Niyə yalan söyləyirlər?

 
Niyə yalan söyləyirlər?

Xəyal dünyaları geniş olan uşaqlar bəzən yaşadıqlarını bir az da şişirdərək inanılmaz əhvalatlar izah edə bilərlər. Ayrıca; başqalarının heyranlığını qazanmaq, bəyənilmək, tərif görmək və ya diqqətini çəkmək üçün də yalanlara müraciət edə bilərlər. Təbii kiçik uşaqlar, etdiklərinin doğru və ya səhv olduğunun ayrı-seçkiliyinə tam olaraq varamasa da bu davranışlarının vərdişə çevrilməməsi əhəmiyyətlidir. Uşaqların yalan danışma səbəblərini Davranış Elmləri İnstitutu, Uşaq və Gənc Psixoloji Məsləhət Mərkəzindən Mütəxəssis Psixoloq Şeyda Özdalga izah etdi.

1. Xəyali yalanlar: Diqqəti cəlb etmək, şok yaratmaq məqsədiylə deyilər, "Nənənin öldü." kimi.

2. Taklit yalanlar: Ana-atanın yalanlarını təqlid edərək yalan söyləmək. Telefonda yoldaşıyla danışmaq istəməyən anasının "Evdə yox de!" yalanına şahid olan uşağın yalanıdır.

3. İctimai yalanlar: O anda etmək istəmədiyi vəziyyətə qarşı deyilər. "İşim var, gələ bilmərəm bu gün sənə." kimi yalanlardır.

4. Müdafiə yalanları: Qorunmaq, tənqid və reaksiyadan qaçınmaq üçün deyilər. "Ödevimi etdim." növü və ya "Mən qırmadım ana." kimi yalanlardır.

5. Yüceltilmiş yalanlar: Özünü başqalarının qarşısında əskik görməsindən qaynaqlanan amma qiymətli və kafi olduğunu göstərən yalanlardır, "Futbol matçını sayəmdə qazandıq. İmtahandan çox yaxşı qeyd aldım!" kimi ...

6. Məhrumluq yalanları: həsrətini dilə gətirmə məqsədli yalanlardır. "Atam mənə ipod alacaq." kimi və ya hər gün məktəbdən gətirdiyi sticker'ların özünə aid olduğunu söyləməsi kimi ..

7. Kiçik uşaqlar həqiqəti yaxşı değerlendiremediğini xəyal dünyaları çox genişdir, inanılmaz əhvalatlar izah edə bilərlər. Bu cür ifadələri, onun yaradıcı dünyası olaraq da görmək lazımdır.

8. Ana-atanın yalanına şahid olan uşaq, yalan danışmağı öyrənər. Bir ananın çölə çıxarkən onu aldadıb çıxması, zamanlama mövzusunda doğru məlumat vermədən uzun müddət evdən ayrılması, yoldaşına aparacağını söyləyib peyvənd olmağa aparması kimi sözdə "günahsız yalanlar", uşağın söyləyə yalanların zəminini meydana gətirə bilər.

9. Tənqid olunan, mühakimə olunan, sərt reaksiya görən, mükəmməlliyə çətinlik çəkən uşaq özünü qorumaq üçün yalana müraciət edə bilər.

10. İşə getmək istəməyərək "Hastayım" deyə ictimai yalanlar uyduran kəslərə şahid olmaq. Amma doğru söylədiyi halda "Yalan deyirsən." deyə günahlandırılan uşaq özünü dəyərsiz hiss edər, aqressiv olur və bu yalanı vərdişə çevirməsinə səbəb ola bilər.

11. Başqalarının heyranlığını qazanmaq məqsədiylə, "Bu legoları mən yığdım." kimi bir yalan danışmaq, onun əskik hiss etdiyi və ehtiyacı olan vəziyyətləri görməmizi də təmin edər.

12. Bir həsrəti dilə gətirmək üçün "Qardaşım olacaq" kimi bir yalan söyləyə bilər.

13. Dəyər, təqdir, təsdiq görməyən uşaq bu ehtiyacını qarşılaya bilmək üçün yalan söyləyə bilər.


Geri dön
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 24
Cəmi: 40

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 385
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}