İslamda xəyanət

 
İslamda xəyanət

Xəyanət- nankorluq, əmanətə tərs hərəkət, əhdə vəfasızlıq, əhdi

gizlicə pozaraq haqqa zidd davranmaq mənasındadır. Xəyanət edən kimsəyə 'xain' deyilər.

Xəyanət, birinə özünü etibarlı tanıtdıqdan sonra, o etibarı pozacaq və haqqa zidd iş etmək

deməkdir. Xəyanət, İslam əxlaqında münafiqlik xüsusiyyəti olaraq sayılmış və haram qəbul

edilmişdir. Çünki müsəlman, hər kəsin malı, canı və namusu mövzusunda özündən

etibarda olduğu kimsədir. Əmanət və xəyanət malda olduğu kimi sözdə də olar. Xəyanətin

ziddi 'Əmanət'dir.İslam əxlaq anlayışının könlündə daşıyan adamın doğrunu söyləyəcəyini

və soruşulanı başqalarından gizləyəcəyinə, verilən əmanəti və sirri saxlayacağına

tərəddüdsüz bir şəkildə inanılar. Müsəlman üçün doğru sözlülük,

yaradanın qəti və bağlayıcı tələbi olaraq imtina edilməz bir vəzifədir.Xəyanətin

ünsürləri, xəyanət edən yəni xain, xəyanət edilən şəxs, xəyanət mövzu olan vəziyyət və

xəyanət üsuludur. Birinci unsurla əlaqədar uca kitabımızda bir çox ayə var. "Budur,

verdikləri sözlərini pozmaları səbəbiylədir ki onları lənətlədik və ürəklərini sərtləşdirdik.

Sözləri yerlərindən sürüşdürərək (təhrif edib) dəyişdirirlər. Ağıllarından çıxarmamaları

istənən şeylərdən əhəmiyyətli bir qisimini də unutdular. (Ey Məhəmməd!) Onların az bir qismi

müstəsna olmaqla, onların daim bir xainliyini görürsən. Yenə də sən onları bağışla və diqqət

etmə. Çünki Allah yaxşılıq edənləri sevər. "Uca bildiriş, bizlərə

xainin xüsusiyyətlərini verməkdədir. Xainlərin birinci xüsusiyyətləri verdikləri sözlərində

durmamalarıdır. Xəyanət edən kimsə ilk olaraq bu xüsusiyyətiylə hərəkət etməkdə və verdiyi

sözdən dönməkdədir. Xainlərin ikinci xüsusiyyətləri lənətlənmiş olmalarıdır. Bu hallarıyla

Allahının sevgisindən məhrum qalmış, qəzəbini qazanmışlar. Xainlərin bir başqa

xüsusiyyətləri ürəklərinin qatılığıdır. İslam əxlaqında əxlaqlı, yumşaq ürəkli və anlayışlı

insanların xainlik etmələri mümkün görülməyəcək bir vəziyyətdir.Xainlərin başqa bir

xüsusiyyəti də təxribatçı olmaları, doğru və haqq olanı bildikləri halda dəyişdirən işləridir.

Onlar eyni zamanda xainliklərini zəmin hazırlamaq və xəyanətlərini qanuniləşdirmək üçün

unutma bəhanəsini də istifadə edən insanlardır.Burada xainliyi görülən insanların

xüsusiyyətləri ayrı-ayrı sıralandıktan sonra, Hz Peyğəmbər (s.ə) a onları bağışlaması əmr

edilməkdədir.



Bunun mənası, xainlik edənin xəyanətinin ancaq özünə zərər verəcəyi, başqalarına zərər

vermə imkanının olmadığı, onların özlərinə pislik etdiklərinin. Ayə bir tərəfdən xainlik edənin

xəyanətinin özü üçün zərərli olacağını bilvasitə olaraq xəbər verməklə birlikdə, bir tərəfdən də

xəyanətə uğrayan adamın sərgiləyəcəyi rəftarı da bildirir. Buna görə xəyanət edilən adam

vəziyyəti öyrəndiyində ən gözəl davranış forması olaraq xainlik edən adamı

bağışlamalıdır(P.S:İlahi ədalət deyilən bir şey var siz

bağışlasanızda,bağışlamasanızda bunun əvəzi ondan alınar.belə bir şey onunda qarşısına

mütləq çıxacaq!). Çünki onun pisliyinin zərəri özünədir və o itirəcəyi qədər itirmişdir. Xainlik

edilən adam bağışladıqdan sonra, ətrafdan gələn reaksiyalara və ya istiqamətləndirmə

səylərinə diqqət etməyəcək, haqq yolda gedişini maneə törədəcək, əzm və səbrini qıracaq

heç bir meylə etibar etməyəcək. Bu xəyanət uğramış insanın sərgiləyən ən yüksək səviyyəli,

fəzilətli davranış formasıdır.Xəyanət mövzusu söz və ya maddi xüsusiyyət daşıyan bir cisim

ola bilər. Çox vaxt sözə xəyanətin digərlərinə görə daha ağır nəticələr doğurduğu,

yıxıntılara, dərin ailəvi və ya ictimai yaralara səbəb olduğu bilinən bir gerçəkdir.Xəyanətin

