Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu

 
Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu


Bu il Eyfel qülləsinin tikintisindən 125 il keçib.

Eyfel qüllesi Parisin en tanınmış demirden hazırlanmış qüllesidir, eyni zamanda bütün dünyada Fransanın simvolu halına çevrilmişdir. Bu ad ise ona bu qülleni inşa etdiren firma olan Qustavo Eyfelin adından emanet qalmışdır. Tikilini konstruktor özü “300 metrlik qülle” kimi adlandırmışdır. En böyük turizm cazibelerinden biri olan Eyfel qüllesi ilde 6 milyon turistin celb edilmesi ile neticelenir. 2002 – ci ilde bütünlükde bura gelenlerin sayı 200 milyona qeder çatmışdır.
Eyfel qüllesi Mars adlanan stadionun yanındakı İen sütunları ile üzbeüz olan Sena çayının yaxınlığında yerleşir.
Eyfel qüllesi 1887 – 1889 cu iller arasında Qustavo Eyfelin firması terefinden inşa etdirilmişdir ve fransız dövrünün 100 illik münasibeti ile elaqedar hazırlanmış merasimlere göre tikilmişdir. Qeyd edek ki, qüllenin tikilmesi haqqında Eyfel özü layihe ireli sürmüş, lakin hemin vaxt ondan başqa 107 nefer de bu merasimin şerefine diger fikirler de meydana atmışlar. Bu merasim 1789 – cu ilde Fransada baş vermiş İntibahla elaqedar olduğuna göre daha tenteneli suretde keçirilecekdi. Hemin vaxt müxtelif fikirler ireli sürülse de, onların içerisinde yalnız 4 nefer finala çıxmağa haqq qazandı. Mehz bunlardan bir de Qustavo Eyfel idi.

Fikirlerden birine esasen daşdan hazırlanmış monumental abide yaratmaq lazım olduğunu dediler. Ancaq bundan evvel ABŞ – ın Vaşinqton şeherinde bu tipli böyük abide yaradılmışdı ve onun hündürlüyü ise tam 169 m hesab olunurdu. Düşüncelere göre daşdan hazırlanmış her hansı abide bundan hündür ola bilmez, yaxud hazırlanması çox müddet almaqla yanaşı, çetin bir proses olardı. Buna göre de hemin fikir tamamile redd edildi. Neticede ise Qustavo Eyfel öz hazırladığı layihede müxtelif deyişiklikler etdi, hemçinin dekorasiyasını da qismen deyişdirdi. Bu böyük layihenin hazırlanması üçün çox vaxt teleb olunsa da Qustavo burada ele metodlardan istifade etmişdi ki, tam iki il müddetine qülle hazır veziyyetde olacaqdı. Qeyd edek ki, bu layihenin seçilmesinde vaxt problemi de qismen kömek oldu.

1889 – cu ilde hazırlanan Beynelxalq sergiler bürosunun temeli atılmış ve Qustavo Eyfel terefinden hazırlanmışdır. Eslinde ise bu qüllenin memarı Qustavo Eyfel deyil, isveçreli Murico Koechin sifarişine esasen hazırlayan Stefen Sauvestredir. Stevan hemin layihenin hazırlanmasında ona xüsusi görünüşün verilmesinde mühüm rol oynadı, çünki Parislilerin diqqetini celb etmek üçün onun xarici görkemi daha vacib rol oynayırdı. Bu insan öz peşe ve senet yoldaşı olan Emile Nouguier ile birlikde bu nümuneleri hazırlamışdır. Qüllenin inşası tam 7 739 401 frank 31 sent tutmuşdur, lakin Qustavo Eyfelin fikirlerine göre ise bu maliyye xercleri 1 milyondan da yuxarı olmuşdur. 1889 – cu ilde açılış tarixinden evvelki beş ay müddetinde 1,9 milyon ehali buranı ziyaret edir ve neticede il sonuna qeder serf edilmiş xerclerin ¾ çıxardılır. Belelikle ele ilk evvelki dövrlerden başlayaraq bu qülle qazanc elde etmeye şerait yaradan mekanlardan birine çevrilmişdir.

