Xına haqqında nə bilirik?

 
Xına haqqında nə bilirik?

Ağlarot fəsiləsindən olan xına tropik ölkələrdə təbii və mədəni şəraitdə bitən çoxillik həmşəyaşıl bitkidir. Xına boyaq, bəzək və müalicə bitkisi kimi çox qədimdən məlumdur.

Hündürlüyü 1,5-2 bəzən isə 7 metrə çatan xına bitkisi 20-30 il yaşayır. Bitkinin birinci ildə verdiyi məhsul daha keyfiyyətli olur. İsti iqlim şəraitində xına bitkisi kol və ağac şəklində, mülayim iqlim şəraitində isə ot şəklində bitir. Çiçəklərinin rənginə görə xına ağ çiçəkli və qırmızı çicəklidir. Çiçəkləri qızılgül kimi ətirlidir, noxud boyda yumru meyvə gətirir və toxum bu meyvələrdən alınır. Ucu iti, yumurtavari yarpaqlarının uzunluğu 3-5 santimetr, eni 1,5-2 santimetrə çatır.

Təbii şəraitdə xına Şimali Afrikanın, Ərəbistanın, Livanın, Pakistanın, İranın, Yəmənin, Somalinin, Şri-Lankanın, Hindistanın, Yaponiyanın, Floridanın, Kaliforniyanın tropik və subtropik iqlimə malik olan dağ ətəklərində bitir. Aparılan təcrübələr göstərir ki, Azərbaycanda (Abşeron, Şirvan, Naxçıvan zonalarında) və Cənub-Şərqi Türkmənistanda, həmçinin Qara dəniz sahillərində geniş becərilə bilir. Alimlərimizdən əczaçılıq elmləri doktoru R.K. Əliyev xınanın bütün hissələrini, o cümlədən rəngləyici maddələrini təmiz kristal şəklində alaraq klinik sınaqdan keçirmiş və müəyyən etmişdir ki, xınadakı rəngləyici maddələr qüvvətli antiseptik xassəyə malikdir. Aparılan kimyəvi analizlər göstərir ki, xına tozunda müxtəlif yağlar, sellüloz, azot, kül, pantizon, kitrə, antraqlikozidlər, rəngləyici maddələr, tannin maddələri, xlorofil, S və K vitaminləri vardır.

Ekstraksiya yolu ilə xınadan alınan xlorofilli maddədən ekzemanın və irinli yaraların mualicəsində geniş istifadə olunur. Rəngləyici kristalın suda 1 % -li, spirtdə isə 5 %-li məhlulundan irinli yaraların, xüsusilə follikulit xəstəliyinin müalicəsində istifadə olunur. Yaranın ətrafına və üstünə həmin məhluldan sürtdükdə 3-4 gündən sonra yara tamamilə sağalır. Şərq təbabətində xına tozundan sulu yaraları qurutmaq üçün səpmə dərmanı şəklində, sarılıq xəstəliyinin müalicəsində, mədə pozğunluğunda, qızılçada, göz xəstəliklərində, podaqraya qarşı dərman kimi istifadə olunur.

Hindistanda isə ciyər, dalaq, revmatizm, cüzam və çətin müalicə olunan dəri xəstəliklərini xına ilə müalicə edirlər. Xına boyaq, bəzək məqsədi ilə də istifadə edilən ən qədim bitkilərdəndir. Saçın, saqqalın boyanmasında, əl-ayaq dırnaqlarının bərkiməsində xına sınanmış bitkidir. Xınanın çicəklərindən müxtəlif ətirlər alınır. Xınalı sabundan və şampundan istifadə etdikdə saç parlaq şabalıdı rəngə çalır.