üsulu isə xainin xüsusiyyətlərindən bəhs edilərkən bilvasitə olaraq işarə edildiyi üzrə sözdən

dönmə, təhrif yəni pozma və dəyişdirmə və son olaraq da unutma. Bu üç üsul xəyanət

işarələri olaraq da görülməlidir. Sözündən dönən, pozucu və çoxca unutduğunu söyləyərək

bəzi məsuliyyətlərdən qaçmağa çalışan insanların xəyanətlərindən qorxmaq və buna görə

tədbirli olmaq lazımdır.Müsəlmanın xəyanəti isə, casusluqdan daha ümumidir. Çünki bəzən

bu düşmənin faydasına olar və ya daha ümumi bir şəkildə müsəlmanların zərərinə olar. Belə

bir hərəkətin cəzası isə İslamda çox ağırdır. Allah Təala belə buyurur:"Ey

iman gətirənlər! Allaha və Rəsuluna xəyanət etməyin; bilə-bilə öz əmanətlərə xəyanət

etmiş olarsınız. Bilin ki, mal-dövlətiniz və övladlarınız da ancaq bir fitnə (imtahan) 'dır.

Allaha gəlincə, böyük mükafat onun yanındadır.



"Bu ayələr, Bəni Qureyzə hərbi əsnasında Yəhudilərə ağıl verən və Əbu Lubab deyilən bir

müsəlman haqqında enmişdir. Hz. Peyğəmbər (s.ə), mühasirə

əsnasında Yəhudilərə Sad Muazın hökmünə razı olaraq qaladan enməsini ərz etmişdi. Onlar

razı olmadılar və özlərinə Əbu Lübabənin göndərməsini istədilər. Əbu Lübabənin ailəsi və malı

Yəhudilərin əlində idi. Rəsulullah (s.ə.), Əbu Lübabəni onların yanına göndərdi. Onlar:- Nə

deyirsən? Sad b. Muazın hökmünə razı olaq mı? Deyə soruşdular. Əbu Lubab, onlara razı

olmamalarını söylədi. Əbu Lubab deyir ki: Allah və Rəsuluna xəyanət etdiyimi o anda

anlamışdım. İşdə bu hadisə üzərinə bu ayə endi. Ayə enincə Əbu Lubab gedib özünü

məscidin dirəyinə bağladı və:'Allaha and olsun ki, ölənə və ya Allah tövbəmi qəbul edənə

qədər nə yer, nə də içirəm "dedi. Müsəlmanlar, İslam ordusunun sirlərini qorumağa

həddindən artıq ehtiras göstərirdilər. Bu uğurda canlarını fəda edirdilər. Buna bir nümunə

budur:Abdullah Hüzafəni, Müsəlmanların Şam bölgəsini Bizanslılardan təmizləmək üçün

təşkil döyüşlər əsnasında onlara əsir düşmüşdü. Abdullah gözü çox bir qəhrəman; döyüşdə

müxtəlif şücaət və dahilik nümunələri göstərmişdi. Düşmən Onu yaxalayanda Müsəlman

qəhrəmanlardan bir nümunə olmaq üzrə onu krallarına apardılar. Çünki kral döyüşü

itirmələrilə başçılarının və ordusunun bacarıqsızlığında bağlayırdı. Abdullah, padşahın

hüzuruna götürülüncə onun hüzurunda əyilmədi. Kral, müxtəlif yollarla Onu İslamdan

döndürməyə çalışdı. Abdullah isə lağ bir əda ilə ona belə dedi:'Allaha and içirəm ki, sahib

olduğun hər şeyi dinimdən məni qaytarmaq üçün mənə versən göz açıb bağlayana qədər

məni dinimdən döndürə bilməzsən.'Kral ona, qəti olan ölümdən canını qurtarması üçün

İslam ordusunun bəzi sirlərini soruşdu: O da belə cavab verdi:'Şəhidlik nə

gözəldir, xəyanətin isə əsla yol yoxdur!'Bunun üzərinə kral, onun, öldürülmək üzrə

olanların qoyulduğu bir yerə qoyulmasını əmr verdi və oxçularına bədəninin dərhal yanı

başına isabət edəcək şəkildə atış etmələrini istədi. Beləcə o qorxacaq, kral da istədiyinə

çatacaqdı. Lakin o, gülümsər vəziyyətdə, heybətli, bir dağ kimi dayanır və ölümü gözləyirdi.

