Bu gün “İlaxır çərşənbə”dir

 
Bu gün “İlaxır çərşənbə”dir


Bu gün Azərbaycanda Novruzun çərşənbələrindən sonuncusu - “İlaxır çərşənbə”dir.

Legend.azin APA-ya istinadən məlumatına görə, Novruz ərəfəsində sonuncu çərşənbədə yer oyanır, torpaq nəfəs alır. Bu çərşənbə xalq arasında “Yer çərşənbəsi”, “İlaxır Çərşənbə” və ya “Torpaq çərşənbəsi” adlanır. İnama görə Torpaq çərşənbəsi yetişəndə torpaq artıq əkinə hazır olur və ona toxum səpmək olar. Əfsanəyə görə adamların ərzaq qıtlığından əziyyət çəkdikləri bu gündə Su, Od və Yel Torpaq xatununyeraltı məbədinə qonaq gəlir, burada yatmış Torpağı oyadırlar. Sonuncu, həm də “ilaxır çərşənbə”də bağ-bostan, dirrik yerləri əkinə hazırlanır. Evlərdə süfrəyə yaşıllıq nişanəsi, təbiətin canlanmasının rəmzi olan səməni qoyulur.


Axır çərşənbədə yaşından və cinsindən asılı olmayaraq hamı tonqalın üstündən tullanmalıdır, özü də yeddi dəfə, ya bir tonqalın üstündən yeddi dəfə və ya yeddi tonqalın hərəsinin üstündən bir dəfə. Tullanarkən bu sözlər deyilir: “Sarılığım sənə, qırmızılığın mənə”, ya da “Ağırlığım odda yansın”. Tonqal heç vaxt su ilə söndürülməməlidir. Tonqal özü sönəndən sonra cavan oğlan və qızlar həmin tonqalın külünü yığıb, evdən kənar bir yerə, çölə atırlar. Bu o deməkdir ki, tonqalın üstündən tullanan bütün ailə üzvlərinin bədbəxtçiliyi atılan küllə birlikdə ailədən uzaqlaşdırılır.

Bu çərşənbədə bayram süfrəsi açılır, şirniyyat bişirilir, məcməyi və ya sinilərdə xonça hazırlanır. Bayram xonçasının ortasına səməni qoyulur, ətrafı isə boyanmış yumurta, qoz, fındıq, badam və şirniyyatlarla bəzədilir. Deyilənə görə, ilin axır çərşənbə gecəsini öz evində qeyd etməlisən. Əks halda Novruzu yeddi il dalbadal başqa yerdə qarşılayacaqsan. İlaxır çərşənbədə bütün günü davam edən mərasim axşam şənlikləri ilə daha da gurlaşır. Axşam qulaq falları qurulur. Subaylar qonşu evlərin qapısının arxasında gizlənərək ilk eşitdikləri sözə uyğun təzə ildə onları gözləyən hadisələri öncədən bilməyə çalışırlar. Bu səbəbdəndir ki, axırıncı çərşənbə axşamı yalnız yaxşı sözlər danışılması adət hesab olunur.

Axır çərşənbə axşamı duzlu kökə yeyib yatır, su içmirlər. Gecə yuxuda içməyə kimsə su verirsə, o, yuxu görənin qismətidir. Cavan qızlar bir yerə yığışıb bir qaba su tökürlər. Əllərindəki üzükləri çıxarıb saçlarına salırlar. Niyyət tutub üzüyü suyun üstündən keçirirlər. Üzük fırlanmağa başlayır və qabın divarlarına dəyir. Üzük neçə dəfə qaba dəyirsə, sayılır. Yekun rəqəm qızın həmin yaşda gəlin gedəcəyi anlamına gəlir. Axır çərşənbə gecəsi ürəyində niyyət tutub yatırlar. Gecə yarısı yuxudan durur və şam yandırırlar. İnama görə, şamı götürüb güzgüyə yaxınlaşan zaman insan gələcək qismətini görür. Niyyət tutan bu zaman qorxsa niyyətin baş tutmur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda Novruz Bayramında 7 gün qeyri-iş günü olacaq. Bahar Azərbaycana martın 20-də Bakı vaxtı ilə təxminən 20.57 radələrində qədəm qoyacaq.