Geri dön

Banned549678

  • 9 mart 2013 12:55
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
tesekurler

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 9 mart 2013 10:08
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Təbii şəraitdə xına Şimali Afrikanın, Ərəbistanın, Livanın, Pakistanın, İranın, Yəmənin, Somalinin, Şri-Lankanın, Hindistanın, Yaponiyanın, Floridanın, Kaliforniyanın tropik və subtropik iqlimə malik olan dağ ətəklərində bitir. Aparılan təcrübələr göstərir ki, Azərbaycanda (Abşeron, Şirvan, Naxçıvan zonalarında) və Cənub-Şərqi Türkmənistanda, həmçinin Qara dəniz sahillərində geniş becərilə bilir. Alimlərimizdən əczaçılıq elmləri doktoru R.K. Əliyev xınanın bütün hissələrini, o cümlədən rəngləyici maddələrini təmiz kristal şəklində alaraq klinik sınaqdan keçirmiş və müəyyən etmişdir ki, xınadakı rəngləyici maddələr qüvvətli antiseptik xassəyə malikdir. Aparılan kimyəvi analizlər göstərir ki, xına tozunda müxtəlif yağlar, sellüloz, azot, kül, pantizon, kitrə, antraqlikozidlər, rəngləyici maddələr, tannin maddələri, xlorofil, S və K vitaminləri vardır.

--------------------

fatime gul

  • 9 mart 2013 03:05
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1099
  • Bal:
{awards}
tesekurler

solnuska

  • 9 mart 2013 01:03
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16530
  • Bal:
{awards}
COX SAQ OLUN.................

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

ღLovelyღ

  • 8 mart 2013 22:56
  • Məqalə: 491
  • Şərh: 5413
  • Bal:
{awards}
Diqqət! yazını oxumaq hüququnuz yoxdur. Zəhmət olmasa QEYDİYYATDAN keçin

shop_050

  • 8 mart 2013 20:36
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2789
  • Bal:
{awards}
tewekkurler....

--------------------
*** ♥ ♥ ♥ NE GOZELDIR "SECDE",SEN YERIN DIBINE PICILDAYIRSAN,SEMADAN EWIDILIR.... !!! ♥ ♥ ♥ ***

leyluwka_20

  • 8 mart 2013 20:10
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 5912
  • Bal:
{awards}
Hindistanda isə ciyər, dalaq, revmatizm, cüzam və çətin müalicə olunan dəri xəstəliklərini xına ilə müalicə edirlər. Xına boyaq, bəzək məqsədi ilə də istifadə edilən ən qədim bitkilərdəndir. Saçın, saqqalın boyanmasında, əl-ayaq dırnaqlarının bərkiməsində xına sınanmış bitkidir. Xınanın çicəklərindən müxtəlif ətirlər alınır. Xınalı sabundan və şampundan istifadə etdikdə saç parlaq şabalıdı rəngə çalır.

--------------------

.::Sestra Brata::.

  • 8 mart 2013 16:14
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 966
  • Bal:
{awards}
tewekkurler gelecekde lazim olacaq

--------------------
http://imgs.su/tmp/2013-12-03/1386089473-511.jpg

Gun_el

  • 8 mart 2013 15:48
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 2088
  • Bal:
{awards}
maraqli oldu sag olun

--------------------


viska

  • 8 mart 2013 15:44
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 41
  • Bal:
{awards}
xebere gore tessekur

ღ★Yağmur★ღ

  • 8 mart 2013 15:42
  • Məqalə: 1135
  • Şərh: 6725
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------
Dəyərli LeGenD.Az ailəm, mən saytdan gedirəm. Səbəb təhsilimə görədi...Sizi çox istəyirəm mənim üçün burda həqiqətən doğma insanlar var...2 ildən çox əziyyətim var burda və buranı tərk etmək mənim üçün həqiqətəndə çox çətindir...Yaxşı pis günlərimiz olub burda. Çalışmışam ki, heç birinizə haqsızlıq etməyim və etməmişəmdə...kimnsədə etməsinə yol verməmişəm bilənlər bilir(bilməyənlər elə o düşüncədə də qalacaqlar onsuzda nə etsəndə hər kəsə yarana bilməzsən bu həyatda)...Tək-tək yazıb sağollaşmayacam bağışlayın buna dözə bilmirəm çünki...Hamınız Allaha əmanət olun.Sizi unutmayacam:(

✰GoLd GirL✰

  • 8 mart 2013 15:20
  • Məqalə: 534
  • Şərh: 10577
  • Bal:
{awards}
Maraqlıdır sağ olun

ShoKKi_MoKKi

  • 8 mart 2013 15:20
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11794
  • Bal:
{awards}
maraqli meqale ucun tesekkurler..