Bunu görən kral, həm heyrətlənərək, həm də onu təqdir edərək, bağlarının həll edilməsini

əmr etdi və müsəlmanların reallaşdırdığı zəfərlərin sirrini anladı.Allah Təala, xəyanəti tənqid

edərək belə buyurmuşdur:"Özlərinə xainlik edənləri müdafiə; çünki Allah daim xəyanət edib

günah işləyən insanı sevməz! (Səhv hərəkətlərini) insanlardan gizlədir da Allahdan

gizlətmirlər. Halbuki gecə Onun istəmədiyi şeyi qurarlarkən O, onlarla bərabərdir. Allah,

onların etdiyi hər şeyi əhatə etmişdir. (Heç bir şeyi Ondan gizlədə bilməyəcəklər.) “Allah,

kafirlərə Nuhun arvadı ilə Lutun arvadını misal çəkdi. Bu ikisi, qullarımızdan iki saleh

bəndənin nikahı altında idilər, onlara xəyanət etdilər. Zinət yerlərini ərlərindən, Allahdan

gələn heç vəchlə qurtara bilmədilər. Onlara: 'Haydı, girənlərlə birlikdə siz ikiniz də

Cəhənnəmə girin! "Deyildi." Allah (s.ə) 'ın ümumi xəyanətlə

əlaqədar hökmü budur. Savaş əsnasında ediləcək xəyanətin, Müsəlmanların mal və

canlarına qarşı zərəri daha çoxdur. Beləliklə İslam, döyüş sirlərini yaymağı qəti olaraq

qadağan etmişdir. Hətta düşmənə çatması asanlaşar düşüncəsiylə əlaqədar olmayanları

döyüş işlərinə qarışmasını da qadağan etmişdir. Allah Təala:"Onlara güvən, ya da qorxuya

dair bir xəbər gəlsə onu yayarlar ...
" buyuraraq, sirlərin yayılmasına həm qəzəb etmiş, həm

də onu qadağan etmişdir. Tarix boyunca müsəlmanlar, vəziyyətləri nə olursa olsun xəyanət

qarşısında qəti rəftar taxılacaqdır. B.e. 1240-ci ildə Şam əmiri İsmayıl, Misiri öz

torpaqlarına qatmaq üçün Xaçlılarla razılaşdı. Bu hədəfini reallaşdırmaq üçün Xaçlılardan

kömək alaraq Şamlılardan əsgər yığdı. Şam ordusu Qəzza üzərinə gəlib Xaçlılara

möhkəmlətmək üçün Misir ordusuna qarşı vəziyyət aldığı sırada Xaçlıların və xain Şam

əmirinin heç gözləmədiyi ani bir vəziyyət ortaya çıxdı; Şam əsgərləri bir anda dönüş edib

Misir ordusuna qatıldılar və xaçlılara qarşı hücuma keçib onları şiddətli bir təxribata

uğratdılar. Hətta bundan daha da böyüyü olmuşdur: Safvetu'l-Məlik Hatun adlı bir ana

Şemsu'l-müluk adlı oğlunun Xaçlılarla əməkdaşlıq etdiyini və beləcə Müsəlmanlarla xainlik

etdiyini anlayınca dərhal oğlunu öldürtmüştür. Çünki bu şərəfli qadına görə, vətən və din,

xain oğuldan daha qiymətli idi
.


Geri dön

surawka

  • 29 iyun 2013 16:35
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7238
  • Bal:
Cəhənnəmə girin! "Deyildi." Allah (s.ə) 'ın ümumi xəyanətlə

Zehra Awiqi

  • 29 iyun 2013 14:37
  • Məqalə: 39
  • Şərh: 3019
  • Bal:
{awards}
xüsusiyyətləri ayrı-ayrı sıralandıktan sonra, Hz Peyğəmbər (s.ə) a onları bağışlaması əmr

edilməkdədir.

