Muhakəmat

 
Muhakəmat

Muhakəmat (ənvar nəşr. səh,44) 1-ci Məqalə, 10-cu Müdəddiməni izah edib ayət və hadislərin məal və isnadlarını izah edərsiniz?

Bu 10-cu müqəddiməni açıqlamaq üçün uzunca bir məqalə yazmaq lazımdır.

-Xülasəsi belə açıqlana bilər: Bir kimsənin danışdığı sözlərindən aydın ola bilən hər sözü qəbul etmədən onu məsul tutmaq səhvdir. Çünki əməllər niyyətə bağlıdır. Söz söyləmək də bir əməldir və natiqin niyyətinə görə dəyər qazanar.

-O halda, natiqi- gerçəkdə niyyətində olmadığı halda- mövcud mühitdəki ənənə və adətlərin təsiriylə aydın olan və qəbul edilən bəzi işarələrdən məsul tutmaq səhvdir.

-Buna belə bir misal verilə bilər: Bu misal əslində bəzi zamanlarda şəxsən yaşanmış bir misaldır. Kürsüdə vəz edən vaiz əfəndilər, qorxularından "sıratı mütakim" anlayışını "doğru yol" olaraq tərcümə etməkdən çəkinirdilər. Çünki, bu bəzilərin tərəfindən "Doğru yol partiyası" təbliğatı sayılardı. Həmçinin "məmləkətin həyat səviyyəsinin yüksəlməsini" "rifah" sözüylə ifadə etdiyi zaman dərhal "Rifah partiyası" ağla gəlir idi. "Yaxşı axşamlar Allah salamatlıq versin, salamatlıqla qalın" kimi ifadələr "salamatlıq partiyası" təbliğatını xatırladardı. Bu qəbul etmələr ogünkü siyasi mühitin bir yan təsiri idi. Bu səbəbdən, natiqlərin bu kimi qəbul etmələr səbəbiylə məsul olmaları -həqiqət nəzərində- ola bilməz. Bu kimi "təpə üstü" qəbul etmələrə səbəbiyyət verən natiqlər üçün də bir çıxış yolu olaraq "məramını aşan ifadələr" sığınacağına baş vurular.

-Bu müqəddimənin bir məhsulu olaraq "kinayə"lərə yer verilmişdir. Bu cür kinayələrin ifadə etdiyi təmsilin səhvinə baxılmaz, əksinə onunla nəzərdə tutulan mənalara baxılar. Məsələn, "Filan adamın qılıncının bəndi uzundur" deyildiyi zaman, onun qılıncının və ya bəndinin olub olmadığına baxılmaz, əksinə boyunun uzun olub olmadığına baxılar. Söz mövzusu kimsə əgər uzun boylu isə bu söz doğrudur, getsin qılıncı olmasın. Əgər boyu qısa isə, yüz dənə qılıncı olsa və bəndləri uzun olsa, bunların varlığı söz sahibini yalançılıqdan qurtara bilməz. Digər bir misal olaraq da comərdliyin bir nişanesi olaraq istifadə edilən "külü çoxdur" deyiminə yer verilmişdir.


Geri dön

★Alison MicCan★

  • 15 iyun 2013 23:03
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 1371
  • Bal:
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------
''Ben'' kattım sana biraz, öyle sevdim seni. Çünkü sen de bensiz; o kadar güzel değilsin hani..'':)))

siyah gozlum

  • 10 iyun 2013 12:31
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 2140
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

GuNaY_83

  • 8 iyun 2013 15:02
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 21751
  • Bal:
{awards}
-Xülasəsi belə açıqlana bilər: Bir kimsənin danışdığı sözlərindən aydın ola bilən hər sözü qəbul etmədən onu məsul tutmaq səhvdir. Çünki əməllər niyyətə bağlıdır. Söz söyləmək də bir əməldir və natiqin niyyətinə görə dəyər qazanar.

--------------------

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 27 may 2013 11:47
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7392
  • Bal:
{awards}
-Bu müqəddimənin bir məhsulu olaraq "kinayə"lərə yer verilmişdir. Bu cür kinayələrin ifadə etdiyi təmsilin səhvinə baxılmaz, əksinə onunla nəzərdə tutulan mənalara baxılar. Məsələn, "Filan adamın qılıncının bəndi uzundur" deyildiyi zaman, onun qılıncının və ya bəndinin olub olmadığına baxılmaz, əksinə boyunun uzun olub olmadığına baxılar. Söz mövzusu kimsə əgər uzun boylu isə bu söz doğrudur, getsin qılıncı olmasın. Əgər boyu qısa isə, yüz dənə qılıncı olsa və bəndləri uzun olsa, bunların varlığı söz sahibini yalançılıqdan qurtara bilməz. Digər bir misal olaraq da comərdliyin bir nişanesi olaraq istifadə edilən "külü çoxdur" deyiminə yer verilmişdir.

--------------------

surawka

  • 22 may 2013 14:32
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7029
  • Bal:
{awards}
<<<<<<<<<<<<<♥♥♥Tewekkurler♥♥♥>>>>>>>>>>>>>>>

pervis

  • 20 may 2013 19:00
  • Məqalə: 68
  • Şərh: 4257
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrrrrrrrr

--------------------
25.08.2014 FenerBahce-Galatasaray

naz_sam

  • 20 may 2013 16:26
  • Məqalə: 52
  • Şərh: 886
  • Bal:
{awards}

Allah razi olsun..

--------------------

LoVe_HaTe

  • 20 may 2013 14:50
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 2238
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------
Əl uzatmağın min bir yolu olduğu halda sən hər səfərində şillə vurursan mənə...Ən çox da bu üzür məni...

ღ★Yağmur★ღ

  • 20 may 2013 12:01
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
Allah razı olsun

ShoKKi_MoKKi

  • 19 may 2013 23:52
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11344
  • Bal:
{awards}
ALLAH Razi Olsun....

--------------------

Banned456

  • 19 may 2013 23:31
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 24924
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

..:Crystal:..

  • 19 may 2013 22:22
  • Məqalə: 61
  • Şərh: 7144
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN!!!!!!!!

--------------------

pessimistka hebibe

  • 19 may 2013 21:31
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 5507
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

Silent_ Night

  • 19 may 2013 21:24
  • Məqalə: 647
  • Şərh: 5114
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

--------------------

: Sensizde Babatdi :

  • 19 may 2013 21:22
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3255
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun.

--------------------

Roya_____

  • 19 may 2013 21:14
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26322
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

-Xülasəsi belə açıqlana bilər: Bir kimsənin danışdığı sözlərindən aydın ola bilən hər sözü qəbul etmədən onu məsul tutmaq səhvdir. Çünki əməllər niyyətə bağlıdır. Söz söyləmək də bir əməldir və natiqin niyyətinə görə dəyər qazanar.

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 29
Cəmi: 48

 

Top 10 Müəllif

NIGAR
Xəbərləri: 34
Cəmi: 579
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 16
Cəmi: 108
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 12
Cəmi: 421
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 10
Cəmi: 23
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 9
Cəmi: 400
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 7
Cəmi: 17
 
คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤
Xəbərləri: 4
Cəmi: 670
 
Gozellik_
Xəbərləri: 3
Cəmi: 3
 
Pəri
Xəbərləri: 2
Cəmi: 225
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1146
 
 
{slinks}