Qəribə vergilər

 
Qəribə vergilər


Vergilər bəşər tarixinin özü qədər qədimdir. İbtidai icma quruluşunun dağılması və ilkin dövlətlərin yaranması ilə vergilər də dövlətin maliyyə mənbələrinin əsas elementi kimi meydana çıxmışdir. Məğlub edilmiş xalqların qaliblərə ödədiyi bac-xərac verginin ilkin forması hesab olunur. Vergilər əsasən coğrafi şəraitə və iqtisadi vəziyyətə uyğun olaraq formalaşmışlar. Tarixi inkişaf dövründə müxtəlif vergilər və vergi sistemləri yaradılmışdır. Bununla belə tarixdə qədim zamanlardan müasir dövrümüzə qədər bəzi qəribə vergilər də mövcud olmuşdur.

Bizim eranın 70-ci illərində Roma imperatoru Tit Flavi Vespasian dövlətin maliyyə vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün vergiləri artırmış, yeni vergilər tətbiq etmişdir. İctimai tualetlərin təmizlənməsi üçün təyin etdiyi “tualet vergisi” ni gülüş hədəfinə çevirənlərə Vespasian bir cümlə ilə cavab vermişdir: “Puldan iy gəlmir”. Digər məlumata görə oğlu vergini iyrənc saydığından Vespasian qızıl pulu oğluna qoxlatdıraraq belə söyləmişdir.

Qədim Bizans imperiyasında “hava vergisi” olmuşdur. Bu vergi yaşayış evinin və binaların daxili həcminə görə alınırdı. Həcm nə qədər böyük idisə verginin miqdarı da artırdı.

Orta əsrlər Fransasında isə “qapı-pəncərə vergisi” mövcud olmuşdur. Evlərdə qapı və pəncərələrin sayına görə alınırdı. Bu dövrə aid evlərin əksəriyyətində pəncərə çox vaxt olmamış və ya çox balaca olmuşdur. İngiltərə və Şotlandiyada isə pəncərə vergisi olmuşdur. Əhalinin çoxu evlərdə pəncərənin yerini saxlasalar da onu nazik kərpic layla hörürdülər. Amma bu evlərin estetik görünüşünə xələl gətirdiyi üçün çöldən həmin yerə pəncərənin rəsmini çəkirdilər.

XII əsrdə İngiltərə kralı I Henri “qorxaqlığa görə vergi” təyin etmişdi. Bu vergi o adamlardan alınırdı ki, onlar kral uğrunda müharibəyə getməkdən imtina edirdilər. Sonralar onun varisi kral Corc bu vergini 300 faiz artırdı və vergi bütün cəngavərlərdən alınmağa başlandı.

XVI-XVII əsrlərdə İngiltərədə insanlar yeməkdən sonra kart oynamağı sevirdilər. Bunu xəzinəni doldurmaq üçün əlverişli sayan I Yakov “kart vergisi”ni tətbiq etdi. Bu vaxtdan başlayaraq tuz kartlarına verginin ödənildiyini bildirən ştamplar vurulurdu.

Yenə də İngiltərədə XVIII əsrdə “şlyapa vergisi” tətbiq edilmişdir. Hakim dairələr ingilislərin silindr və şlyapalara sevgisini bildikləri üçün büdcə doldurmalarında uğurlu bir vergi kimi istifadə etmişlər. Onlar bilirdilər ki, kasıblar bundan sonra papaq geyinməyəcəklər, varlılar isə özlərini göstərmək üçün daha bahalı baş geyimlərindən istifadə edəcəklər.

Böyük Pyotr Avropaya səfərindən sonra başa düşdü ki, ruslar avropalılardan mədəni cəhətdən xeyli geridə qalmışlar. Pyotr Avropada təmiz geyinmiş üzü qırxılı səliqəli adamlara rast gəldi. Amma Rusiyada əhali hələ də uzun saqqallar saxlayır, çox gec çimirdilər. Məhz buna görə 1704-cü ildə “hamam vergisi”, 1705-ci ildə isə “saqqal vergisi” təyin edildi. Saqqalın uzunluğuna əsasən vergi daha da artırdı. Vergini ödəyənlər xüsusi nişanlar taxırdılar. Lakin saqqala görə vergini ilk dəfə İngiltərədə XVI əsrdə VIII Henrix təyin etmişdir. Kralın düşündüyünə görə saqqallı insanlar vəhşiyə oxşayırlar.