--------------------
http:// [?] Загрузить с интернета:

tinker bell

  • 28 iyun 2013 13:57
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3885
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

--------------------

^^Nazli^^

  • 28 iyun 2013 12:06
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

--------------------

Angry Boy

  • 28 iyun 2013 09:38
  • Məqalə: 348
  • Şərh: 6251
  • Bal:
{awards}
Xəyanət- nankorluq, əmanətə tərs hərəkət, əhdə vəfasızlıq, əhdi

gizlicə pozaraq haqqa zidd davranmaq mənasındadır. Xəyanət edən kimsəyə 'xain' deyilər.

colkali ayka

  • 28 iyun 2013 00:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1188
  • Bal:
{awards}
Misir ordusuna qatıldılar və xaçlılara qarşı hücuma keçib onları şiddətli bir təxribata

uğratdılar. Hətta bundan daha da böyüyü olmuşdur: Safvetu'l-Məlik Hatun adlı bir ana

Şemsu'l-müluk adlı oğlunun Xaçlılarla əməkdaşlıq etdiyini və beləcə Müsəlmanlarla xainlik

etdiyini anlayınca dərhal oğlunu öldürtmüştür. Çünki bu şərəfli qadına görə, vətən və din,

xain oğuldan daha qiymətli idi.

_TUNAR_MAMEDOV_

  • 27 iyun 2013 22:43
  • Məqalə: 671
  • Şərh: 4820
  • Bal:
{awards}
EZIYYETIN UCUN COXX SAG OL..ALLAH RAZI OLSUN..KESHKE BUNU BEZI INSANLAR OXUYA BURDA...!

--------------------

lady anna

  • 27 iyun 2013 22:16
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 2973
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------

seva20

  • 27 iyun 2013 21:00
  • Məqalə: 322
  • Şərh: 3167
  • Bal:
{awards}
ALLAH szilerden razi olsun AMIN

ShคмKiʀKค

  • 27 iyun 2013 20:44
  • Məqalə: 74
  • Şərh: 5636
  • Bal:
{awards}
maraqliydi twk smile

maraqliydi)))

velik sempatik

  • 27 iyun 2013 20:12
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6
  • Bal:
{awards}
[/center][center]salam twk

--------------------
Qizlarin sevimrisi

Aysel_

  • 27 iyun 2013 20:11
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 1668
  • Bal:
{awards}
Allah Razi Olsun..

★CaNdy GiRL★

  • 27 iyun 2013 19:52
  • Məqalə: 32
  • Şərh: 1561
  • Bal:
{awards}
_alah razi oolsun

--------------------

so_sad

  • 27 iyun 2013 19:15
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Masan

  • 27 iyun 2013 19:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1050
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN........MELUMATCUN TWKLER

love time

  • 27 iyun 2013 18:32
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 745
  • Bal:
{awards}
★Украду Девушку★,
gizlicə pozaraq haqqa zidd davranmaq mənasındadır. Xəyanət edən kimsəyə 'xain' deyilər.

--------------------

★Angelocka★

  • 27 iyun 2013 18:28
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 8882
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun!

--------------------
Her aşk bir gün bitermiş. Onlar daha Galatasaray aşkını görmemiş.

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 27 iyun 2013 18:27
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
tewekkur....

★Украду Девушку★

  • 27 iyun 2013 18:26
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
gizlicə pozaraq haqqa zidd davranmaq mənasındadır. Xəyanət edən kimsəyə 'xain' deyilər.

--------------------

Dikaya_Kavkazka

  • 27 iyun 2013 18:22
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2791
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

lady anna

  • 27 iyun 2013 18:21
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 2973
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------

Adsiz yazici

  • 27 iyun 2013 18:17
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3015
  • Bal:
{awards}
_Allah_Razi_Olsun_

★KaRaMeLKa★

  • 27 iyun 2013 18:02
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

love%messi

  • 27 iyun 2013 17:54
  • Məqalə: 24
  • Şərh: 1715
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------

BalamsanGetxowbextol

  • 27 iyun 2013 17:52
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 71
  • Bal:
{awards}
Xəyanət- nankorluq, əmanətə tərs hərəkət, əhdə vəfasızlıq, əhdi

so_sad

  • 27 iyun 2013 17:50
  • Məqalə: 1412
  • Şərh: 13030
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

^^Nazli^^

  • 27 iyun 2013 17:47
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

--------------------

Banned549678

  • 27 iyun 2013 17:45
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun cox sagolun

HUSEYN ASHIQI

  • 27 iyun 2013 17:45
  • Məqalə: 84
  • Şərh: 2550
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN smile

--------------------



Eger menim Şie olmağim kimise narahat edirse------>Men bu narahatciliğa göre fexr edirem (Alhamdul'illah)

Roya_____

  • 27 iyun 2013 17:45
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 31
Cəmi: 62

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 386
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 332
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}