1889 – cu ilde qüllenin açılışı zamanı tam 10 min qaz fenerlerinden, iki projektordan ve başında ise mayak kimi işıq eks edilmişdir. İşıqların rengleri mavi, ağ ve qırmızı olmaqla Fransanın bayrağını ifade edirdi. 1900 – cu ilde ilk defe olaraq işıqlı lampalarla qülle bezedilir. 1925 – ci ilde ise maqnat Andre Sitroenin avtomobil istehsalçısı kimi markası reklam olunmuşdur. Sitroen özü bu reklamı “Alovlar içerisinde Eyfel qüllesi” adlandırmışdır. Eyfelde hemin vaxt 125 min elektrik lampası quraşdırılmışdı. Demek olar ki, hemin müddet erzinde qüllede çoxlu sayda reklamlar yerleşdirilmeye başladı ve bu dünyanın en hündür reklam yerleşdirme yeri hesab olunurdu. Bu hadiseler tam 1934 – cü iledek davam etdi. 2000 – ci ilin yeni ili ile elaqedar qüllede bir çox deyişiklikler edildi ve hetta 2003 – cü ilde Eyfel yeni işıqdan hazırlanmış paltarını geyindi.

Burada 40 km uzunluğu olan işıq sistemlerinden, 20 min lampadan ve hazırlanmada 4,6 milyon avro deyerinde maliyye xercinden istifade edildi.
3000 işçi 26 ay müddetinde 18.038 eded demirden olan parçaları 2,5 milyon hisselerden istifade ederek bir yere yığmağı bacardı. Hemin dövrde bu qülle inşa edilerken bir dene de olsun ölüm hadisesinin olmaması, istifade edilen texnologiyaların zeif olması ile müqayise edildiyine böyük heyret doğurur.
Ancaq qeyd edek ki, Paris xalqı bu müddet erzinde qülleni bir utanc lekesi kimi görmüş ve ona nifret etmişler. Bezi senetçiler buranı bir yol lampasına benzedir, diger insanlar ise bir fabrik bacası kimi qiymetlendirirdiler. Hetta bu tikilinin Parisin görünüşünü ciddi şekilde lekeleyeceyini de ireli sürürdüler. Bezi insanlar ise edebiyyatçı ve senetçileri bir yere yığaraq imza toplamış ve birliklerini bu qülleye qarşı istifade etmişler. Hemin işde 300 tanınmış şexsin imzası olmuşdur.

Bunların arasında Aeksandr Düma, Şarl Quno ve Qi de Mopasson da yer almışdır. Bu gün ise Eyfel qüllesi dünyanın en gözel memarlıq nümunelerinden biri olaraq qebul edilir. Parisliler bu abideni Demir qadın olaraq adlandırırlar. Evvelki dövrlerde Eiffel qülleye sadece 20 il erzinde idare etmesi üçün selahiyyet almışdı. Demeli 1909 – cu ilde qülle tamamile sökülmeli idi, lakin öz yüksekliyine göre elaqe yaratmaq üçün münasib idi ve Atlantik okeanın da o biri terefi ile elaqeleri genişlendirmek bu tikili ile mümkün olduğuna göre sökülmemesine icaze verildi.
Eyfel qüllesinin tikilmesi zamanı tam 300 – e yaxın fehleden istifade edilmişdir. Tikintiye başlamamışdan evvel layiheni tez bitirmek üçün nezerde tutulmuş konstruksiyaların çoxu, xüsusen demirden olan hisseler bir – birine geydirilmişdi. Eyfel 14 fevral 1887 – ci ilde “Le Temps” qezetine verdiyi müsahibede tikdiyi qüllenin hündür olması ile yanaşı, onun küleye davam getirmesinin de vacib yer tutduğunu xüsusi qeyd etmişdir.
Eyfel qüllesi 300 m yükseklikdedir. Zirvesindeki televizor ötürücüleri 27 m daha yüksekliye qaldırılmasına yol açır. Hazırkı dövrde çox geniş istifade olunan polad yerine demirden inşa edilmişdir, xüsusi texnikalar sayesinde dövrümüze qeder gelib çıxmışdır. Qüllenin ilk mertebesinin her dörd terefinde onu yaradan fransız mühendis, alim ve burada emeyi keçen müxtelif insanların adları yazılmışdır.


