Milli qadın bəzəkləri

 
Milli qadın bəzəkləri


Azərbaycanda ənənəvi bəzəklər içərisində zərgərlik məmulatı mühüm yer tutur. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində Mingəçevir, Xocalı, Qəbələ, Xınıslı, İsmayıllı, Qaratəpə və s. yerlərdən tapılan qiymətli bəzək şeyləri zərgərliyin hələ qədimdən Azərbaycan ərazisində geniş yayıldığını və əhalinin məişətində möhkəm yer tutduğunu göstərir.

3000 il bundan əvvələ aid Mingəçevirdən və Xocalıdan tapılmış tunc kəmərlər, eramızdan əvvəl IX – VIII yüzilliyə aid Urmiyə gölü ətrafındakı Həsənsu təpəsindən aşkar edilmiş qızıl cam zərgərlik sənətinin ən gözəl nümunələridir.

Zərgərlikdə müxtəlif texniki üsullardan: basma, qarasavad, döymə, minasazlıq, pardaqlama, oyma, xatəmkarlıq, həkketmə, hörmə, şəbəkə və s. istifadə edilir. Ən qədimi döymə üsuludur. Bu üsul Gəncə, Şamaxı, Lahıc, Qazax, Naxçıvan, Şuşa və s. yerlərdə daha geniş yayılmışdır.

XIX yüzillikdə zinət şeyləri ən çox qızıl və gümüşdən hazırlanırdı. 1832-ci ildə yalnız Şamaxıda 40 nəfərdən çox zərgər olmuşdur. Bunlardan əlavə qiymətli daşlardan: zümrüd, firuzə, yaqut, almaz, mirvari, kəhrəba və s. istifadə olunurdu. Zərgərlik mə'mulatları forma e'tibarı ilə çox müxtəlifdir və mürəkkəb kompozisiyaya malikdir. Həmin mə'mulatların əsas hissələrini çoxləçəkli güllər, ulduzlar, aypara, butalar təşkil edir.

Azərbaycan zərgərlik sənətində tətbiq edilən üsullardan biri də xalq arasında «qarasavad» və ya «savad» adlanır. Adından göründüyü kimi savad qara rəngə malik olub, əsasən gümüş üzərində tətbiq edilir. Qızılda isə savad nadir hallarda işlənir.

Qadın bəzəklərini bir neçə növə ayırmaq olar:
qulaq bəzəkləri, baş bəzəkləri, boyun bəzəkləri, döş bəzəkləri, bilək bəzəkləri, barmaq bəzəkləri və libaslara bənd edilən bəzəklər.

Azərbaycana məxsus zərgərlik nümunələri isə dünyanın bir çox muzeylərində saxlanılır. Şərq Xalqları İncəsənəti Muzeyi (Moskva), Ermitaj (Sankt-Peterburq), Kiyev Qərb və Şərq İncəsənəti Muzeyi, Luvr (Paris), Viktoriya və Albert Muzeyi (London), Metropoliten-muzey (Nyu-York), Topqapı Muzeyi, Türk və İslam Əsərləri Muzeyi (İstanbul) Azərbaycanın zərgərlik məmulatlarının toplandığı ən zəngin muzeylərdir.

Ötən əsrin 20-ci illərindən sonra ölkəmizdə çoxlu sayda zərgərlik müəssisələri təşkil edilib, Bakıda isə zərgərlik fabriki fəaliyyətə başlayıb. Ölkəmizdə hazırlanan zərgərlik məmulatları dəfələrlə xarici ölkələrdə təşkil olunan sərgilərdə nümayiş etdirilib. 1950-60-cı illərdə Bakı zərgərlik fabrikində Qərb üslubunda hazırlanan qızıl və gümüş zinət əşyaları müasirləşdirilərək yeni formalara salınıb. Həmin dövrdə fabrikin texnoloji cəhətdən inkişafı da diqqət mərkəzində olub. Həmin dövrdə zərgərlik fabrikində peşəkar ustalar yetişib ki, onlar da bu incə xalq sənətini texnoloji istehsalda təkmilləşdirərək inkişaf etdiriblər.

Öz ətrafına birinci dərəcəli ustaları toplayan Bakı zərgərlik fabriki 1950-ci illərdən başlayaraq öz formasına və bəzəyinə görə müxtəlif olan qadın bəzək məmulatlarından başqa məişət əşyaları da çay və desert qaşıqları, stəkan altlıqları, qədəhlər, piyalələr və s. kütləvi istehsalına başlayıb. Bakı zərgərlik fabrikində qəlibkarlıq, şəbəkəçilik və yeni üsullarla yaradılmış məmulat istehsalının vaxtaşırı kamilləşməsi bu sənətin getdikcə inkişafına təsir göstərib. Müasir dövrdə zərgərlik keçmişin ənənələrini davam etdirərək forma və məzmunca zənginləşib.


