Allergiya necə işləyir

 
Allergiya necə işləyir

Ətrafında heç bir narahatlıq olmadığı halda, birdən ard-arda dəfələrlə asqırmağa başlayan, gözləri qızarıb-sulanan, təngənəfəs olan və ya dərisində qızartılar, səpki yaranan insanları görmüsünüz. Bəzən ən sadə qidalardan, arılardan, hətta çiçəklərdən də uzaq duran bu şəxslərin narahatlığının adı allergiyadır.

Allergiya orqanizmin bəzi maddələrə qarşı qabarıq cavab reaksiyası kimi təyin oluna bilər. Bu maddələr allergen adlanır. Allergiya bədənə xarici maddənin girməsi və immun sisteminin hərəkətə keçməsilə başlayır.

Bitki mənşəli tozcuqlar allergiyasını (pollinoz) nümunə götürək: irsi olaraq allergiyaya meyilli insan tozcuqlardan təsirləndiyi zaman immun sistemində tozcuqlarda olan zülallara, yəni allergenə qarşı immunoqlobulin E (İgE) deyilən anticism istehsal edilir. Bu anticismlərin quruluşu allergenə görə dəyişir. Ev tozundan ev heyvanlarının tükünə, meyvə-tərəvəz növlərindən arıya qədər allergen maddələri çox müxtəlifdir.

Allergiya necə meydana gəlir?

Hər insanın bədənində İgE adlanan anticism istehsal edilir. Anticismin vəzifəsi orqanizmə daxil olan yad cisimləri neytrallaşdırmaqdır. Allergik insanların bədənində daha çox İgE istehsal edilir. Bu zaman immun sistemi tam zərərsiz cisimlərə potensial təhlükəli kimi reaksiya verir. Yəni allergik insan bədəninə zərər verəcək heç bir şey olmadığı halda, birdən narahatlıq keçirir.

Allergik olmayan insanlarda isə immunoqlobulin G (İgG), ya da immunoqlobulin M (İgM) kimi başqa anticismlər istehsal edilir. İgG və ya İgM insanlardakı allergik reaksiyalarda rol oynamır, əksinə, allergiyadan qoruyurlar.

Bütün immunoqlobulinləri isə B limfosit adlanan xüsusi ağ qan hüceyrələri istehsal edir. B limfositlərinin anticism düzəltməsinə T limfositləri adlanan ağ qan hüceyrələri kömək edir. Ayrıca, B limfositlərinə makrofaq hüceyrələri də kömək edir. Makrofaqlar xarici maddələri, yəni allergenləri içlərinə alaraq zərərsizləşdir, sonra onları T limfositlərinə verirlər. Beləliklə, T limfositlərini aktivləşdirirlər. T limfositləri də B limfositlərinə İgE istehsal etdirir. Bir insan müəyyən bir allergenlə qarşılaşdıqda tək o allergenə məxsus olan bir İgE anticismi istehsal edilir.

Mast adlanan hüceyrələrin səthinə yapışıb gözləyən hər allergenə məxsus İgE molekulları pusqudakı əsgərlər kimi gözləyirlər. Antigen hüceyrələrin səthindəki İgE molekullarına bağlanınca bu hüceyrələr aktivləşir və bir sıra kimyəvi maddə ifraz edir. Bu maddələr də allergik reaksiyalara gətirib çıxarırlar. Ancaq allergik insanlarda İgE antitellərinin niyə daha çox istehsal edildiyi, hansı səbəbdən xəstəlik yaratmayan maddələrə bədənlərinin reaksiya verməsi sualına hələ də cavab tapılmır.

İnsanın nəyə qarşı allergiyasının olduğu necə müəyyən edilir?

Hər mast hüceyrəsinin içində allergiyaya gətirib çıxaran otuzdan çox maddə daşıyan 500-1500 dənəcik var. Bu maddələrin töküldüyü yer allergik reaksiyaların yerini müəyyən edir. Məsələn, mast hüceyrələri ağciyərlərdə aktivdirsə, sərbəst qalan maddələr bronxları daraldaraq təngnəfəslik, xırıltı və öskürək yaradırlar. Bu maddələrin ən məşhuru histamindir.

Histamin dəridə ortaya çıxdıqda qaşıntı, ağciyərlərdə ortaya çıxdıqda bronx daralması, bütün bədəndə ortaya çıxdıqda allergiya şoku (anofilaktik şok) yarada bilər.

