Niyə duzdan az istifadə etməliyik?

 
Niyə duzdan az istifadə etməliyik?

Həddindən artıq duz istifadə etmək hansı sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxara bilər? Səbəb çox duz istifadəsidirmi? Duz istifadəsinin ideal miqdarı nə qədər olmalıdır? Duzu azaltmaq üçün nə etməliyik? Mütəxəssislərin verdiyi cavablarla tanış olun...
Duzdan niyə çox istifadə edirik?

Əksər vaxt insanlar yeməyin dadına belə baxmadan duza yönəlirlər. Başqa bir səbəb də çox istifadə edilən qidalarda duzun çox olmasıdır. Bu da ehtiyacımızdan çox duz istifadə etməyimizə səbəb olur. Duzlu yedikcə daha da çox duzlu yeməyə yönəlirik.
Hansı qidalardan daha çox duz alırıq?
Diyetoloq Çıtaka görə - çörək, zeytun, pendir, turşu, konserv, ketçup, duzlu quru qidalar və cips kimi qidalardan çox duz alırıq.

Həddindən artıq duz istifadəsi hansı sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxarar?

Daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis Dr. Enver Göncüoğlu duzdan çox istifadə etmənin səbəb olduğu sağlamlıq problemlərini belə sıralayır:
Süfrə duzu kimi bilinən maddənin əsl adı natrium xloriddir. Bunun 60%-i xlor, 40%-i isə sodiumdan əmələ gəlir. Yəni 100 qram süfrə duzunun 40 qramı sodiumdan ibarətdir. Aparılan araşdırmalar nəticəsində gündəlik 2.3 qramdan çox natrium (təxminən 5.8 qram süfrə duzu) qəbul edənlərdə yüksək təzyiq xəstəliyinə daha çox rast gəlinmişdir. Buna qarşı gündəlik 1.2 qram natrium (2.8 qram süfrə duzu) qəbul edən şəsxlərdə bu xəstəliyin görülmə nisbəti cəmiyyət ortalamasına görə aşağıdır.
Duzun qəbuluna qoyulan məhdudiyyətlərin ürək ilə bağlı təcili tibbi vəziyyətləri və ürək mənşəli ölüm nisbətlərini azaltdığı bilinir. Eyni zamanda ürək çatışmazlığına zəmin hazırlayan ürək böyüməsini də azaltdığı müəyyən olunmuşdur.

Bundan başqa duz qəbulunun azaldılması sidikdən kalsium atılmasını da aşağı salaraq böyrəkdəki kalsium daşlarını azaldacaq. Eyni zamanda, bədən kalsium itkisini azaldılması osteoporoz deyə bilinən sümük əriməsini də azaldacaq. Bir çox təzyiq dərmanının da təsiri duz qəbulu ilə azalır, məhdudlaşdırılması ilə artır. Bu səbəblə onsuz da təzyiq dərmanı qəbul edirəm deyərək duzu məhdudlaşdırmamaq doğru deyil.


Uşaqlarda duz istifadəsi nə qədər olmalıdır?

Dr. Enver Göncüoğluna görə uşaqların qəbul edə biləcəyi gündəlik maksimum duz miqdarları belə olmalıdır:

0-12 ay arası: 1 qramdan az

1-3 yaş arası: 2 qr

4-6 yaş arası: 3 qr

7-10 yaş arası: 5 qr

11 yaşından sonra: 6 qr.

Ana südü ilə qidalanan körpələr lazım olan duzu ana südündən alırlar. Hazır qidalarda da duz nisbəti ana südünə yaxındır. Uşaqların yeməklərinə əsla duz əlavə etməməlisiniz.

Yeniyetmələrin istifadə etdiyi qidaların tərkibində olan duz miqdarı yüksək ola bilər, bu səbəblə də körpələr üçün xüsusi hazırlanmamış yeməkləri körpənizə verməməlisiniz.

Uşağınızın duzdan çox istifadə etməsinin qarşısını almaq üçün kreker və biskvit kimi duzlu qidaların qəbulunu azaldıb, meyvə, quru meyvə, tərəvəz kimi duz tərkibi aşağı və sağlam olan qəlyanaltılar seçməlisiniz.