200 000 m – dek erazini ehate eden Eyfel qüllesi her 7 ilde bir 60 ton boya ile renglenir. Bu iş prosesi zamanı 25 rengsaz mesuliyyet daşıyır ve onlar terefinden rengleme prosesi yerine yetirilir, bu çalışma tam 15 ay davam edir. Bu iş prosesi esnasında tam 1 500 fırça, 5 000 sumbata kağızı ve 1 500 iş paltarından istifade edilir. Hemçinin tehlükesizlik meqsedi ile 50 km uzaqlıqdan kendirler vasitesile xett çekilir ve giriş qadağan edilir. 20 000 metrlik yerde ise qoruyucu tordan istifade edilir. Boyama texminen 3 milyon avro deyerinde xercle neticelenir. Zaman keçdikce qüllenin rengi qırmızıdan qehveyi renge, sonra sarıya çalan qehve rengine, lap sonralar ise hazırkı gümüşü rengine gelib çıxmışdır. Qülle boyanarken üç rengin tonundan istifade edilir. En açıq reng zirvede, en tünd reng ise tam aşağı hissede istifade edilir.
Ancaq qeyd edek ki, bezen qüllede intihar veziyyetleri de yaşanır. Demek olar ki, indiki dövre qeder 400 nefer adam bunu gerçekleşdirmeyi bacarıb. Müxtelif zamanlarda bu cür işlerin yerine yetirilmesinin qarşısını almaq üçün platformaların arasına demirden barmaqlıqlar yerleşdirilmişdir.

Cemiyyet üçün açıq elan edilmiş hisseler 57 m, 115 m ve 276 m yükseklikde yerleşir. Gelen ziyaretçiler üç liftden istifade edirler, xüsusen şimal, qerb ve şerq istiqametindeki platformalara bunlar çatdırır. İlk mertebede ve ikinci mertebede yemekxana, restoranlar mövcuddur. Ayrıca iki mertebede ise Eyfel qüllesinin tarixini özünde birleşdiren bir sergi var. En üst mertebeye çıxmaq isteyen her bir ziyaretçi ikinci mertebede nezerden keçiriler ve axtarılma aparıldıqdan sonra tamam başqa lifte minmeye ona icaze veriler. En üst hisse hem üstü açıq, hem de üstü bağlı bir platformaya sahibdir.
Qüllenin açılışından sonra ilk platformaya qeder 50 ziyaretçi daşıyan iki hidrolik lift fealiyyete verilmişdir. Bunlar üçün lazımlı hidrolik presler 16 sütuna birleşdirilmişdir. Şimal qanadından başqa bir liftle ikinci mertebe çıxmaq mümkündür. II Dünya müharibesi zamanı buranın iş prosesinde yaranmış problemlerle elaqedar bunlar tamamile unuduldu ve Adolf Hitler qülleye çıxmaq üçün yaylardan istifade etmek fikrini ireli sürseler de alınmamışdır. Neticede o, Eyfel qüllesinin başına çıxa bilmemişdir.