Mast hüceyrələrinin istehsal etdiyi histamin təsiri yaradan digər “əsgərlər” leykotrienlər və sitokinlərdir. Bu “əsgərlər” yerini alınca “döyüş” başlayır. Ardından böyük sürətlə allergik reaksiya meydana gəlir. Məsələn, xaçgülünə allergiyası olan bir insan bu otla qarşılaşdıqdan bir neçə dəqiqə sonra asqırmağa və xırıltılı nəfəs almağa başlayır. Burnu qaşınır və axır, gözləri qızarır, yaşarır və qaşınır.

Allergiya necə müalicə edilir?

Allergiya müalicəsində ilk addım xəstəni allergiya yaradan maddələrdən uzaq tutmaqdır. Pollinoz allergiyası olanlar bitki tozcuqlarının havada artdığı saatlarda evdən çölə çıxmamalı və evdəki tozcuqları azaltmaq üçün tədbirlər görməlidirlər.
Qidalara qarşı allergiyada isə sınaq üsulu ilə müəyyən olunan qidalardan uzaq durmaq lazımdır. Hazırda allergiya müalicəsində bir çox dərmandan istifadə edilir. Ən yaxşı dərmanların belə allergiyanı yatıra bilmədiyi vəziyyətlərdə həkimlər allergiya iynələrindən istifadə edərək immunitet reaksiyasını dəyişdirməyi sınayırlar. Bu müalicədə xəstəyə allergik olduğu maddələr az miqdarlarda təkrar-təkrar inyeksiya edilərək immun sistemi o maddəyə qarşı laqeydləşdirilir.

Öldürən allergiya: anofilaktik şok

Allergiyanın ən ağır və təhlükəli forması – anofilaktik şok bütün bədənə təsir edən məşhur allergik reaksiyalarla bağlı inkişaf edir. Anofilaktik şok, yəni allergik şok erkən tanınıb təcili olaraq müalicə edilmədikdə insanı şoka sala bilər və ya ölümə gətirib çıxara bilər. Tez-tez eşitdiyimiz “penisillin iynəsi vuruldu, həyatını itirdi” və ya “arı sancmasından öldü” kimi hadisələrin səbəbi anofilaktik şokdur.

İlk anofilaktik ölüm hadisəsi e.ə. 2641-ci ildə arı sancmasından dünyasını dəyişən Misir fironu Mensesdir.
Ölümcül anofilaktiklərin hər il on milyon insandan 4-20-ində görülə biləcəyi təxmin edilir. Məsələn, Türkiyədə hər il təxminən 100 nəfər anofilaktik şokdan həyatını itirir.


Geri dön

ADA GirL

  • 15 iyun 2013 22:18
  • Məqalə: 32
  • Şərh: 4750
  • Bal:
TƏŞƏKKÜRLƏR....!

★Alison MicCan★

  • 14 iyun 2013 00:30
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 1389
  • Bal:
{awards}
twk..................

--------------------
''Ben'' kattım sana biraz, öyle sevdim seni. Çünkü sen de bensiz; o kadar güzel değilsin hani..'':)))

GuNaY_83

  • 8 iyun 2013 17:53
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 22357
  • Bal:
{awards}
Sitat: ..:Crystal:..
♥♥♥♥♥♥♥♥♥TEŞEKÜRLER♥♥♥♥♥♥♥♥

--------------------

sebnem98

  • 1 iyun 2013 15:24
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6748
  • Bal:
{awards}
tsk...........

--------------------

☮★Azerbaijan Boy★☮

  • 30 may 2013 13:50
  • Məqalə: 89
  • Şərh: 7648
  • Bal:
{awards}
Allergiyanın ən ağır və təhlükəli forması – anofilaktik şok bütün bədənə təsir edən məşhur allergik reaksiyalarla bağlı inkişaf edir. Anofilaktik şok, yəni allergik şok erkən tanınıb təcili olaraq müalicə edilmədikdə insanı şoka sala bilər və ya ölümə gətirib çıxara bilər. Tez-tez eşitdiyimiz “penisillin iynəsi vuruldu, həyatını itirdi” və ya “arı sancmasından öldü” kimi hadisələrin səbəbi anofilaktik şokdur.

İlk anofilaktik ölüm hadisəsi e.ə. 2641-ci ildə arı sancmasından dünyasını dəyişən Misir fironu Mensesdir.
Ölümcül anofilaktiklərin hər il on milyon insandan 4-20-ində görülə biləcəyi təxmin edilir. Məsələn, Türkiyədə hər il təxminən 100 nəfər anofilaktik şokdan həyatını itirir.

--------------------

Banned549678

  • 22 may 2013 15:54
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
TəŞəKKüR EDiRəM

^^KuKuLKa^^

  • 22 may 2013 12:00
  • Məqalə: 764
  • Şərh: 11543
  • Bal:
{awards}
Allergik olmayan insanlarda isə immunoqlobulin G (İgG), ya da immunoqlobulin M (İgM) kimi başqa anticismlər istehsal edilir. İgG və ya İgM insanlardakı allergik reaksiyalarda rol oynamır, əksinə, allergiyadan qoruyurlar.