Duzun istifadəsini azaltmaq üçün məsləhətlər

Enver Göncüoğlu və mütəxəssis dietoloq Simge Çitanın duzdan istifadəni azaltmaq üçün məsləhətləri belədir:

- Daim təzə və duz əlavə edilməmiş qidaları seçin;
- Yeməklərin dadına baxmadan duz əlavə etmək vərdişini tərgidin;
- Yeməklərə əlavə olunan duzun miqdarını azaldın;
- Süfrədə yeməklərinizə əlavə etdiyiniz duzun miqdarını azaldın, zamanla süfrədən duzu yığışdırın;

- Yeməklərinizi pilləli olaraq daha az duzlu olaraq hazırlayın. Duzun əskikliyinə 2-3 həftədə alışarsınız;

- Duz əvəzinə ədviyyat və cəfəri, nanə, kəklikotu, şüyüd, razyana, reyhan kimi ətirli əlavələrdən istifadə edin.

- Satın aldığınız hazır məhsulların etiketlərini mütləq oxuyun. Duzsuz, ya da az duzlu qidaları seçin;

- Turşu, ketçup, xardal, zeytun, soya sousu, salat sousları, kolbasa, konservlər, duzlu çərəzlər kimi yeməklərin duz tərkibi yüksəkdir. Bu qidalardan uzaq durun ya da çox nadir hallarda istifadə edin;

- Hisə verilmiş qidaları tez-tez qəbul etməyin;

- Mədən sularının natrium tərkibini etiketindən mütləq yoxlayın.
Duz yerinə işlənən maddələr hər kəs üçün uyğun və sağlam olmaya bilər. Aşağı sodiumlu duzlar təəssüf ki, sanıldığı qədər də aşağı natrium tərkibli deyil. Üstəlik, tərkibindəki çox kalium səbəbiylə başda böyrək xəstələri və kalium yüksəldən dərman istifadə edən xəstələrdə risk yaradar. İstifadə edilən bəzi təzyiq dərmanları və sidikqovucuların bir qisminin kaliumu yüksəltdiyini unutmayın. Bu cür duzların istifadəsindən əvvəl mütləq həkimə müraciət edin.


Geri dön

classic_guiter_girl

  • 2 yanvar 2014 00:07
  • Məqalə: 37
  • Şərh: 5646
  • Bal:
meqaleye gore sagolun...

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 25 dekabr 2013 20:26
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 23 dekabr 2013 17:20
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

Samir_Wuvalan

  • 17 dekabr 2013 00:54
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12312
  • Bal:
{awards}
cox sagolun

♛ღ.ςԿαςτλหßαค.ღ♛

  • 16 dekabr 2013 14:41
  • Məqalə: 67
  • Şərh: 6077
  • Bal:
{awards}
cox sagolun biliremki duz az olmalidir her weyde

--------------------
(^_*)

Samir_Wuvalan

  • 15 dekabr 2013 23:56
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12312
  • Bal:
{awards}
TESEKULLER

Banned549678

  • 15 dekabr 2013 18:36
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
TəşəKkürLəR...

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 15 dekabr 2013 17:13
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
meqaleye gore sagol...

AyliN BunyaminovA

  • 15 dekabr 2013 16:14
  • Məqalə: 385
  • Şərh: 5043
  • Bal:
{awards}
məqaləyə görə təşəkkürlər

--------------------
ܨܓܓܨܓܓ✍

Banned549678

  • 15 dekabr 2013 12:07
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
Cox ama cox beyendim =)

Milyonerka

  • 15 dekabr 2013 11:49
  • Məqalə: 43
  • Şərh: 5133
  • Bal:
{awards}
meslehete gore tewekkur)))

--------------------
gűиdűzłєr ңєr қєsi gűłdűrєи sözűм söңpєтім, axsнамłar özűмü agładаи dєяdім vаr мєиiм ..

ღKiRaZ MeVsİmCiღ

  • 15 dekabr 2013 11:40
  • Məqalə: 316
  • Şərh: 5498
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

--------------------

★KaRaMeLKa★

  • 15 dekabr 2013 11:39
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 6794
  • Bal:
{awards}
Twkler melumat ucun...

PSIXOPATKA

  • 15 dekabr 2013 11:38
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
XEBERE GORE TWK,,,,,

--------------------

Ghost of legend

  • 15 dekabr 2013 11:11
  • Məqalə: 13
  • Şərh: 1199
  • Bal:
{awards}
melumata gore tesekkurler

вคɴค iкiмizi คɴlคт ❤

  • 15 dekabr 2013 01:07
  • Məqalə: 665
  • Şərh: 18421
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Samir_Wuvalan

  • 14 dekabr 2013 23:36
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 12312
  • Bal:
{awards}
melumat uchun teshekkurler

Nemiwkaa

  • 14 dekabr 2013 23:00
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 41
  • Bal:
{awards}
0-12 ay arası: 1 qramdan az

1-3 yaş arası: 2 qr

4-6 yaş arası: 3 qr

7-10 yaş arası: 5 qr

11 yaşından sonra: 6 qr.

