İnternet istifadəçilərinə xəbərdarlıq

 
İnternet istifadəçilərinə xəbərdarlıq

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Agentliyinin Kompüter insidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi bildirir ki, son zamanlar texnologiyanın inkişafı və şaxələnməsi bir tərəfdən insanların işlərini rahatlaşdırsa da, digər tərəfdən təhlükəsizlik baxımından şirkətlərin bu sürətli inkişafın və şaxələnmənin qarşısında dayanacaq güclərinin və maraqlarının olmaması bir sıra problemlər ortaya çıxarır.

Mərkəzdən verilən məlumata əsasən, şirkətlər tez-tez dəyişən və fərqliləşən texnoloji inkişaf prosesinə ayaq uydurma çabaları içində olduqlarına görə tez-tez texnoloji yeniliklərlə insanlara yeni xidmətlər təklif edirlər. Yeniliklərin ortaya çıxarılma müddəti çox qısa olduğu üçün və hər bir şirkət yeniliyi ilə daha önə çıxa bilməsi üçün təklif edilən xidmətin keyfiyyət və təhlükəsizliyində tez-tez boşluqlar ortaya çıxır.

Günümüzdə sosial şəbəkələrin, oyunların və sair xidmətlərin "cross-register" - bir qeydiyyat ilə başqa xidmətlərə qoşulma imkanı və ya hesablararası əlaqənin yaradılması şəxsi hesabın təhlükəsizliyini – ən azından şifrələrinizin təhlükəsizliyinin vacibliyini bir daha önə çıxardır. Nəzərə alsaq ki, texnoloji inkişaf "brut-force" əməliyyatının da inkişafına təkan verərək "brut-force" prosesinin dəfələrlə sürətlənməsinə səbəb olub, o zaman biz də şifrələrimizi texnoloji inkişafın sürətinə uyğun olaraq həm mütəmadi dəyişməli, həm də qarışıq simvollardan ibarət olmasına fikir verərək şifrələrimizin uzunluğunu artırmalıyıq.

"Brute-force" əməliyyatı nədir? "Brut-force" əməliyyatı sizin hər hansı hesabınıza, e-mailinizə edilən şifrələr toplusunun yoxlanması əməliyyatıdır. Yəni adı keçən əməliyyat üçün xüsusi proqramlarla sizin e-mail servisiniz daxil edilir, "user"-istifadəçi adınız daxil edilir və ən çox bilinən şifrələr toplusu ilə və ya sizə aid hesab olunan məlumatlar toplusu ilə (telefon nömrələri, ad, soyad, doğum tarixi, yaşadığı yer, maşın nömrəsi, markası, övladınızın adı, telefon markası, ləqəbiniz və s.) sizin hesabınızın şifrələri bir-bir yoxlanılaraq hesabın şifrəsi tapılmış olur. Bu proses texnoloji inkişaf sayəsində çox sürətlə və avtomatikləşdirilmiş proqram təminatı vasitəsilə şəxs haqqında əldə edilmiş bütün məlumatların mümkün bütün variantlarının faktorialı çıxarılaraq edilir.

Diqqət edilməsi vacib olan məqamlar!

Hər bir yerdə, hər bir sahədə şifrələrinizin sistem tərəfindən verilən "default" şifrələr olaraq qalmamasına diqqət edin! (serverlərdə, saytlarda, e-maillərdə, proqram təminatlarında, internetə bağlandığınız modemlərdə, routerlərdə, access-pointlərdə, Wi-Fi, DVR və ya kameralarda, kompüterlərdə, telefonlarda, Smart TV-lərdə və s.)

• Şifrələrinizin aşağıda göstərilən ən təhlükəli və ən çox rast gəlinən şifrələr silsiləsindəki şifrələrə bənzər olmamasına diqqət edin! Klaviaturada düzülən ardıcıl hərf, rəqəm, simvollardan istifadə etməyin!

• Şifrələrinizdə yuxarıda sadalanan və sadalanmayan, şəxsi məlumatlar istifadə etməyin! (telefon nömrələri, ad, soyad, doğum tarixi, yaşadığı yer, maşın nömrəsi, markası, övladınızın adı, telefon markası, ləqəbiniz və s.)

