaş, təfəkkür, düşüncə və s.

Duyğu - hissiyyat üzvləri vasitəsilə bizi əhatə edən aləmin əşya və hadisələrinin ayrı-ayrı xüsusiyyətlərinin beyin qabığında əks olunmasıdır.

Qavrama - hissiyyat üzvlərinə birbaşa təsir edən ətraf aləmin əşya və hadisələrinin bütövlükdə mərkəzi sinir sistemində əks olunmasıdır.

Yaddaş - keçmişdə qavranılmış bilik ehtiyatlarını və həyat təcrübəsini beyində saxlamaq və lazım olduqca ondan istifadə etmək qabiliyyətidir.

Təfəkkür - duyğu üzvləri,həyat təcrübəsi və bilik ehtiyatları vasitəsilə gerçəkliyin beyində əks olunmasının sözlərlə ümumiləşdirilərkən cisim və hadisələr arasındakı qanunauyğunluqlardan əqli nəticə çıxarmaq qabiliyyətidir.

Düşüncə (şüur) - insanın ali sinir fəaliyyətinin ən yüksək pilləsi olmaqla özünü və xarici aləmi dərk etməsidir.

Ətraf aləmin dərk olunması prosesində iştirak edən psixi mexanizmlər içərisində ən sadə akt duyğudur.Duyğu vasitəsilə hər hansı bir xassəni dərk edirik, onun haqqında təsəvvür yaradırıq. Beləliklə, ən sadə ən elementar duyğu aktı vasitəsilə hər hansı şeyi tanıyırıq (yaddaş) və mühakimə yürüdürük (təfəkkür). Lakin bundan əlavə öz mürəkkəbliyi və mənşəyinə görə duyğudan sonra bu prosesdə iştirak edən mexanizm qavramadır. Qavrama mexanizmində hər hansı konkret bir hissiyyat deyil, qavranılan hadisənin bütün tərəfləri - həcmi, rəngi, qoxusu və s. aydınlaşdırılır,tam şəkildə dərk edilir. Deməli, qavrama prosesi yüksək inkişafa malik təfəkkürün mövcudluğu ilə reallaşır.Bundan əlavə, duyğu,qavrama,təfəkkür və s. kimi məfhumlar zaman keçdikcə və insan yaşa dolduqca dəyişir,zənginləşir.Bu məfhumların mahiyyəti onların obyektiv dünyanın subyektiv obrazı olmasındadır və bu proseslərin əsasını təşkil edən psixi mexanizmlərin sistem xarakterli olaraq qarşılıqlı təsir əlaqəsində fəaliyyət göstərməsindədir.

Təxəyyül (duyğu və qavrama) və təsəvvürdən fərqli olaraq, təfəkkür müəyyən hadisələri təşkil edən faktların təhlil və müqayisə olunması onların arasındakı əlaqələrin, qanunauyğunluqların nəzərdən keçirilməsi və mühakimə yürüdülməsi, bunların əsasında yeni fikir yaradılmasıdır.Təfəkkür insanın yaradıcı fəaliyyətinin əsasını təşkil edir.Buradan aydın olur ki, təfəkkürlə düşüncə arasında sərhəd yoxdur.Bunların hər ikisi eyni məna və məzmuna malik olsa da,sinonim deyildir. Adətən təfəkkür dərketmənin verbal-məntiqi pilləsi kimi təyin olunur və beyinin fəaliyyəti nəticəsində reallaşır.

Təfəkkürün birbaşa beyinlə funksional əlaqəsini qəbul etsək bunun yalnız fərdə aid olduğunu görərik. Cəmiyyətin nə beyni, nə də hissiyyat üzvləri yoxdur və ictimai düşüncə məfhumlar, anlayışlar, əqli nəticələr formasında mövcud olmaqla dil və yazı kmi ən ali formada təzahür edir.

İnsan cəmiyyətlərinin yaranma və inkişafı tarixinin analizi göstərir ki, ilkin mərhələlərdə düşüncə hər hansı fərdin ayrılıqda funksiyası kimi mövcud olmamışdır. İnsanların bir-birilə təmasda olması, ümumi məqsədə yönəlmiş birgə fəaliyyəti nəticəsində formalaşmışdır.