Geri dön

Kapriznaya Princessa

  • 20 fevral 2014 21:58
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 31
  • Bal:
xebere gore tewekkur edirem

GuNaY_83

  • 10 fevral 2014 23:29
  • Məqalə: 283
  • Şərh: 22055
  • Bal:
{awards}
Melumat üçün tewekkurlerrr...

--------------------

SlaDkaya Deliwka

  • 6 fevral 2014 13:11
  • Məqalə: 1513
  • Şərh: 1508
  • Bal:
{awards}
мəqaւəyə görə тəşəккürւər...

Roya_____

  • 2 fevral 2014 11:22
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26322
  • Bal:
{awards}
tewekurlerr

aska rico

  • 27 yanvar 2014 12:36
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 7148
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------

tasteful girl

  • 26 yanvar 2014 12:28
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 801
  • Bal:
{awards}
guzellllllllllllllllllllll

Elza Hüseynli

  • 24 yanvar 2014 12:37
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6076
  • Bal:
{awards}
Melumat üçün tewekkurlerrr...

Qaranliqda_tek

  • 24 yanvar 2014 10:57
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 2527
  • Bal:
{awards}
tewekkurler ♥

--------------------
╔╗──♥╔══╗♥╔══╗╔══╗♥╔══╗♥
║║──♥║╔╗║♥╚╗─╚╝─╔╝♥║═╦╝♥
║╚═╗♥║╚╝║♥─╚╗──╔╝─♥║═╩╗♥
╚══╝♥╚══╝♥──╚══╝──♥╚══╝♥

мυsLiмαηκα

  • 23 yanvar 2014 20:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 8834
  • Bal:
{awards}
maraqLiydi cox sagoLun

Melek Aliyeva

  • 23 yanvar 2014 20:01
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1294
  • Bal:
{awards}
sagolunnnnnnnnnnnn

AYKA ŞOKOLADKA

  • 23 yanvar 2014 19:59
  • Məqalə: 57
  • Şərh: 1140
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrrrrrrrrr

--------------------

melek_19

  • 23 yanvar 2014 19:47
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14549
  • Bal:
{awards}
Sag olun meqale ucun

--------------------

BaNTiKLi_CiCiWKa

  • 23 yanvar 2014 19:04
  • Məqalə: 45
  • Şərh: 4233
  • Bal:
{awards}
Меяалеые горе тещеккурлер,язан еллериниз вар олсун =)

--------------------

^^Nazlı Şeytan^^

  • 23 yanvar 2014 19:03
  • Məqalə: 254
  • Şərh: 8532
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Qaska_Quli

  • 23 yanvar 2014 18:59
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13328
  • Bal:
{awards}
tshklerrrrrrrrrrrrrrrrr

--------------------

Milyonerkaa

  • 23 yanvar 2014 18:53
  • Məqalə: 43
  • Şərh: 5069
  • Bal:
{awards}
maraqlidi tshk

--------------------
gűиdűzłєr ңєr қєsi gűłdűrєи sözűм söңpєтім, axsнамłar özűмü agładаи dєяdім vаr мєиiм ..

คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤

  • 23 yanvar 2014 18:28
  • Məqalə: 694
  • Şərh: 18821
  • Bal:
{awards}
Qadın bəzəklərini bir neçə növə ayırmaq olar: qulaq bəzəkləri, baş bəzəkləri, boyun bəzəkləri, döş bəzəkləri, bilək bəzəkləri, barmaq bəzəkləri və libaslara bənd edilən bəzəklər.

aska rico

  • 23 yanvar 2014 18:20
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 7148
  • Bal:
{awards}
cox sagolun

--------------------

♛ღ.ςԿαςτλหßαค.ღ♛

  • 23 yanvar 2014 18:05
  • Məqalə: 67
  • Şərh: 6003
  • Bal:
{awards}
Cox sagol ...

--------------------
(^_*)

ÞSÎxx мSÎxx

  • 23 yanvar 2014 18:05
  • Məqalə: 51
  • Şərh: 1989
  • Bal:
{awards}
ilk werh mennennn love

--------------------
asd
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 3
Qonaqlar: 36
Cəmi: 59

 

Top 10 Müəllif

The Shield
Xəbərləri: 66
Cəmi: 164
 
ραყιȥ
Xəbərləri: 63
Cəmi: 143
 
NIGAR
Xəbərləri: 54
Cəmi: 798
 
lamiye_2001
Xəbərləri: 38
Cəmi: 38
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 35
Cəmi: 247
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 29
Cəmi: 511
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 24
Cəmi: 471
 
..::Kitty::..
Xəbərləri: 9
Cəmi: 9
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 4
Cəmi: 57
 
Emrah_babayevv
Xəbərləri: 2
Cəmi: 2
 
 
{slinks}