Üstün əxlaqı formalaşdıran mühüm amillər

 
Üstün əxlaqı formalaşdıran mühüm amillər

Qiyamət günü insanın bütün əməlləri ölçüləcəkdir. Əgər əməli yaxşı olarsa, insana mükafat verilər. Əgər əməlləri çirkin olarsa, əzabını insana dadızdırarlar. Bu tərəzidə insan əməllərini ağır edən şey gözəl əxlaqdır.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü əməlləri ölçən tərəziyə gözəl əxlaqdan üstünü qoyulmaz”.

(Təqvalılar) həmin o kəslər(dirlər) ki, mallarını rifah və şadlıqda, mallarında və hallarında (maddi və mənəvi) yoxsulluqda xərcləyirlər, qəzəblərini udan və camaat(ın xətaların)dan keçənlərdirlər. Allah yaxşılıq edənləri sevir”. (“Ali-İmran” 134).

Həzrət Peyğəmbər (s) Şəbaniyyə xütbəsində buyurur: “Ey insanlar! Hər kim bu ayda əxlaqını gözəl edər, onun üçün Siratdan keçmək vasitəsi olar. O günü ayaqlar Siratda titrəyər”.

Gözəl əxlaq - yumşaq xasiyyət, pakizə danışmaq, xoş üzlü olmaq, başqaları ilə gözəl rəftardır. İnsanın əxlaqının xoş olmasına təsir edən amil - insanın zatından başqa bir şey deyildir. Əgər insan özündə bu xüsusiyyəti yetişdirməmişdirsə, xoş əxlaqlı insan kimi tanınmaz.

İmam Sadiq (ə) buyurur: “Həqiqətən, Allah Təala məkarim əxlaqı peyğəmbərlərə (ə) aid etmişdir. O kəsin ki, məkarim əxlaqı vardır, Allaha bu böyük nemətə görə şükür etməlidir. O kəsin ki, gözəl əxlaqı yoxdur, Allaha dua etsin və gözəl əxlaq istəsin”.

İmamdan (ə) soruşurlar ki, məkarim əxlaq nədir? Həzrət (ə) cavabında buyurur: “Məkarim əxlaq ibarətdir: iffət, qənaət, səbir, şükür, həlimlik, həya, səxavət, şücaət, qeyrət, doğru danışmaq, yaxşı əməl, əmanətə riayət etmək, yəqin, hüsnü-xulq, əliaçıqlıqdan”.

Bu hədisdə adı çəkilən hüsnü-xulq həmin məkarim əxlaqdır. İmam (ə) başqa yerdə gözəl əxlaqı belə tərif edir: “Başqaları ilə yumşaq davranmaq, danışığını pakizə etmək, qardaşlarınla görüşən zaman gülərüzlü olmaqdır”.

İnsan ilk yarandığı gündən iki sifətə - bəyənilən və bəyənilməyən sifətlərə malikdir. Bu sifətləri feliyyətə çevirmək üçün amillərə ehtiyac vardır. Quranda əxlaqı gözəl etməyin bir çox amilləri zikr edilmişdir. Onlardan bəzilərinə işarə edək.

Quranın ilk zikr etdiyi amil - İlahi rəhmətdir. “Beləliklə, Allah tərəfindən olan rəhmətin bərəkəti sayəsində onlarla (öz ümmətinlə) mülayim oldun və əgər qaba və daşürəkli olsaydın, onlar mütləq sənin ətrafından dağılışardılar. Belə isə, onları əfv et, onlar üçün bağışlanmaq dilə və işlərdə onlarla məsləhətləş və qəti qərara gəldikdən sonra Allaha təvəkkül et ki, şübhəsiz, Allah təvəkkül edənləri sevir”. (“Ali-İmran” 159).