• Müxtəlif hesablarda eyni şifrələrdən istifadə etməyin! (Bir çox insanlar müxtəlif e-maillərində və ya hesablarında eyni şifrələri istifadə edirlər. Daha kritik olan isə bir çox veb-studiyalar və ya veb-masterlər yığdıqları bütün saytlarda eyni "username" və "şifrə"ni istifadə etməklə yaratdığı bütün saytların təhlükəsizliyini, yaratmış olduğu resurslar zəncirinin zəif halqasına bağlamış olurlar. Bu bizim bir çox analizlərdə rast gəldiyimiz yolverilməz xətadır!)

• Müxtəlif hesablarda müxtəlif şifrələrin istifadəsi zamanı və ya eyni sistemdə müxtəlif istifadəçilərin (user) şifrələri üçün eyni şifrə alqoritmindən istifadə etməyin! (Misal: əhmədface, əhmədgmail, əhmədbaza və ya əhməd123, mamed123, sakit123...)

• Şifrələrinizi mütəmadi olaraq dəyişin. Normal dəyişilmə müddəti 3 ay.

• Hər hansı bir internet resursunu bir yerdən başqa yerə keçirərkən mütləq şifrələrini dəyişin və əvvəlki serverdən "backup"ınızı silin!

• Şifrələrinizi heç bir zaman kağıza yazıb kompüterinizin ekranına yapışdırmayın!

• Şifrələrinizi heç bir zaman hər hansı .txt, .word, .xls və sair fayllara yazıb kompüterinizdə saxlamayın!

• Şifrələrinizi heç bir zaman "browser"lərinizin keşində saxlamayın (avtomatik browser yaddaşında).

• Heç bir zaman şifrələrinizi anonim "proxy"lərdə istifadə etməyin! Anonim "proxy"lərdən istifadə zamanı o, sizin "username" və "şifrə"lərinizi həmişə gizli formada öz məlumat bazasında saxlayır.

• Çalışın "double authentication" (ikiqat identifikasiya) olan sistemlərdən istifadəyə üstünlük verəsiniz.

• Məsləhətdir ki, şifrələrinizi aşağıdakı linkdə göstərilmiş xidmət vasitəsi kimi təhlükəsizlik səviyyəsi güclü olan şifrə generasiya edən xidmətlərdən istifadə edərək qoyasınız.


Məlumdur ki, təhlükəsizlik sistemlərinin ən zəif halqası həmişə insanlar olub, ona görə təhlükəsizliyinizi qorumaq üçün ilk öncə özünüzdən, istifadə etdiyiniz platformalardan, ən əsas isə "ŞİFRƏ"lərinizdən başlayın.


Geri dön

GuNaY_83

  • 7 iyun 2013 16:08
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 22357
  • Bal:
tesekkurler

--------------------

sebnem98

  • 4 iyun 2013 02:47
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6748
  • Bal:
{awards}
• Şifrələrinizi mütəmadi olaraq dəyişin. Normal dəyişilmə müddəti 3 ay.

--------------------

★Miss_Alekss★

  • 18 may 2013 03:20
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 1269
  • Bal:
{awards}
TewekkuR...

--------------------

ARSIZ BELA HAYRANI

  • 15 may 2013 13:06
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3
  • Bal:
{awards}
twklerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr love

Re►PLay

  • 15 may 2013 01:51
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 2923
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

LoVe_HaTe

  • 15 may 2013 00:12
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 2342
  • Bal:
{awards}
tesekkur edirem

--------------------
Əl uzatmağın min bir yolu olduğu halda sən hər səfərində şillə vurursan mənə...Ən çox da bu üzür məni...

..:Crystal:..

  • 14 may 2013 20:52
  • Məqalə: 61
  • Şərh: 7273
  • Bal:
{awards}
TƏŞƏKKÜRLƏR!!!!

--------------------

Bash Belası

  • 14 may 2013 16:39
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 5011
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər maraqlı xəbərə görə...

Banned549678

  • 14 may 2013 16:34
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
• Çalışın "double authentication" (ikiqat identifikasiya) olan sistemlərdən istifadəyə üstünlük verəsiniz.