Geri dön

ЛЮБИМКА

  • 27 mart 2014 18:55
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 2488
  • Bal:
Bayramımız mübarək.

Воровская

  • 21 mart 2014 19:37
  • Məqalə: 74
  • Şərh: 1343
  • Bal:
{awards}
hee lap yaxwi twk edirem

--------------------




come back

  • 20 mart 2014 17:41
  • Məqalə: 588
  • Şərh: 11716
  • Bal:
{awards}
Bayramımız mübarək. smile

Qaska_Quli

  • 19 mart 2014 20:27
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13328
  • Bal:
{awards}
teshekkurrrrrrrr

Teshekkurrrrrrr

--------------------

Angry Boy

  • 19 mart 2014 17:57
  • Məqalə: 348
  • Şərh: 6152
  • Bal:
{awards}
tesekkurelr emqale ucun

sessiz deniz

  • 19 mart 2014 14:19
  • Məqalə: 410
  • Şərh: 6771
  • Bal:
{awards}
twklerrrrrrrrrrr

ヅ Bad Girl ヅ

  • 19 mart 2014 13:27
  • Məqalə: 790
  • Şərh: 20236
  • Bal:
{awards}
lil OrXaN_FaN,
lol

--------------------

✰sevinc✰✰✰

  • 19 mart 2014 11:55
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 13
  • Bal:
{awards}
░░▓▓▓▓░░▓▓░░░░▓▓░░░░░▓▓▓▓░░▓▓░░▓▓░░ ░▓▓░░▓▓░▓▓░░░░▓▓░░░░▓▓░░▓▓░▓▓░░▓▓░░ ░▓▓▓▓▓▓░▓▓░░░░▓▓░░░░▓▓▓▓▓▓░▓▓▓▓▓▓░░ ░▓▓░░▓▓░▓▓░░░░▓▓░░░░▓▓░░▓▓░▓▓░░▓▓░░ ░▓▓░░▓▓░▓▓▓▓▓░▓▓▓▓▓░▓▓░░▓▓░▓▓░░▓▓░░
ela

CaNimm

  • 19 mart 2014 11:53
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 33
  • Bal:
{awards}
edrftgbhjnxdcfvgbhnjmkdfvgbhn

--------------------
Eger meni dusunmek sene aci verecekse, Sen terefinden unudulmaga raziyam. Yeterki sen aci cekme :(

ღKiRaZ MeVsİmCiღ

  • 19 mart 2014 11:26
  • Məqalə: 316
  • Şərh: 5421
  • Bal:
{awards}
bayraminiz mubarek

^^Nazli^^

  • 19 mart 2014 11:02
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7629
  • Bal:
{awards}
Her kesin bayramini tebrik edirem

--------------------

Roya_____

  • 19 mart 2014 10:44
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26322
  • Bal:
{awards}
Tebrıkler :))

^^Nazlı Şeytan^^

  • 19 mart 2014 10:43
  • Məqalə: 254
  • Şərh: 8532
  • Bal:
{awards}
Cerwenbeniz mubuw

✰BeAuTiFuL✰

  • 19 mart 2014 01:04
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
Cerwenbeniz mubarek!!!!!!!

prensesa vefa

  • 19 mart 2014 00:45
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
Bayramiviz mubarek eziz legend.az -lilar

__MB__

  • 19 mart 2014 00:27
  • Məqalə: 257
  • Şərh: 4354
  • Bal:
{awards}
hamının bayramını təbrik edirəm

Sessiz Melodiya

  • 18 mart 2014 23:52
  • Məqalə: 44
  • Şərh: 6866
  • Bal:
{awards}
sevgiye aid statuslar paylawinda xahiw :'( sad

--------------------
Öncesi boş, sonrası muamma, şu an var bir tek. Gerisi hikaye ...