Əsl məsələ odur ki, biz bu İlahi rəhməti özümüzə tərəf necə cəlb edəcəyikmi? İlahi rəhməti əldə etmək üçün Allahı ən gözəl şəkildə tanımalıyıq. Əgər insanın Allah haqqındakı elmi kifayət qədər deyilsə, özünə qarşı rəhməti cəlb edə bilməz. Ona görə də Allahı tanımaq - bəşərin hədəfi olmalıdır. Necə ki, Peyğəmbəri-Əkrəmin (ə) hədəfi idi.

Quranın vurğuladığı başqa bir amil isə cəmiyyətə yaxın olmaqdır. O kəs ki, cəmiyyətdən qaçar - deməli, yanlış yoldadır. İnsan kamala çatmaq üçün cəmiyyətin keşməkeşlərindən keçməlidir. Ona görə də Quran insanlarla ünsiyyət bağlamağı və bu zaman gözəl əxlaq nümayiş etdirməyi xoş əxlaqa çatmağın amili kimi göstərmişdir. Möminlərdən istəyir ki, kamala çatmaq üçün bu yolu keçib getsinlər.

Yaxşı iş (gözəl əqidə, əməl və söz) ilə pis iş əsla bir deyil. (Buna görə də sənə yetişən pislikləri) ən gözəl üsulla dəf et. Onda səninlə arasında düşmənçilik olan şəxs birdən (elə dəyişər ki,) sanki yaxın dost və qohumdur. Bu (pisliyə yaxşılıqla cavab vermək xisləti), yalnız səbir edənlərə təlqin və əta edilər və ancaq (insanlıq kamalında) böyük payı olana verilər”. (“Fussilət” 34-35).

Bu məsələdə mühüm olan şey - gülərüzlü olmaqdır. Salam vermək, halını soruşmaq, təbəssüm etmək, əl vermək və ehtiram göstərməkdir. Başqalarına sevgi göstərmək bu məsələdə mühümdür. İlk görüşən zaman insan əgər qarşı tərəfə dostcasına yanaşarsa, daha müvəffəq olar. Axı dinimiz də bunu biz tövsiyə edir.

Ədi ibni Hatəm nəql edir: “Mədinəyə daxil oldum. Peyğəmbər (s) məni tanıdı və yerindən ayağa qalxdı. Mənim əlimdən tutub evinə apardı. Mən onun təvazökarlığından heyrətə qərq oldum. Bəyənilmiş əxlaqına və fövqəladə hörmətinə görə başa düşdüm ki, o, adi bir insan deyildir”.

Hətta əgər qəmgin və nigaransınızsa, səy edin özünüzü şad göstərəsiniz. Necə ki, İmam Əli (ə) mömin haqqında belə buyurub: “Möminin şadlığı simasında və qəmi qəlbində gizlidir”.

Mömin gərək insanların arasında xoş əxlaqı ilə tanınsın. “Və Mənim bəndələrimə de ki, sözün ən gözəlini söyləsinlər (hər bir məqam üçün o məqama münasib sözün ən gözəlini seçsinlər)”. (“İsra” 53).

O zaman ki, insan xoş üz göstərib salam verər və insanlarla yaxşı rəftar edər, başqalarının diqqətini cəlb edər. Düşmənləri dosta çevrilər. İnsanlar onun əhatəsinə toplaşarlar. Çünki o, Allahın saleh bəndəsidir, İlahi rəhmətdən bəhrələnmişdir. Dünya və axirətdə də Allahın xüsusi rəhmətindən bəhrələnəcəkdir.

Ona görədir ki, gözəl əxlaq həmişə Allah tərəfindən vurğulanmış və möminlərin sifəti kimi tanıdılmışdır. Allah möminlərdən istəyir ki, həmişə gözəl əxlaqa malik olsunlar, çünki bu zaman İlahi rəhmətə layiq olarlar.

Üstün əxlaqı formalaşdıran mühüm amillər


Geri dön

Banned1

  • 3 aprel 2013 16:24
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
Allah razı olsun

★Azerbaijan girl★

  • 2 aprel 2013 18:33
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 10177
  • Bal:
{awards}
tewekkurler xeber ucun

^^KuKuLKa^^

  • 1 aprel 2013 16:33
  • Məqalə: 772
  • Şərh: 11593
  • Bal:
{awards}
Qiyamət günü insanın bütün əməlləri ölçüləcəkdir. Əgər əməli yaxşı olarsa, insana mükafat verilər. Əgər əməlləri çirkin olarsa, əzabını insana dadızdırarlar. Bu tərəzidə insan əməllərini ağır edən şey gözəl əxlaqdır.

