Riyaziyyatın tarixi sirləri

 
Riyaziyyatın tarixi sirləri

Riyaziyyat “matesis” (μάθημα) – yunan dilində “mən bilirəm” və ya “elm” mənasını verir. “Riyaziyyat” sözünə ilk dəfə b.e.ə. 550-ci ildə Pifaqor məktəbində rast gəlinmişdir. Pifaqor həm də riyaziyyat tarixində ən çox tənlik yaradan alimdir.

Riyaziyyat insanlıq tarixinin ən qədim elmlərindəndir. Bütün elmlərin açarı hesab edilir, onun köməyilə kainatı anlamaq olar. Sayın hesablaması əldə on barmağın olmasını mənimsədikdən sonra yaranmışdır. Qədim insan üçün barmaqlar ən yaxşı hesab vasitəsi idi. Mayya və çukçalara (Kamçatkada yaşayan xalq) görə 20-lik say sistemi mövcud idi. Onlar ayaq barmaqları ilə də hesablama aparırdılar.

İlk riyaziyyatçı qadın yunanlı Hipatiya olmuşdur. O, IV-V əsrlərdə yaşamışdır.

Tənliklərdə işlətdiyimiz X hərfi ərəbcə “şey” deməkdir. Daha sonra ispan dilində olan cəbr qaynaqlarında xay olaraq işlədilən ifadə X ilə əvəz olundu. Hazırda cəbrdə istifadə olunan ən populyar hərfdir.

Herodota görə, riyaziyyat Misir və Mespotomiyada yaranmışdır.

İslam dünyasında riyaziyyat 750-ci ildən sonra, Abbasilərin hakimiyyəti dövründə yayımlağa başladı. Məhəmməd bin Musa əl Xarəzmi islam tarixində ilk riyaziyyatçılardandır. Adından bilinir ki, Özbəkistan doğumludur. Məşhur 4 kitab müəllifidir: bunlar biri coğrafiya, biri astronomiya, biri həndəsə, biri isə cəbr kitabıdır. Bunlardan ən məşhuru “ Al-Cebir ve Al-Mukabele”dir. Cəbr sözünün tarixi də bu kitabdan başlayır, ilk dəfə bu kəlmə bu əsərdə istifadə edilmişdir.

İslam dünyasında ikinci riyaziyyatçi Ömər Xəyyamdır. Ömər Hayyam bir günəş ilinin uzunluğunu 365.24219858156 gün olaraq hesablamışdır. İndi bilinən bir ilin 365.242190 gün olduğunu və hər 70-80 ildə vergüldən sonrakı 6 rəqəmin dəyişdiyini iddia etmişdir.

“=” – bərabərlik işarəsini ilk dəfə 1557-ci ildə Robert Rekord kəşf etmişdir. Roma rəqəmləri ilə yazıla bilməyə yeganə rəqəm 0-dır. İlk mənfi ədədlərdən III əsrdə Çində istifadə edilmişdir. Kvadratın bərabərliyi XI əsrdə Hindistanda sübut edilmişdir.


Geri dön

sebnem98

  • 3 iyul 2013 01:30
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6748
  • Bal:
nifret edirem riyaziyyata

--------------------

^^Nazli^^

  • 2 iyul 2013 17:08
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
İlk riyaziyyatçı qadın yunanlı Hipatiya olmuşdur. O, IV-V əsrlərdə yaşamışdır.

--------------------

Zehra Awiqi

  • 2 iyul 2013 10:47
  • Məqalə: 39
  • Şərh: 3019
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
http:// [?] Загрузить с интернета:

Feat Deniz

  • 1 iyul 2013 17:24
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 2004
  • Bal:
{awards}
twkkarrrr.....

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 1 iyul 2013 13:08
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler melumata gore )

^^Nazli^^

  • 1 iyul 2013 12:10
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
tesekkurlerrrr

--------------------

★Angelocka★

  • 1 iyul 2013 11:43
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 8882
  • Bal:
{awards}
tesekkurler.......

--------------------
Her aşk bir gün bitermiş. Onlar daha Galatasaray aşkını görmemiş.

surawka

  • 1 iyul 2013 07:08
  • Məqalə: 123
  • Şərh: 7238
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

✰_DeLNoLiNi_✰

  • 1 iyul 2013 06:26
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6036
  • Bal:
{awards}
sehrlere gore tesekkurler canlarim..