✰Razinka✰

  • 18 mart 2014 23:37
  • Məqalə: 19
  • Şərh: 1192
  • Bal:
{awards}
Bayraminiz mubusdu :-)

Damlam

  • 18 mart 2014 23:33
  • Məqalə: 49
  • Şərh: 4697
  • Bal:
{awards}
bayramimimz mubarek

--------------------
http:///user/İmza/

Sessiz Melodiya

  • 18 mart 2014 23:31
  • Məqalə: 44
  • Şərh: 6866
  • Bal:
{awards}
son werh de menden wink

--------------------
Öncesi boş, sonrası muamma, şu an var bir tek. Gerisi hikaye ...

ÞSÎxx мSÎxx

  • 18 mart 2014 23:02
  • Məqalə: 51
  • Şərh: 1989
  • Bal:
{awards}
Bayraminiz mubarek...

--------------------
asd

Kapriznaya Dəcəlka

  • 18 mart 2014 23:01
  • Məqalə: 90
  • Şərh: 2844
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkkkkkkkkk

--------------------

PércyDarkMoon

  • 18 mart 2014 22:53
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9512
  • Bal:
{awards}
Bayraminiz mubarek olsun canlarim love

--------------------

melek_19

  • 18 mart 2014 22:51
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14549
  • Bal:
{awards}
Cerwenbeniz mubarek!!!!!!!

--------------------

^^FiDaNKa^^

  • 18 mart 2014 22:46
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5783
  • Bal:
{awards}
bayraminiz mubarek ezizlerim

_YaLaN_DuNyAm_

  • 18 mart 2014 22:35
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 483
  • Bal:
{awards}
bayraminiz mubarekkkk wink

--------------------
Bir gun olsem eyer, mezarimi cox qazsinlar. Mezarimin ustune sevdayildi yazsinlar. Bir gun sen olsen eyer yanimda basdirsinlar mezarimin usdune qovuwdular yazsinlar.

KiSs_Mee

  • 18 mart 2014 22:07
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 14
  • Bal:
{awards}
YATMAQ FIKIRINIZ YOXDU fellow

YENI MEQALEDEN ZADDAN TULLUYUNDAA BURA.. DARIXDIMEE :((((( recourse

--------------------
TuRaB <3

Manoliya

  • 18 mart 2014 21:48
  • Məqalə: 46
  • Şərh: 2926
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

ヅ Bad Girl ヅ

  • 18 mart 2014 21:42
  • Məqalə: 790
  • Şərh: 20236
  • Bal:
{awards}
Legend.azin APA-ya istinadən məlumatına görə, Novruz ərəfəsində sonuncu çərşənbədə yer oyanır, torpaq nəfəs alır. Bu çərşənbə xalq arasında “Yer çərşənbəsi”, “İlaxır Çərşənbə” və ya “Torpaq çərşənbəsi” adlanır. İnama görə Torpaq çərşənbəsi yetişəndə torpaq artıq əkinə hazır olur və ona toxum səpmək olar. Əfsanəyə görə adamların ərzaq qıtlığından əziyyət çəkdikləri bu gündə Su, Od və Yel Torpaq xatununyeraltı məbədinə qonaq gəlir, burada yatmış Torpağı oyadırlar. Sonuncu, həm də “ilaxır çərşənbə”də bağ-bostan, dirrik yerləri əkinə hazırlanır. Evlərdə süfrəyə yaşıllıq nişanəsi, təbiətin canlanmasının rəmzi olan səməni qoyulur.

--------------------

Payız qoxulu

  • 18 mart 2014 21:30
  • Məqalə: 485
  • Şərh: 6415
  • Bal:
{awards}
haminin bayrami mubarek nece bele illere

--------------------
<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 8
Qonaqlar: 59
Cəmi: 89

 

Top 10 Müəllif

Limon qoxusu
Xəbərləri: 31
Cəmi: 134
 
The Shield
Xəbərləri: 27
Cəmi: 290
 
Darling
Xəbərləri: 26
Cəmi: 913
 
aytc.sza
Xəbərləri: 20
Cəmi: 66
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 14
Cəmi: 575
 
Elya Alieva
Xəbərləri: 13
Cəmi: 115
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 10
Cəmi: 300
 
Jesicca
Xəbərləri: 10
Cəmi: 48
 
lamiye_2001
Xəbərləri: 10
Cəmi: 68
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 6
Cəmi: 488
 
 
{slinks}