Əlinin duzu sümüyümü əritdi

 
Əlinin duzu sümüyümü əritdi

Gün ərzində qida rasionumuzda belə qidalara da önəmli yer ayırırıq. Qidaların bir çoxunun içində və duzun əsas tərkibi olan natrium bədəndə maye tarazlığının təmin edilməsi və qan təzyiqinin təşkilində rol oynayan əhəmiyyətli bir mineraldır.

Ancaq çox duz istehlakı bəzi xəstəliklər üçün böyük risk faktoru meydana gətirir. Belə ki, çox duzlu qidalar qəbul etmək yüksək təzyiqə və buna bağlı olaraq ürək və damar xəstəliklərinə gətirib çıxarır. Yüksək təzyiqin meydana gəlməsində duzun çox böyük əhəmiyyəti var. Bəzi insanlarda böyrəyin duz (NaCl) atma tutumu məhdud ola bilər və lazim olduğundan çox duz alınması təzyiqin qalxmasına və müalicəsində müvəffəqiyyətsizliyə yol açar.

Terapevt Bəsti Əlməmmədova deyir ki, çoxlu duzlu qidalar qəbul etmək böyrəkləri sıradan çıxarmaqla yanaşı, çeşidli xəstəliklərin yaranmasına da səbəb ola bilər. "Təzyiqin qalxması qan damarlarında təzyiqin artması vəziyyətidir. Bütün orqan və toxumalarda qan damarları olduğu üçün təzyiqin qalxması bütün bədənə təsir edir. Təzyiqin qalxması ürək, beyin, böyrəklər, böyük arteriyalar və gözlərə daha çox təsir edir. Təzyiqin yüksəkliyi bu orqanlarda qalıcı şikəstliyə də səbəb ola bilər".

Uzunmüddətli duzlu qidaların qəbulu qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olduğu üçün ölüm halları da istisna deyil. Belə ki, təkcə İngiltərədə hər il 170 min adam təzyiqin yüksəlməsindən dünyasını dəyişir.

Duzun sümüklərə də mənfi təsiri var. Həddən artıq duzlu qidaların qəbulu sidikdə kalsiumun atılmasını artırır. Kalsium itkisinin artımı isə sümük əriməsinə səbəb olmaqla yanaşı, sümüklərin qırılma riskini də artırır.

Həkimin dediyinə görə, pəhriz saxlayan insanlar duz istehlakına diqqət yetirməlidirlər. Çünki çox duz, bədəndə su tutulmasına səbəb olur, bununla yanaşı, duz iştahaçıcı olduğu üçün pəhriz dövründə çox az istifadə edilməlidir.

"Mütəxəssislər duzun hamilələrə də zərərli olduğunu bildirirlər. Belə ki, hamiləlik dövründə duzlu qidaların qəbulu bədəndə su toplanmasına səbəb olur. Bu da qadınların bədəninin, ən çox da ayaqlarının şişməsi ilə nəticələnir. Hamiləlik dövründə duzlu qidaların qəbulu körpənin inkişafına da təsir edir".

Həkimlərin böyük əksəriyyəti, yeməyin duzsuz bişirilib yeyərkən duz əlavə etmənin tərəfdarıdır. Çünki bu zaman daha az duz istifadə edilir. Xüsusilə də isti - plov, makaron kimi yeməklərdə duzun sonradan əlavə edilməsi məsləhət görülür.

B.Əlməmmədova bildirir ki, duz alarkən tərkibində yod olan duzlara üstünlük vermək lazımdır. Çalışmaq lazımdır ki, natriumu azaldılmış duzlardan istifadə edilsin.

Dietoloq Samir Quliyev də duzun zərərli olduğunu deyir. Onun fikrincə, yeməklərin ləzzətini artırmaq üçün duzun yerinə cəfəri, nanə, kəklikotu, şüyüd, reyhan, limon və sirkə istifadə etmək daha məqsəduyğundur. "Duzlanaraq hazırlanan kolbasa, yarımfabrikat qidalar, konservlər, şorabalar, hazır qarışıqlar, hazır souslarda duz həddən artıq çox olur. Mümkün qədər bu qidalardan az istifadə etmək lazımdır".

Sağlamlığın qorunması və qan təzyiqinin normada saxlanılması üçün gün ərzində bol su içilməli, qazlı suların etiketinə diqqət yetirilməli, tərkibində natrium olan sulardan istifadə olunmalıdır. Onun sözlərinə görə, insanın gündəlik duz ehtiyacı 5 qramdır. Bundan artıq duzun qəbul edilməsi isə orqanizmə zərər vura bilər. "Son zamanlar marketlərdə yodlu duzlar satılır. Bu orqanizm üçün xeyirlidir. Amma yodlu duz alarkən bağlı qablarda saxlamaq lazımdır. Çünki işığın təsirindən yod tez bir zamanda buxarlanır. Ümumiyyətlə, sağlam olmaq istəyirsinizsə, qida rasionunzda duzlu qidaları bacardıqca azaldın".

Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynovun sözlərinə görə, yodsuz duzun satışı Azərbaycan qanunvericiliyi ilə qadağandır və AİB bazarda, istehsal müəssisələrində bu prosesə ictimai nəzarəti müntəzəm həyata keçirir. Ancaq dövlət orqanlarının və ictimai təşkilatların nəzarətinə baxmayaraq, hələ də bazarda satışı qadağan olunmuş, tərkibində cüzi miqdarda yod olsa da təmizlənməmiş duzlar var. "Bu duzlardan çörək istehsalı, süd məhsulları istehsalı müəssisələrində istifadə edilir. Bu duzların əksəriyyəti xaricdən gətirilib. Bəzilərinin üzərində "yodsuz duz" yazısı da var. Əhalini fərqli qablaşdırmalarla və "yodlu duz" yazıları ilə aldadırlar".

Qurum sədri bildirir ki, Azərbaycanda istehsal olunan duzlara nəzarət güclü olduğundan, onlarda yodluluq dərəcəsi təxminən 90 faizdir. Ancaq bu da kifayət deyil. Çünki duzun keyfiyyətli olması üçün təmizlənməsi lazımdır.

Qeyd edək ki, orqanizmdə yod çatışmazlığı inanların əqli inkişafına, iş qabiliyyətinin, immunitetin zəifliyinə, ölü körpələrin doğulmasına, ana ölümlərinə, gözlə görülən zob xəstəliyinə səbəb olur.


Geri dön

★Angelocka★

  • 3 avqust 2013 01:29
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 8882
  • Bal:
Tşklər......

--------------------
Her aşk bir gün bitermiş. Onlar daha Galatasaray aşkını görmemiş.

WITH_YOU

  • 23 iyul 2013 08:34
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1724
  • Bal:
{awards}
TƏŞƏKKURLƏR

--------------------
LƏNKƏRANLIYAM ..... (TALIŞ)
VƏƏƏ BUNUNLA DA "ÇOX FƏXR EDİRƏM" !!!

Roya_____

  • 11 iyul 2013 16:28
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
coxsagolun

pervis

  • 9 iyul 2013 23:12
  • Məqalə: 68
  • Şərh: 4366
  • Bal:
{awards}
hm twkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

--------------------
25.08.2014 FenerBahce-Galatasaray

love%messi

  • 9 iyul 2013 12:56
  • Məqalə: 24
  • Şərh: 1715
  • Bal:
{awards}
twwwwwwwwwwwwwkk

--------------------

Bash Belası

  • 9 iyul 2013 09:14
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 5011
  • Bal:
{awards}
Məsləhətçün təşəkkür...

^^Nazli^^

  • 9 iyul 2013 08:05
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
hmmm tesekkurlerrr

--------------------

★Love Pearl★

  • 9 iyul 2013 02:44
  • Məqalə: 335
  • Şərh: 4367
  • Bal:
{awards}
tşklər........................................

--------------------
Azerbaijan Medical University smile

Victorious

  • 9 iyul 2013 00:55
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 1327
  • Bal:
{awards}
Oxumadim)tesekkurler

--------------------

love time

  • 9 iyul 2013 00:15
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 745
  • Bal:
{awards}
★Dilkopat★,
melumata gore cox sag olunn:)

--------------------

MADİNKA MPİ

  • 8 iyul 2013 23:41
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 856
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

a.ayka

  • 8 iyul 2013 23:22
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 522
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

★Angelocka★

  • 8 iyul 2013 23:02
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 8882
  • Bal:
{awards}
melumata gore cox sag olunn:)

--------------------
Her aşk bir gün bitermiş. Onlar daha Galatasaray aşkını görmemiş.

★Украду Девушку★

  • 8 iyul 2013 22:42
  • Məqalə: 100
  • Şərh: 3646
  • Bal:
{awards}
Ancaq çox duz istehlakı bəzi xəstəliklər üçün böyük risk faktoru meydana gətirir. Belə ki, çox duzlu qidalar qəbul etmək yüksək təzyiqə və buna bağlı olaraq ürək və damar xəstəliklərinə gətirib çıxarır. Yüksək təzyiqin meydana gəlməsində duzun çox böyük əhəmiyyəti var. Bəzi insanlarda böyrəyin duz (NaCl) atma tutumu məhdud ola bilər və lazim olduğundan çox duz alınması təzyiqin qalxmasına və müalicəsində müvəffəqiyyətsizliyə yol açar.

--------------------

-chanel-

  • 8 iyul 2013 22:03
  • Məqalə: 136
  • Şərh: 6230
  • Bal:
{awards}
TeWeKKuRLer

lady anna

  • 8 iyul 2013 21:39
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 2973
  • Bal:
{awards}
melumata gore cox sag olunn:)

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 8 iyul 2013 21:26
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
beyendım ....

tinker bell

  • 8 iyul 2013 21:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3885
  • Bal:
{awards}
tesekkur.......

--------------------

Aysel_

  • 8 iyul 2013 21:15
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 1668
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

Masan

  • 8 iyul 2013 21:05
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1050
  • Bal:
{awards}
TWKLER,,,,,,,,,

Adsiz yazici

  • 8 iyul 2013 20:58
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3015
  • Bal:
{awards}
tesekkur.......

Roya_____

  • 8 iyul 2013 20:52
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
hmm maraqlı oldu coxsagolun

angeL :(

  • 8 iyul 2013 20:46
  • Məqalə: 16
  • Şərh: 1007
  • Bal:
{awards}
tesekkurlerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

--------------------

I am princess

sebnem98

  • 8 iyul 2013 20:35
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6748
  • Bal:
{awards}
tesekkur.......

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 17
Cəmi: 33

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 388
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}