--------------------

Roya_____

  • 1 iyul 2013 03:06
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
tesekkurler)))canım

Banned1

  • 1 iyul 2013 02:46
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər şirin mələyim love

★Love Pearl★

  • 1 iyul 2013 01:07
  • Məqalə: 335
  • Şərh: 4367
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

--------------------
Azerbaijan Medical University smile

Re►PLay

  • 1 iyul 2013 00:40
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 2923
  • Bal:
{awards}
maragli melumatlardi ama menim aram yoxdukiii)

LE_MAN

  • 1 iyul 2013 00:31
  • Məqalə: 202
  • Şərh: 360
  • Bal:
{awards}
riyaziyyati cox yaxsi bilirem tesekkurlerr

--------------------

^^KuKuLKa^^

  • 1 iyul 2013 00:11
  • Məqalə: 766
  • Şərh: 11558
  • Bal:
{awards}
“=” – bərabərlik işarəsini ilk dəfə 1557-ci ildə Robert Rekord kəşf etmişdir. Roma rəqəmləri ilə yazıla bilməyə yeganə rəqəm 0-dır. İlk mənfi ədədlərdən III əsrdə Çində istifadə edilmişdir. Kvadratın bərabərliyi XI əsrdə Hindistanda sübut edilmişdir.

--------------------

sonzeng2015

  • 1 iyul 2013 00:05
  • Məqalə: 449
  • Şərh: 7099
  • Bal:
{awards}
yeni muellimim sayesinde nifret edirem riyaziyyatdan am
tesekkurler

GuNaY_83

  • 30 iyun 2013 23:44
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 22357
  • Bal:
{awards}
xowum gelir riyaziyyatdan :)

--------------------

MADİNKA MPİ

  • 30 iyun 2013 23:13
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 856
  • Bal:
{awards}
sag olun riyaziyyati cox sevirem ve bu melumatlarin coxusunu da bilirdim qebul imtahanindada en coox rayaziyyat yazmiwdim

Victorious

  • 30 iyun 2013 23:06
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 1327
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

--------------------

lady anna

  • 30 iyun 2013 22:37
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 2973
  • Bal:
{awards}
cox sag olun riyaziyyat menim en sevimli fennimdi zovq aliram ondan

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 30 iyun 2013 22:24
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
Yene riyaziyyat?Melumata gore ttwk

Silent_ Night

  • 30 iyun 2013 22:22
  • Məqalə: 647
  • Şərh: 5280
  • Bal:
{awards}
Sitat: ★WirinKa★
tesekkurler maraqli melumat ucun

--------------------

★Украду Девушку★

  • 30 iyun 2013 22:16
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
Riyaziyyat “matesis” (μάθημα) – yunan dilində “mən bilirəm” və ya “elm” mənasını verir. “Riyaziyyat” sözünə ilk dəfə b.e.ə. 550-ci ildə Pifaqor məktəbində rast gəlinmişdir. Pifaqor həm də riyaziyyat tarixində ən çox tənlik yaradan alimdir.

--------------------

unfaithful

  • 30 iyun 2013 22:06
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 3681
  • Bal:
{awards}
Oyy oyyyy mekteb yadima dusdu =)

--------------------

Adsiz yazici

  • 30 iyun 2013 22:01
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3015
  • Bal:
{awards}
tesekkurler maraqli melumat ucun

love%messi

  • 30 iyun 2013 21:46
  • Məqalə: 24
  • Şərh: 1715
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------

★Angelocka★

  • 30 iyun 2013 21:37
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 8882
  • Bal:
{awards}
tesekkurler...

--------------------
Her aşk bir gün bitermiş. Onlar daha Galatasaray aşkını görmemiş.

-chanel-

  • 30 iyun 2013 21:10
  • Məqalə: 136
  • Şərh: 6230
  • Bal:
{awards}
Maraqli meqaledir...twk...



Roya_____

  • 30 iyun 2013 20:54
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
teşekkurler meleyımwinked

VitamiN_Ka

  • 30 iyun 2013 20:40
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 2123
  • Bal:
{awards}
çoxsaol bitoşum)

--------------------

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 19
Cəmi: 39

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 386
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 332
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}