--------------------
Mən Xəyallarımı Heç Kimə Satmadım!!! Onları, Məni Xoşbəxtliklə Aldadan İnsanlar Oğurladı...!!!:/

winxclub_bloom

  • 14 dekabr 2013 22:54
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6793
  • Bal:
{awards}
melumat uchun teshekkurler

--------------------

PSIXOPATKA

  • 14 dekabr 2013 22:36
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
- Turşu, ketçup, xardal, zeytun, soya
sousu, salat sousları, kolbasa,
konservlər, duzlu çərəzlər kimi
yeməklərin duz tərkibi yüksəkdir. Bu
qidalardan uzaq durun ya da çox
nadir hallarda istifadə edin;

--------------------

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 14 dekabr 2013 22:17
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
{awards}
tewekkur edirem..

melek_19

  • 14 dekabr 2013 22:12
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14686
  • Bal:
{awards}
Hmmmmmmmmmmm

--------------------

✵Дорогой✵

  • 14 dekabr 2013 22:11
  • Məqalə: 727
  • Şərh: 7402
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

✰SLαTKαyα ŞεyTαηKα✰

  • 14 dekabr 2013 22:10
  • Məqalə: 985
  • Şərh: 11804
  • Bal:
{awards}
məsləhətə görə tşk

--------------------

^^Nazlı Şeytan^^

  • 14 dekabr 2013 22:05
  • Məqalə: 254
  • Şərh: 8643
  • Bal:
{awards}
11 yaşından sonra: 6 qr.

TeRlaN_

  • 14 dekabr 2013 22:01
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 399
  • Bal:
{awards}
Men hec yimeyinndadina baxmamiw duz sepireme))xowum gelir duzdan

FRONTIER

  • 14 dekabr 2013 21:50
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 112
  • Bal:
{awards}
Yaxsi baxin sevdiyime.
Aglamasin..
Derd kederi ureyinde saxlamasin.
Men onsuz da bacararam.
Kecen kecib olan olub.
Qururumu kenara qoyub.
Utanmadan usanmadan yalvararam.
Yeterki yaxsi baxin sevdiyime.
Mene yeter xeyaliyla qucaqlasim.
Bes eliyer yuxularda soraqlasim.
Fikrinden ureyinden cixib gedib.
Ozumu onsuzluga mehkum edib.
Birdefelik heyatindan uzaqlasim.
Yeterki yaxsi baxin sevdiyime.
Eziz tutun xetrini.
Incitmiyin qelbini nahaqdan.
Eksine deyinki qalin geyinsin eynini.
Sert qis gelir qabagdan.
Yagis gelir qabagdan.
O cox sevir yagis altda gezmeyi.
Soyuq payiz ayinda soyuq ureyim kimi.
Yere dusub hec olan.
Parcalanib puc olan.
Xeyallarima benzeyen yarpaqlari
ezmeyi..
Qoyun ezsin..
Goz yaslarima oxsar.
Yagis altinda gezsin.
Yeterki yaxsi baxin sevdiyime.
Ama ama bilmesin.
Geceleri onun ucun.
Agladigimi bilmesin..
Qiyib cira bilmediyim sekilleri
Saxladigimi bilmesin.
Ureyimin onun adi olan hissesine.
Qaralar bagladigimi bilmesin..
Bilmesin...
Yeterki yaxsi baxin sevdiyime
Men raziyam qoy heyatim qaralsin.
Teki keder mene qalsin.
O hec zaman saralmasin solmasin.
Hesretler arasinda qalmasin.
Ona hecne olmasin.
Bahar buludutek dolmasin.
Yaxsi baxin sevdiyime.
Sozlerim senedi sevdiyimin talibi.
En cox da sen esas da sen..
Sevdiyimin sahibi..
Yaxsi bax sevdiyime...
Yaxsi bax sevdiyime..

Elza Hüseynli

  • 14 dekabr 2013 21:37
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6147
  • Bal:
{awards}
Melumat üçün tewekkurler

EmİcKa

  • 14 dekabr 2013 21:24
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3054
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------

вคɴค iкiмizi คɴlคт ❤

  • 14 dekabr 2013 21:19
  • Məqalə: 665
  • Şərh: 18421
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 43
Cəmi: 60

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}