Buna göre de deyirler ki, Hitler Fransanı zebt etse de Eyfeli tuta bilmedi. Ancaq çox maraqlıdır ki, onun şeheri terk etmesinden bir neçe saat sonra lift yeniden işlemeye başlamışdır. Adolf Hitler Ditrix fon Koltise Parisde olan bütün tikililerle yanaşı buranın da mehv edilmesini ona emr etse de, çox qeribe haldır ki, o, emri yerine yetirmemişdir.
1983 – cü ilde ikinci ve üçüncü mertebeler arasında 1000 tonluq eskalatorun yerini alan 4 yeni narıncı rengli lift istifadeye verildi. Hemin eskalator ise 954 pilleden ve 3 m genişliyinde idi.
22 iyul 2003 – cü ilde qısa qapanma neticesinde qüllenin zirvesinde, yeni en üst ziyaretçilerin qalxdığı platformada yanğın baş vermişdi. Yanğın bir saat müddetinde heç kim zerer görmeden söndürüldü.
Eyfel qüllesinin hazırlanmasından sonra Londonda da buna benzer bir tikili qurmaq üçün layihe başladılmışdır. Watkins Tower adı verilen bu tikilinin inşası 1891 – ci ilde başlanmış olsa da, bu iş prosesi uğurlu olmamış ve neticede 1907 – ci ilde sökülmüşdür.
Demeli ümumiyyetle bu qüllenin yüksekliyi 300,51 m hesab olunur, başındakı antenalarla birlikde ise 324,8 m hesablanmışdır. Genişliyi ise 124,9 m – dir. Derinliyi de eyni ölçüde hesablanmışdır. 3 menzere mertebesinden ibaretdir. Demirden hazırlanmış, 7.300 ton polad konstruksiyalardan istifade edilmişdir, bütünlükde ağırlığı ise 10.100 ton sayılır. Resmi verilmiş neticelere göre 1665 pilleden ibaretdir.

Hazırda dünyanın bir çox ölkelerinde buna benzer qülleler tikilir. Praqada esl qülleden 5 defe balaca tikilmiş Eyfel yaradılmşdır. Lionda ise Eyfelin eynen üçüncü mertebesinin tikilişi tekrarlanmışdır. 2005 – ci ilde ise Parisin kendlerinden biri olan Çelyabin vilayetinde buna oxşar ikinci bir qülle tikilmişdir. Lakin hemin qülleden elaqe yaratmaq üçün istifade edilir. Tennesi ştatının şeheri olan Perisde de bele formada tikili yaradılmışdır. Kiçik formada Qazaxıstanın Alma Ata şeherinde, Neveda ştatının Las Veqas şeherinde, 2007 – ci ilde Rusiyanın Krosnayarsk, Vladivastok hissesinde, 2005 – ci ilde Abakan, yeni Xakasiya bölgesinde de bu tipli yerler hazırlanmışdır.
Hemçinin bu qülle ile bağlı bir çox maraqlı melumatlar da vardır. Demeli 4 fevral 1912 – ci ilde Avstraliyalı Frans Reyşeld özü hazırladığı paraşutla qüllenin 60 m hündürlüyünden tullanmaq isteyir ve havada olarken paraşut açılmır. Çox teeessüf olsun ki, onun bu hereketi böyük bir kederle neticelenir. 1925 – ci ilde ise kelekbaz Viktor Lyustiq bu tikilini metalloma satmaq isteyir. Üçüncü mertebeden baxarken qüllenin etrafındakı eraziler güneşin şüalarının kömeyi ile tam 140 km etrafı görmek mümkün olur. Hazırda qülleden televiziya, radio stansiyası, hemçinin mobil telefonların elaqesi üçün istifade edilir. 2004 – 2005 ci illerde ise 2012 – ci ilin Yay Olimpiya oyunlarının bu şehere salınması üçün reklam yerleşdirilmişdi. 1989 – cu ilde tikilinin tam 100 yaşı qeyd edildi. Parisde baş veren en güclü külekler bele bu qülleye ziyan getirmir, lakin isti güneş bura tesirsiz ötüşmür. Hazırda Qüllenin üzerinde olan mayak ora 1 yanvar 2000 – ci il tarixinde qoyulmuşdur ve 80 km uzaqlıqdan görmek mümkündür.


Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu

Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu

Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu

Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu

Eyfel qülləsinin 125 yaşı oldu


Geri dön

T.O.M.A

  • 9 may 2014 03:15
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 1751
  • Bal:
tewekkurler

Biqeyrət....