--------------------

..:Crystal:..

  • 22 may 2013 10:35
  • Məqalə: 61
  • Şərh: 7273
  • Bal:
{awards}
♥♥♥♥♥♥♥♥♥TEŞEKÜRLER♥♥♥♥♥♥♥♥

--------------------

Re►PLay

  • 21 may 2013 23:50
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 2923
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

Sudan Bikmis Balik

  • 21 may 2013 21:27
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 574
  • Bal:
{awards}
Hmm Mendede Allergiya Var... Cox Pis Seydi... Menim Yer Uzunde Ne gorursuzse Her seye qarsi allergiyam var hetta oz ellerime qarsida....

: Sensizde Babatdi :

  • 21 may 2013 17:51
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3283
  • Bal:
{awards}
Melumatcin twkler...

--------------------

Zehra Awiqi

  • 21 may 2013 17:24
  • Məqalə: 39
  • Şərh: 3019
  • Bal:
{awards}
tewekkurler .......

--------------------
http:// [?] Загрузить с интернета:

ShoKKi_MoKKi

  • 21 may 2013 17:09
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11794
  • Bal:
{awards}
TəŞəKKüR EDiReM

--------------------

★Miss_Alekss★

  • 21 may 2013 16:45
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 1269
  • Bal:
{awards}
Ətrafında heç bir narahatlıq olmadığı halda, birdən ard-arda dəfələrlə asqırmağa başlayan, gözləri qızarıb-sulanan, təngənəfəs olan və ya dərisində qızartılar, səpki yaranan insanları görmüsünüz. Bəzən ən sadə qidalardan, arılardan, hətta çiçəklərdən də uzaq duran bu şəxslərin narahatlığının adı allergiyadır.

melumata gore TewekkuR...

--------------------

pervis

  • 21 may 2013 16:33
  • Məqalə: 68
  • Şərh: 4366
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

--------------------
25.08.2014 FenerBahce-Galatasaray

ShoKKi_MoKKi

  • 21 may 2013 16:23
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11794
  • Bal:
{awards}
TeŞəKKüRLəR MəLuMaTa GöRə

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 21 may 2013 15:56
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
TəŞəKKüR EDiRəM

★Украду Девушку★

  • 21 may 2013 15:25
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
Ətrafında heç bir narahatlıq olmadığı halda, birdən ard-arda dəfələrlə asqırmağa başlayan, gözləri qızarıb-sulanan, təngənəfəs olan və ya dərisində qızartılar, səpki yaranan insanları görmüsünüz. Bəzən ən sadə qidalardan, arılardan, hətta çiçəklərdən də uzaq duran bu şəxslərin narahatlığının adı allergiyadır.

--------------------

Banned1

  • 21 may 2013 15:23
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
{awards}
TəŞəKKüR EDiReM BaCı

✰_DeLNoLiNi_✰

  • 21 may 2013 15:23
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6036
  • Bal:
{awards}
hmm tewekkurler....

--------------------

Silent_ Night

  • 21 may 2013 15:05
  • Məqalə: 647
  • Şərh: 5280
  • Bal:
{awards}
tewekkurler baci

--------------------

Number one girl

  • 21 may 2013 14:42
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 4
  • Bal:
{awards}
melumata gore sagolunn

--------------------
--------------------------Number one girl--------------------------------

Feat Deniz

  • 21 may 2013 14:39
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 2004
  • Bal:
{awards}
melumat ucun twklar....

--------------------

Xeyale97

  • 21 may 2013 14:34
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 860
  • Bal:
{awards}
Xebere gore twkii

--------------------
Eşitdim demisən ki " Mən onun kimilərini cibimdən çıxardaram "
Indi oxu...." Məndə sənin kimiləri təsbehə düzər tövbə deyə çevirərəm "... (

pessimistka hebibe

  • 21 may 2013 14:27
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 5629
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

Gözlüklü

  • 21 may 2013 14:23
  • Məqalə: 216
  • Şərh: 9552
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

surawka

  • 21 may 2013 14:22
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7238
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

ShoKKi_MoKKi

  • 21 may 2013 14:19
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11794
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər çox gözəl məqalədir

--------------------

Bash Belası

  • 21 may 2013 14:15
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 5011
  • Bal:
{awards}
Maraqlı xəbərə görə saolun...

Nazlim_97_

  • 21 may 2013 14:12
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 2816
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər love

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 4
Qonaqlar: 43
Cəmi: 60

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}