Qrip, yoxsa psixoz?

 
Qrip, yoxsa psixoz?


Psixoz, düşüncə və duyğunun ağır formada pozulduğunu təyin edən psixiatriya terminidir. Psixotik epizod keçirən xəstələr halüsinasiyalar görüb, batil inanclara inanırlar. Onlarda şəxsiyyət dəyişiklikləri və düşüncə pozğunluğu da müşahidə edilir.

Psixoz adətən gənclərdə görülsə də, orta yaşlı insanlardan da yan keçmir. Psixiatrlara görə, gənclərdə daha sıx görülən psixoz ağır bir zehni xəstəliyin əlaməti ola bilər. Psixoz sözü ilk dəfə 1845-ci ildə Ernst Von Feuctersleben tərəfindən dəlilik və maniya sözlərinə alternativ olaraq istifadə edilib. Psixoz sözünün yunan dilindən tərcüməsi anormal vəziyyət deməkdir. Ümumi psixiatriyada psixoz ağır ağıl xəstəliyinin simptomu olaraq qəbul edilsə də, özü bir diaqnoz sayılmır. Psixoz şizofreniya, bipolar pozuğluq və ağır kliniki depressiya ilə əlaqələndirilir.

"Son zamanlar həyat yoldaşımda qəribə əlamətlər görürəm. Əvvəllər sakit, səssiz, deyib gülən biri olan yoldaşım indi çox əsəbi, dava-dalaş salan birinə çevrilib. Qəribə bir dinə xidmət etdiyini, gecələr ona vergi verildiyini iddia edən Ramalın (ad şərtidir - müəl.) davranışları məni qorxudur. Mənə zərər verməsə də, verə biləcəyindən qorxuram. Bəzən saatlarla susur və bəzən durmadan danışır" deyən 26 yaşlı Bakı sakini Günel Ağayarova bu barədə ailəsinə danışmaqdan çəkinir. Günel deyir ki, Ramalla sevərək və valideynlərinə qarşı çıxaraq ailə qurduqları üçün indi dərdlərini heç kimə deyə bilmirlər.

Psixiatr Nihad Məmmədovun sözlərinə görə, bu davranışlar əsasən psixozlarda özünü büruzə edir. Psixoza fiziki patologiyalar da yol aça bilər. Beyin zədələnmələri, nevroloji pozuntular, narkotik maddələrdən uzun müddət istifadə edəndən sonra imtina psixozla nəticələnə bilər. Psixoz ani tutmalarla özünü göstərir. Psixotik fərd normal vəziyyətdə yüksək səviyyədə intellektual əmək istəyən işləri edə bilər. Psixoz digər zehni xəstəliklərin bir simptomu olaraq görülə bilər. Amma özü ayrılıqda da bir xəstəlikdir. "Məsələn, şizofreniyalı xəstə psixoz ehtiva etməyən uzun dövrlər keçirə bilər və ya bipolyar pozuntusu, depressiyası olan xəstədə psixozun əlamətləri müşahidə edilə bilər. Bununla yanaşı xroniki zehni xəstəlik olmayan birində, sıx stress və ya bir dərman reaksiyası səbəbiylə psixoz meydana gələ bilər".

Psixoaktiv maddələrin istifadəsindən sonra reallaşan psixotik vəziyyətlər xüsusilə artıq doza qəbulu, xroniki istifadə və istifadə etməni buraxma ilə əlaqələndirlir.

Müəyyən maddələr var ki, digərlərinə nisbətlə daha yüksək bir psixoza gətirib çıxara bilir. Psixozu fərdlər həssaslığına görə müxtəlif keçirir.