Bu vergilərin əksəriyyəti köhnə əyyamlarda tətbiq edilsə də XX əsrdə yaradılan vergilər qəribəliyinə görə heç də keçmişdəkilərdən geri qalmır. XX əsrdə Britaniya hakimiyyəti müstəmləkəsi Hindistanda 1930-cu ildə duza görə vergi təyin etdi. Buna etiraz olaraq əhali M.Qandinin çağırışı ilə kütləvi surətdə Ərəbistan dənizi sahillərinə “duz yürüşünə” çıxdılar. Qorxuya düşən hakimiyyət bu vergini ləğv etməyə məcbur oldu.

1941-ci ildə SSRİ-də ən məşhur vergilərdən biri “sonsuzluq vergisi” alınmağa başlandı. Məqsəd çoxuşaqlı ailələrə əlavə yardımların edilməsi idi.

İtaliyanın Venesiya şəhərində 1993-cü ildən “kölgə vergisi” alınır. Bu vergi küçə kənarında yerləşən mağaza və kafelərə aid çardaq və zontlara görə yığılır. Qanuna görə onların kölgəsi kommunal mülkiyyətin üzərinə-səkiyə düşdüyü üçün vergi ödənməlidir.

Avstriyada turizm obyektlərində dağdan enən hər bir xizəkçi enmə zamanı “gips vergisini” ödəyir. Vəsait Avstriya klinikalarına köçürülür. Statiskaya görə hər il Alp dağlarında 150 min xizəkçi zədələnir. Onların müalicəsinə isə ildə 1 milyard şillinq pul xərclənir.

Belçikada “Qırmızı fənərlər” kvartalındakı vitrinli mağazaların qabağında duran fahişələrə görə mağaza sahibləri hökümətə “seks vergisini” ödəyirlər. Seks vergisi ildə büdcəyə 4 milyon frank gəlir gətirir.

İsveçlilər dünyada yeganə xalqdırlar ki, uşağa verilən qəribə adlara görə hələ də vergi verirlər. Dəfələrlə əhalinin etirazına baxmayaraq İsveç höküməti vergini ləğv etməkdən boyun qaçırır. Qanuna görə uşağa verilən qəribə adlar insanlarda diskomfort hissi yaratdığı üçün vergi təyin edilə bilər.

Müasir XXI əsrdə tətbiq edilən ən qəribə vergi bir sıra Avropa ölkələrində, xüsusən İrlandiya və Danimarkada fermerlərdən alınan “qaz vergisidir”. Danimarka vergi komissiyasının hesablamalarına görə ildə hər bir avtomobil havaya atmosferdə “parnik effekti” yaradan 2,7 ton metan qazı buraxır. Fermerlərin saxladıqları inəklərin defakasiya zamanı buraxdığı qazın həcmi isə hər inək üçün 4 ton civarındadır. Atmosferi avtomobildən daha çox çirkləndirdikləri üçün inəklərin sahibləri bu vergini ödəməlidirlər.

Azərbaycan tarixində isə XIX əsrdə toyla bağlı vergilər olmuşdur. Əgər kəndli evlənərdisə torpaq sahibinə-yəni bəyə toypulu vergisini verməli idi. Əgər bəy evlənərdisə onun torpaqlarında yaşayan ümumi kəndlilər bəyə toyxərci vergisini ödəyirdilər.


Geri dön

Banned549678

  • 9 dekabr 2013 18:24
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
məqaləyə görə təşəkkürlər

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 7 dekabr 2013 21:57
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
meqale ucun sagol..

вคɴค iкiмizi คɴlคт ❤

  • 5 dekabr 2013 18:43
  • Məqalə: 665
  • Şərh: 18421
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 3 dekabr 2013 18:54
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
xebere gore sagol..

winxclub_bloom

  • 1 dekabr 2013 22:07
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6793
  • Bal:
{awards}
maraqliydi

--------------------

Axilli qiz

  • 1 dekabr 2013 15:11
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 1399
  • Bal:
{awards}
TUOLET VERGISI ayda oldum gulmekden yox bir

--------------------
reklam etmek olmaz

PSIXOPATKA

  • 1 dekabr 2013 12:47
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
Azərbaycan tarixində isə XIX əsrdə toyla bağlı vergilər olmuşdur. Əgər kəndli evlənərdisə torpaq sahibinə-yəni bəyə toypulu vergisini verməli idi. Əgər bəy evlənərdisə onun torpaqlarında yaşayan ümumi kəndlilər bəyə toyxərci vergisini ödəyirdilər.

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 1 dekabr 2013 11:52
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
Maraqli vergilerdi

Roya_____

  • 1 dekabr 2013 10:57
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
tewekkurler )

^^KuKuLKa^^

  • 1 dekabr 2013 00:30
  • Məqalə: 767
  • Şərh: 11559
  • Bal:
{awards}
Qədim Bizans imperiyasında “hava vergisi” olmuşdur. Bu vergi yaşayış evinin və binaların daxili həcminə görə alınırdı. Həcm nə qədər böyük idisə verginin miqdarı da artırdı.