Re►PLay

  • 14 may 2013 06:41
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 2923
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

Aytac98

  • 14 may 2013 00:17
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 700
  • Bal:
{awards}
twkleeeeeeeer

--------------------
Eshedu enle ilehe ilellah!
Eshedu enle Muhemmedu ve abduhu resuluhu!
Men sehadet getiriremki Allahdan baska tanri ve ibadete layiq megbud yoxdu,ve Mehemmed onun qulu ve elcisidir!

★NuTeLLa★

  • 13 may 2013 16:46
  • Məqalə: 278
  • Şərh: 5715
  • Bal:
{awards}
• Heç bir zaman şifrələrinizi anonim "proxy"lərdə istifadə etməyin! Anonim "proxy"lərdən istifadə zamanı o, sizin "username" və "şifrə"lərinizi həmişə gizli formada öz məlumat bazasında saxlayır.
Anlamadim yaaaaaaaaaaa belay

pervis

  • 13 may 2013 16:14
  • Məqalə: 68
  • Şərh: 4366
  • Bal:
{awards}
tewekkurler..........................

--------------------
25.08.2014 FenerBahce-Galatasaray

★Украду Девушку★

  • 13 may 2013 15:01
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Agentliyinin Kompüter insidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi bildirir ki, son zamanlar texnologiyanın inkişafı və şaxələnməsi bir tərəfdən insanların işlərini rahatlaşdırsa da, digər tərəfdən təhlükəsizlik baxımından şirkətlərin bu sürətli inkişafın və şaxələnmənin qarşısında dayanacaq güclərinin və maraqlarının olmaması bir sıra problemlər ortaya çıxarır.

--------------------

ZayNster

  • 13 may 2013 14:53
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 2029
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

pessimistka hebibe

  • 13 may 2013 13:52
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 5629
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkkk

Heyat1oyun

  • 13 may 2013 13:46
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1
  • Bal:
{awards}
Nara Neznakomka,

--------------------
Nə qədər qalmaq istəsək də bəzən getmək məcburiyyətində qalarıq. Və nə qədər getmək məcburiyyətində olsaq da, qalmaqdan tərəfdir sol yanımız..

Nara Neznakomka

  • 13 may 2013 13:22
  • Məqalə: 174
  • Şərh: 11090
  • Bal:
{awards}
Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Agentliyinin Kompüter insidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi bildirir ki, son zamanlar texnologiyanın inkişafı və şaxələnməsi bir tərəfdən insanların işlərini rahatlaşdırsa da, digər tərəfdən təhlükəsizlik baxımından şirkətlərin bu sürətli inkişafın və şaxələnmənin qarşısında dayanacaq güclərinin və maraqlarının olmaması bir sıra problemlər ortaya çıxarır.

--------------------
ッ ßøøм ßøøм ßøøм ყล Xล4ų Jêllყßøм

✰Маша✰

  • 13 may 2013 12:11
  • Məqalə: 43
  • Şərh: 2331
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk...

tinker bell

  • 13 may 2013 11:44
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3885
  • Bal:
{awards}
maraqli idi twkllerrr

--------------------

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 13 may 2013 11:15
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk...

surawka

  • 13 may 2013 10:55
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7238
  • Bal:
{awards}
• Çalışın "double authentication" (ikiqat identifikasiya) olan sistemlərdən istifadəyə üstünlük verəsiniz.

Roya_____

  • 13 may 2013 10:17
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
Hər hansı bir internet resursunu bir yerdən başqa yerə keçirərkən mütləq şifrələrini dəyişin və əvvəlki serverdən "backup"ınızı silin!

damla 505

  • 13 may 2013 09:14
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 1544
  • Bal:
{awards}
Şifrələrinizi mütəmadi olaraq dəyişin. Normal dəyişilmə müddəti 3 ay.

--------------------
Torpagin ustunde risofka kimi gezme,cunki torpagin altinda senden zor oglanlar yatir

Əkbər007

  • 13 may 2013 08:52
  • Məqalə: 255
  • Şərh: 4709
  • Bal:
{awards}
Ilk werh menden saq olun saq ol

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 27
Cəmi: 50

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 386
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 332
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}