"Mərkəzi sinir sistemində ümumi depresan təsirləri olan maddələrin istifadəsi psixoza səbəb olma və əslində bəzi insanlarda simptomların təsirini azalda bilər" deyən həmsöhbətimizin sözlərinə görə, lakin bu tip maddələrin qəbulunu kəsmək xüsusilə təhlükəli ola bilər, psixoz və ya havalanmaya gətirib çıxarar. Psixiatr deyir ki, psixoloji stressin də psixotik vəziyyətlərdə payı ola bilər. Yuxusuzluq psixozla əlaqələndirilmiş olmaqla yanaşı əksəriyyət üçün böyük bir risk faktorudur. "Psixoz zamanı öncə düşüncə pozuntusu yaranır. Psixotik fərd düşüncələrini bir yerə toplaya bilmir, bunun nəticəsində danışma pozğunluğu yaranır. Belə xəstələrdə duyğu pozuntusu da özünü göstərir. Məsələn, fərd daha əvvəl çox arzuladığı bir şeydən imtina edir, səbəb olmadan gülə və ya ağlaya bilir. Batil inanclara, reallıqdan uzaq düşüncələrə sahib olan xəstə bu mövzuda israrçı olur və ətrafın da fikrini bu mövzuya yönləndirməyə çalışır. Halüsinasiya görən pixotik xəstələrdə realda var olmayan şeyləri görmə, iyləmə, eşitmə kimi hallar müşahidə edilir. Şəxsiyyət dəyişkənliyi ən çox şizofreniyalı insanlarda görülsə də, psixotik xəstələrdə özünü göstərir. Məsələn, xəstə olmamışdan öncə sakit olan biri xəstə olandan sonra sərt və əsəbi birinə çevrilə bilir və ya əksinə, sərt, ciddi olan biri deyib gülən, məzəli birinə dönür".

N.Məmmədovun dediyinə görə, psixoz fərddən fərdə fərqlənir və bunun bir neçə səbəbi var. Psixoz dərində yatan bir zehni xəstəliyin nəticəsində meydana gələ bilər. Bununla yanaşı psixoz ağır zehni stress və amfetamin, kokain və ya skopolamin kimi maddələrin yüksək dozalarda və ya xroniki istifadəsində ortaya çıxa bilər. Psixoz bir çox fərqli xəstəliklərin nəticəsi kimi özünü büruzə verə bilər. Məsələn, AİDS immun sistemini çökdürdüyü üçün xəstədə psixoz da müşahidə edilə bilər.

Qısa davamlı psixotik epizod keçirən bir xəstə, şizofreniya nəticəsi olaraq meydana gələn psixozun simtomplarını keçirə bilər. Bu səbəbdən psixoz müşahidə edildiyi anda psixiatra müraciət etmək mütləqdir. "Psixoz elə bir haldır ki, bu qrip və ya "svinka" xəstəliyi ilə yanaşı da müşahidə edilə bilər. Psixoz zamanı beyində müəyyən dəyişikliklər yaranır. Psixozla əlaqəli olmayan, ancaq çox zaman psixoz əlamətləri yaşanılan digər xəstəliklər də var. Bunlar beyin şişi, zəhərlənmə, skleroz, sarkoidoz və s xəstəliklərdir. Psixoz dərmanlarla müalicə edilir və burada heç bir psixoterapiya keçilmir".


Geri dön

Roya_____

  • 2 noyabr 2013 12:27
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
tewekkurler

ღ★Yağmur★ღ

  • 29 oktyabr 2013 14:28
  • Məqalə: 1135
  • Şərh: 6725
  • Bal:
{awards}
Xəbərə görə təşəkkürlər

--------------------
Dəyərli LeGenD.Az ailəm, mən saytdan gedirəm. Səbəb təhsilimə görədi...Sizi çox istəyirəm mənim üçün burda həqiqətən doğma insanlar var...2 ildən çox əziyyətim var burda və buranı tərk etmək mənim üçün həqiqətəndə çox çətindir...Yaxşı pis günlərimiz olub burda. Çalışmışam ki, heç birinizə haqsızlıq etməyim və etməmişəmdə...kimnsədə etməsinə yol verməmişəm bilənlər bilir(bilməyənlər elə o düşüncədə də qalacaqlar onsuzda nə etsəndə hər kəsə yarana bilməzsən bu həyatda)...Tək-tək yazıb sağollaşmayacam bağışlayın buna dözə bilmirəm çünki...Hamınız Allaha əmanət olun.Sizi unutmayacam:(

Samir_Wuvalan

  • 29 oktyabr 2013 14:27
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12316
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------