--------------------

Samir_Wuvalan

  • 30 noyabr 2013 23:35
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12317
  • Bal:
{awards}
Melumat üçün tewekkurler..

--------------------

Elza Hüseynli

  • 30 noyabr 2013 23:18
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6147
  • Bal:
{awards}
Melumat üçün tewekkurler

PSIXOPATKA

  • 30 noyabr 2013 20:03
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
XEBER UCUN TWK........

--------------------

Samir_Wuvalan

  • 30 noyabr 2013 18:04
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12317
  • Bal:
{awards}
meqaleye gore sagol..

--------------------

Sinmis_Urek

  • 30 noyabr 2013 17:21
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 54
  • Bal:
{awards}
XII əsrdə İngiltərə kralı I Henri “qorxaqlığa görə vergi” təyin etmişdi. Bu vergi o adamlardan alınırdı ki, onlar kral uğrunda müharibəyə getməkdən imtina edirdilər. Sonralar onun varisi kral Corc bu vergini 300 faiz artırdı və vergi bütün cəngavərlərdən alınmağa başlandı.

✰ YaZ YaĞmuRu ✰

  • 30 noyabr 2013 16:52
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 7
  • Bal:
{awards}
Twk.....................

--------------------
BəN BİR KanAtsIz MeLeyim SadECE SeNi sEverim....

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 30 noyabr 2013 16:35
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
canim meqaleye gore sagol..

Nara Neznakomka

  • 30 noyabr 2013 16:22
  • Məqalə: 174
  • Şərh: 11090
  • Bal:
{awards}
Qədim Bizans imperiyasında “hava vergisi” olmuşdur. Bu vergi yaşayış evinin və binaların daxili həcminə görə alınırdı. Həcm nə qədər böyük idisə verginin miqdarı da artırdı.

--------------------
ッ ßøøм ßøøм ßøøм ყล Xล4ų Jêllყßøм

EmİcKa

  • 30 noyabr 2013 16:15
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3054
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

Banned1

  • 30 noyabr 2013 16:14
  • Məqalə: 1528
  • Şərh: 12553
  • Bal:
{awards}


Tesekkur edirem....


Kapriznaya Dəcəlka

  • 30 noyabr 2013 16:12
  • Məqalə: 90
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
Azərbaycan tarixində isə XIX əsrdə toyla bağlı vergilər olmuşdur. Əgər kəndli evlənərdisə torpaq sahibinə-yəni bəyə toypulu vergisini verməli idi. Əgər bəy evlənərdisə onun torpaqlarında yaşayan ümumi kəndlilər bəyə toyxərci vergisini ödəyirdilər.

--------------------

melek_19

  • 30 noyabr 2013 16:02
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14686
  • Bal:
{awards}
Aaaaaaa yok daha neler bu ne yaaaaa

--------------------

jasmin022

  • 30 noyabr 2013 15:58
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 3180
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------
INSAN YALNIZ KALBIYLE SEVMEZKI UNUTMAYA ILK ORDAN BASLASIN

ツ AnGeLoCkaツ

  • 30 noyabr 2013 15:49
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6
  • Bal:
{awards}
Twk.............

Roya_____

  • 30 noyabr 2013 15:39
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

AyliN BunyaminovA

  • 30 noyabr 2013 15:16
  • Məqalə: 385
  • Şərh: 5043
  • Bal:
{awards}
Teshekkurler.....

--------------------
ܨܓܓܨܓܓ✍

ღNəmLi kiprikღ

  • 30 noyabr 2013 15:04
  • Məqalə: 235
  • Şərh: 7776
  • Bal:
{awards}
Qədim Bizans imperiyasında “hava vergisi” olmuşdur. Bu vergi yaşayış evinin və binaların daxili həcminə görə alınırdı. Həcm nə qədər böyük idisə verginin miqdarı da artırdı.
tongue

DUYGULARIM

  • 30 noyabr 2013 14:56
  • Məqalə: 106
  • Şərh: 1008
  • Bal:
{awards}
maraqlidi sagollll

--------------------

Mən olmasamda,həyat davam edəcək...

мυsLiмαηκα

  • 30 noyabr 2013 14:56
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 9113
  • Bal:
{awards}
mqraqlidir... Teşekkür....

✰SLαTKαyα ŞεyTαηKα✰

  • 30 noyabr 2013 14:48
  • Məqalə: 985
  • Şərh: 11804
  • Bal:
{awards}
1941-ci ildə SSRİ-də ən məşhur vergilərdən biri “sonsuzluq vergisi” alınmağa başlandı. Məqsəd çoxuşaqlı ailələrə əlavə yardımların edilməsi idi.

--------------------
<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 14
Cəmi: 33

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 389
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}