--------------------

★Azerbaijan girl★

  • 1 aprel 2013 12:12
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 10177
  • Bal:
{awards}
Тещеккурлер хебер уцун

R.M_FaNaTka

  • 1 aprel 2013 01:27
  • Məqalə: 367
  • Şərh: 8107
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun herkesin bilmesi lazim olan xeber twkler

--------------------

ZuZuM__

  • 31 mart 2013 14:12
  • Məqalə: 430
  • Şərh: 6929
  • Bal:
{awards}
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü əməlləri ölçən tərəziyə gözəl əxlaqdan üstünü qoyulmaz”.

--------------------

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 31 mart 2013 14:07
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
Həzrət Peyğəmbər (s) Şəbaniyyə xütbəsində buyurur: “Ey insanlar! Hər kim bu ayda əxlaqını gözəl edər, onun üçün Siratdan keçmək vasitəsi olar. O günü ayaqlar Siratda titrəyər”.

--------------------

so_sad

  • 31 mart 2013 11:25
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Həqiqətən, Allah Təala məkarim əxlaqı peyğəmbərlərə (ə) aid etmişdir. O kəsin ki, məkarim əxlaqı vardır, Allaha bu böyük nemətə görə şükür etməlidir. O kəsin ki, gözəl əxlaqı yoxdur, Allaha dua etsin və gözəl əxlaq istəsin”.

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 31 mart 2013 10:57
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
Qiyamət günü insanın bütün əməlləri ölçüləcəkdir. Əgər əməli yaxşı olarsa, insana mükafat verilər. Əgər əməlləri çirkin olarsa, əzabını insana dadızdırarlar. Bu tərəzidə insan əməllərini ağır edən şey gözəl əxlaqdır.

--------------------

classic_guiter_girl

  • 31 mart 2013 09:27
  • Məqalə: 37
  • Şərh: 5646
  • Bal:
{awards}
tesekkkurler

Əkbər007

  • 31 mart 2013 02:57
  • Məqalə: 255
  • Şərh: 4709
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZIOLSUN
Gözəl əxlaq - yumşaq xasiyyət, pakizə danışmaq, xoş üzlü olmaq, başqaları ilə gözəl rəftardır. İnsanın əxlaqının xoş olmasına təsir edən amil - insanın zatından başqa bir şey deyildir. Əgər insan özündə bu xüsusiyyəti yetişdirməmişdirsə, xoş əxlaqlı insan kimi tanınmaz.

--------------------

fatime gul

  • 31 mart 2013 02:57
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1099
  • Bal:
{awards}
Mömin gərək insanların arasında xoş əxlaqı ilə tanınsın. “Və Mənim bəndələrimə de ki, sözün ən gözəlini söyləsinlər (hər bir məqam üçün o məqama münasib sözün ən gözəlini seçsinlər)”. (“İsra” 53).

мυsLiмαηκα

  • 31 mart 2013 00:16
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 9113
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun..

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 30 mart 2013 23:13
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
“(Təqvalılar) həmin o kəslər(dirlər) ki, mallarını rifah və şadlıqda, mallarında və hallarında (maddi və mənəvi) yoxsulluqda xərcləyirlər, qəzəblərini udan və camaat(ın xətaların)dan keçənlərdirlər. Allah yaxşılıq edənləri sevir”. (“Ali-İmran” 134).