ღ★Yağmur★ღ

  • 13 oktyabr 2013 15:45
  • Məqalə: 1135
  • Şərh: 6725
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər mələyim

--------------------
Dəyərli LeGenD.Az ailəm, mən saytdan gedirəm. Səbəb təhsilimə görədi...Sizi çox istəyirəm mənim üçün burda həqiqətən doğma insanlar var...2 ildən çox əziyyətim var burda və buranı tərk etmək mənim üçün həqiqətəndə çox çətindir...Yaxşı pis günlərimiz olub burda. Çalışmışam ki, heç birinizə haqsızlıq etməyim və etməmişəmdə...kimnsədə etməsinə yol verməmişəm bilənlər bilir(bilməyənlər elə o düşüncədə də qalacaqlar onsuzda nə etsəndə hər kəsə yarana bilməzsən bu həyatda)...Tək-tək yazıb sağollaşmayacam bağışlayın buna dözə bilmirəm çünki...Hamınız Allaha əmanət olun.Sizi unutmayacam:(

♛ღ.ςԿαςτλหßαค.ღ♛

  • 13 oktyabr 2013 13:22
  • Məqalə: 67
  • Şərh: 6077
  • Bal:
{awards}
of qripem ele ozum ))

--------------------
(^_*)

Banned549678

  • 12 oktyabr 2013 19:40
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
ヅ Tewekkurler ヅ

melek_19

  • 12 oktyabr 2013 17:44
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14686
  • Bal:
{awards}
meqale ucun tewekkur

--------------------

Banned549678

  • 12 oktyabr 2013 07:22
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər serhlercun=)

✵Дорогой✵

  • 12 oktyabr 2013 02:23
  • Məqalə: 727
  • Şərh: 7402
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

PSIXOPATKA

  • 11 oktyabr 2013 20:57
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
TESEKKUUURRR

--------------------

ヅ Sevimli_qiz ヅ

  • 11 oktyabr 2013 20:24
  • Məqalə: 82
  • Şərh: 857
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

nuray sirinova

  • 11 oktyabr 2013 17:24
  • Məqalə: 52
  • Şərh: 4163
  • Bal:
{awards}
məqaləyə görə tşk

✰SLαTKαyα ŞεyTαηKα✰

  • 11 oktyabr 2013 16:20
  • Məqalə: 985
  • Şərh: 11804
  • Bal:
{awards}
məqaləyə görə tşk

--------------------

Banned1

  • 11 oktyabr 2013 16:15
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
{awards}

Şirinim təşəkkürlər

Roya_____

  • 11 oktyabr 2013 15:13
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
tesekkurler aygünüm

winxclub_bloom

  • 11 oktyabr 2013 14:42
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6793
  • Bal:
{awards}
tamam ayri sheylerdi

--------------------

۞(S)pea(R)۞

  • 11 oktyabr 2013 13:51
  • Məqalə: 73
  • Şərh: 2068
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

--------------------
1 milyon abune ^_^

ღ★Yağmur★ღ

  • 11 oktyabr 2013 13:41
  • Məqalə: 1135
  • Şərh: 6725
  • Bal:
{awards}
İlk şərh məndən mələyim

--------------------
Dəyərli LeGenD.Az ailəm, mən saytdan gedirəm. Səbəb təhsilimə görədi...Sizi çox istəyirəm mənim üçün burda həqiqətən doğma insanlar var...2 ildən çox əziyyətim var burda və buranı tərk etmək mənim üçün həqiqətəndə çox çətindir...Yaxşı pis günlərimiz olub burda. Çalışmışam ki, heç birinizə haqsızlıq etməyim və etməmişəmdə...kimnsədə etməsinə yol verməmişəm bilənlər bilir(bilməyənlər elə o düşüncədə də qalacaqlar onsuzda nə etsəndə hər kəsə yarana bilməzsən bu həyatda)...Tək-tək yazıb sağollaşmayacam bağışlayın buna dözə bilmirəm çünki...Hamınız Allaha əmanət olun.Sizi unutmayacam:(
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 41
Cəmi: 57

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 6
Cəmi: 386
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 331
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}