İctimai şüur sosial qarşılıqlı əlaqənin formalarından biridir.Hər hansı qarşılıqlı təsir əlaqəsi bir forma daxilində ayrı-ayrı qarşılıqlı əlaqələrin birinin digəri ilə əvəz olunması və ümumi əlaqələrin cəmlənməsi nəticəsində yaranır.İctimai şüur fərdin təfəkkürünün birbaşa təzahürü kimi yox, onun, dolayısı ilə ayrı-ayrı fərdlərin təfəkkür qarşılıqlı əlaqəsi kimi formalaşır.

Cəmiyyət düşünmür deyiriksə, bu sözləri beyin haqqında deyə bilərik. Beyin düşünmür, insan beyin vasitəsilə düşünür.Beyni bədəndən ayırıb hər hansı qidalı mühitə yerləşdirsək, nə beyin, nə də beyindən ayrılmış bədən düşünə bilməz. Yəni fərd ayrılıqda ictimai şüur yaratmır.Cəmiyyətin fərdləri olmasa, ictimai şüur yararana bilmir.

Ardı var


Geri dön

ZuZuM__

  • 3 mart 2013 16:02
  • Məqalə: 429
  • Şərh: 6927
  • Bal:
Yaddaş - keçmişdə qavranılmış bilik ehtiyatlarını və həyat təcrübəsini beyində saxlamaq və lazım olduqca ondan istifadə etmək qabiliyyətidir.

--------------------

surawka

  • 24 fevral 2013 13:53
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7238
  • Bal:
{awards}
tewekurler...

Shokoladka

  • 22 fevral 2013 23:32
  • Məqalə: 30
  • Şərh: 8441
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tskler..

--------------------


solnuska

  • 22 fevral 2013 22:29
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16530
  • Bal:
{awards}
Düşüncə (şüur) - insanın ali sinir fəaliyyətinin ən yüksək pilləsi olmaqla özünü və xarici aləmi dərk etməsidir.

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

мυsLiмαηκα

  • 22 fevral 2013 19:56
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 9113
  • Bal:
{awards}
tesekkurler... maraqlidir

so_sad

  • 22 fevral 2013 14:55
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
Təfəkkür - duyğu üzvləri,həyat təcrübəsi və bilik ehtiyatları vasitəsilə gerçəkliyin beyində əks olunmasının sözlərlə ümumiləşdirilərkən cisim və hadisələr arasındakı qanunauyğunluqlardan əqli nəticə çıxarmaq qabiliyyətidir.

Nu Nu

  • 22 fevral 2013 14:12
  • Məqalə: 7
  • Şərh: 1079
  • Bal:
{awards}
Düşüncə (şüur) - insanın ali sinir fəaliyyətinin ən yüksək pilləsi olmaqla özünü və xarici aləmi dərk etməsidir.

ღLovelyღ

  • 22 fevral 2013 10:30
  • Məqalə: 491
  • Şərh: 5413
  • Bal:
{awards}
Diqqət! yazını oxumaq hüququnuz yoxdur. Zəhmət olmasa QEYDİYYATDAN keçin

Shokoladka

  • 22 fevral 2013 07:27
  • Məqalə: 30
  • Şərh: 8441
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tskler..

--------------------


★Azerbaijan girl★

  • 22 fevral 2013 00:27
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 10177
  • Bal:
{awards}
Tewekkurlerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

barsa yek

  • 21 fevral 2013 23:02
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
Bunu bilirdim.

--------------------

Prosta_Novuw

  • 21 fevral 2013 22:35
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 866
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler..

--------------------
нәг агхамсά дапІшапІп воупuпда імzάм vаг ! ;)

ShoKKi_MoKKi

  • 21 fevral 2013 21:34
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11794
  • Bal:
{awards}
tesekkurler baci maraqli meqale ucun........

--------------------

romantik_awk

  • 21 fevral 2013 21:24
  • Məqalə: 35
  • Şərh: 3372
  • Bal:
{awards}
Düşüncə (şüur) - insanın ali sinir fəaliyyətinin ən yüksək pilləsi olmaqla özünü və xarici aləmi dərk etməsidir.

--------------------

_trickster_

  • 21 fevral 2013 21:19
  • Məqalə: 39
  • Şərh: 2788
  • Bal:
{awards}
tewekkurler feel

--------------------

Banned1

  • 21 fevral 2013 21:10
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
{awards}
Təşəkkür edirəm ...

Dj_melek

  • 21 fevral 2013 21:06
  • Məqalə: 16
  • Şərh: 1494
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 13
Cəmi: 21

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 385
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}