--------------------

Alone_But HAPPY

  • 30 mart 2013 22:39
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 1192
  • Bal:
{awards}
tewekkurler meqaleye gore

--------------------
Aşk, sakızdan çıkan sözler kadar basit olmaya devam ettikçe, insanlar da onu çiğneyip tükürmeye devam edecekler

Just for laugh

  • 30 mart 2013 21:35
  • Məqalə: 7
  • Şərh: 684
  • Bal:
{awards}
gözəl əxlaq həmişə Allah tərəfindən vurğulanmış və möminlərin sifəti kimi tanıdılmışdır. Allah möminlərdən istəyir ki, həmişə gözəl əxlaqa malik olsunlar, çünki bu zaman İlahi rəhmətə layiq olarlar.

--------------------
Bagislayin bir de gelmeyecem...

gunahsiz_gunahkaram

  • 30 mart 2013 21:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 555
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

Gun_el

  • 30 mart 2013 21:25
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 2088
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------


ღ★ Firuzə ★ღ

  • 30 mart 2013 21:10
  • Məqalə: 359
  • Şərh: 9095
  • Bal:
{awards}
chox sagolun...

--------------------

DILEKLER

  • 30 mart 2013 21:10
  • Məqalə: 128
  • Şərh: 5385
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

Banned549678

  • 30 mart 2013 21:06
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZIOLSUN

nuruWka

  • 30 mart 2013 21:02
  • Məqalə: 92
  • Şərh: 2618
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZIOLSUN

--------------------
Bir İnsana Zorla Sevdirə Bilməzsən Özünü, Mənə Güvən, Deyə Bilməzsən ...
O Bunu Hiss Etmirsə, Tək Bir Söz Deyə Bilərsən..
Özün Bilərsən .

Roya_____

  • 30 mart 2013 20:46
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
yazan elınız var olsun smile

sebnem98

  • 30 mart 2013 20:43
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6748
  • Bal:
{awards}
Qiyamət günü insanın bütün əməlləri ölçüləcəkdir. Əgər əməli yaxşı olarsa, insana mükafat verilər. Əgər əməlləri çirkin olarsa, əzabını insana dadızdırarlar. Bu tərəzidə insan əməllərini ağır edən şey gözəl əxlaqdır.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü əməlləri ölçən tərəziyə gözəl əxlaqdan üstünü qoyulmaz”.

“(Təqvalılar) həmin o kəslər(dirlər) ki, mallarını rifah və şadlıqda, mallarında və hallarında (maddi və mənəvi) yoxsulluqda xərcləyirlər, qəzəblərini udan və camaat(ın xətaların)dan keçənlərdirlər. Allah yaxşılıq edənləri sevir”. (“Ali-İmran” 134).

Həzrət Peyğəmbər (s) Şəbaniyyə xütbəsində buyurur: “Ey insanlar! Hər kim bu ayda əxlaqını gözəl edər, onun üçün Siratdan keçmək vasitəsi olar. O günü ayaqlar Siratda titrəyər”.

--------------------

★Украду Девушку★

  • 30 mart 2013 20:36
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
Həzrət Peyğəmbər (s) Şəbaniyyə xütbəsində buyurur: “Ey insanlar! Hər kim bu ayda əxlaqını gözəl edər, onun üçün Siratdan keçmək vasitəsi olar. O günü ayaqlar Siratda titrəyər”.

--------------------

Banned549678

  • 30 mart 2013 20:33
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
Gözəl əxlaq - yumşaq xasiyyət, pakizə danışmaq, xoş üzlü olmaq, başqaları ilə gözəl rəftardır. İnsanın əxlaqının xoş olmasına təsir edən amil - insanın zatından başqa bir şey deyildir. Əgər insan özündə bu xüsusiyyəti yetişdirməmişdirsə, xoş əxlaqlı insan kimi tanınmaz.

Allah razi olsun

so_sad

  • 30 mart 2013 20:32
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 3
Qonaqlar: 28
Cəmi: 48

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 32
Cəmi: 447
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 22
Cəmi: 372
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 13
Cəmi: 31
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 4
Cəmi: 24
 
_TUNAR_MAMEDOV_
Xəbərləri: 2
Cəmi: 673
 
Ufuk Kazimi
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1139
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
m_aynur97
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
FullFidawka
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
 
{slinks}