--------------------

iliw

  • 8 mart 2013 15:16
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 90
  • Bal:
{awards}
tesekurler

--------------------
asdfg

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 8 mart 2013 15:07
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
Hindistanda isə ciyər, dalaq, revmatizm, cüzam və çətin müalicə olunan dəri xəstəliklərini xına ilə müalicə edirlər. Xına boyaq, bəzək məqsədi ilə də istifadə edilən ən qədim bitkilərdəndir. Saçın, saqqalın boyanmasında, əl-ayaq dırnaqlarının bərkiməsində xına sınanmış bitkidir. Xınanın çicəklərindən müxtəlif ətirlər alınır. Xınalı sabundan və şampundan istifadə etdikdə saç parlaq şabalıdı rəngə çalır.

--------------------

Shokoladka

  • 8 mart 2013 14:42
  • Məqalə: 30
  • Şərh: 8441
  • Bal:
{awards}
Melumatim yox idi tskler..

--------------------


FREND

  • 8 mart 2013 14:36
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 229
  • Bal:
{awards}
BULARI BILMIRDIM TWK

--------------------
''Yaxwiliqlarin en yaxwisi bizimle(EHLI-BEYT ile)dostluq,gunahlarin en pisi ise bizimle dusmencilikdir''

_trickster_

  • 8 mart 2013 14:33
  • Məqalə: 39
  • Şərh: 2788
  • Bal:
{awards}
thanks....

--------------------

мυsLiмαηκα

  • 8 mart 2013 14:32
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 9113
  • Bal:
{awards}
melumat ucun cox sagolun...

LEGEND 18

  • 8 mart 2013 14:31
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 274
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler.............

--------------------
Ucuz insanlarla bahali gorunmeyin senlik deyil.Onlarin gunahidir.Unutma ki,insan anlayana cox,anlamayana eskik goruner.

seva20

  • 8 mart 2013 14:29
  • Məqalə: 322
  • Şərh: 3167
  • Bal:
{awards}
tesekkurler maraqli melumatdi

ツMrs.Crazy ツ

  • 8 mart 2013 14:25
  • Məqalə: 120
  • Şərh: 3682
  • Bal:
{awards}
tewekkurler........

Senseless life

  • 8 mart 2013 14:15
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 258
  • Bal:
{awards}
Ağlarot fəsiləsindən olan xına tropik ölkələrdə təbii və mədəni şəraitdə bitən çoxillik həmşəyaşıl bitkidir. Xına boyaq, bəzək və müalicə bitkisi kimi çox qədimdən məlumdur.

--------------------
ღ „ø¤ºº¤ø„ Kaş həyatımız da oyunlar kimi olardı. Hər “Game over” olanda “New game” ilə hər şeyə yenidən başlaya bilərdikღ „ø¤ºº¤ø„

DILEKLER

  • 8 mart 2013 14:15
  • Məqalə: 128
  • Şərh: 5385
  • Bal:
{awards}
tewekkurler..........

Dj_melek

  • 8 mart 2013 14:13
  • Məqalə: 16
  • Şərh: 1494
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

my angel__

  • 8 mart 2013 14:03
  • Məqalə: 291
  • Şərh: 11172
  • Bal:
{awards}
Maraqli melumatdi oxumuwdum bunu tewekkurler paylawdigincun=)

--------------------
Помни, что ты - мое все ❤

so_sad

  • 8 mart 2013 13:50
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
xebere gore tewekkurler

barsa yek

  • 8 mart 2013 13:49
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
Hmm lap yaxwi..........

--------------------

✵ Š҈ȺD҉Ἷ҉Q ✵

  • 8 mart 2013 13:47
  • Məqalə: 297
  • Şərh: 8112
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
-' Və Bir Gün Mən Olmayacam ! recourse sad
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 27
Cəmi: 42

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
 
{slinks}