  • 7 may 2014 11:24
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8694
  • Bal:
{awards}
tebrikler megale ucun tewekkurler wink

✰BeAuTiFuL✰

  • 13 aprel 2014 03:06
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
TEWEKKURLER ;)

★Fi El★

  • 12 aprel 2014 22:48
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 562
  • Bal:
{awards}
tesekkur xebere gore

Qaska_Quli

  • 11 aprel 2014 20:24
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13328
  • Bal:
{awards}
................

--------------------

melek_19

  • 11 aprel 2014 00:46
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 14549
  • Bal:
{awards}
Maraqli idi

--------------------

Damlam

  • 11 aprel 2014 00:01
  • Məqalə: 49
  • Şərh: 4697
  • Bal:
{awards}
cooooook tewekkurlere

--------------------
http:///user/İmza/

Payız qoxulu

  • 10 aprel 2014 20:14
  • Məqalə: 485
  • Şərh: 6415
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

♔ Rapuиzel ♔

  • 10 aprel 2014 19:47
  • Məqalə: 333
  • Şərh: 7076
  • Bal:
{awards}
Eyfel qüllesi Parisin en tanınmış demirden hazırlanmış qüllesidir, eyni zamanda bütün dünyada Fransanın simvolu halına çevrilmişdir. Bu ad ise ona bu qülleni inşa etdiren firma olan Qustavo Eyfelin adından emanet qalmışdır. Tikilini konstruktor özü “300 metrlik qülle” kimi adlandırmışdır. En böyük turizm cazibelerinden biri olan Eyfel qüllesi ilde 6 milyon turistin celb edilmesi ile neticelenir. 2002 – ci ilde bütünlükde bura gelenlerin sayı 200 milyona qeder çatmışdır.
Eyfel qüllesi Mars adlanan stadionun yanındakı İen sütunları ile üzbeüz olan Sena çayının yaxınlığında yerleşir.

--------------------

prosta ema

  • 10 aprel 2014 19:35
  • Məqalə: 18
  • Şərh: 2258
  • Bal:
{awards}
meqaleye gore twk

--------------------
Yoruldum: ayağımın deyil, ürəyimin apardığı yerlərə getməkdən. Susdum: dilimdəkiləri deyil, ürəyimdəkiləri söyləyə bilməməkdən.

ヅ Bad Girl ヅ

  • 10 aprel 2014 17:38
  • Məqalə: 790
  • Şərh: 20236
  • Bal:
{awards}
TeWeKKuRLeR

--------------------

ღ★ Firuzə ★ღ

  • 10 aprel 2014 16:58
  • Məqalə: 359
  • Şərh: 8839
  • Bal:
{awards}
neçə belə illərə təşəkkürlər

--------------------

jasmin022

  • 10 aprel 2014 16:50
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 3155
  • Bal:
{awards}
en boyuk arzumdu fransani ve eyfeli yaxindan gormek

--------------------
INSAN YALNIZ KALBIYLE SEVMEZKI UNUTMAYA ILK ORDAN BASLASIN

XeYaLPeReSt men

  • 10 aprel 2014 16:32
  • Məqalə: 52
  • Şərh: 2071
  • Bal:
{awards}
mende onun yanina getmek isteyirem

--------------------

__MB__

  • 10 aprel 2014 16:13
  • Məqalə: 257
  • Şərh: 4354
  • Bal:
{awards}
hə təbrik edirəm eyfel qülləsini neçə belə illərə :)

NikaLYa

  • 10 aprel 2014 16:08
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7305
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη мəqαℓəуə göяə

--------------------

Zayn_Malik_fan

  • 10 aprel 2014 15:53
  • Məqalə: 133
  • Şərh: 1681
  • Bal:
{awards}
En boyuk arzularimdan biri... love

PércyDarkMoon

  • 10 aprel 2014 15:50
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9512
  • Bal:
{awards}
tewekkurler maragli meqaledi

--------------------

(XULIQAN)

  • 10 aprel 2014 14:55
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 1111
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrr....

Banned456

  • 10 aprel 2014 14:42
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 24924
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη мəqαℓəуə göяə feel

prosta barbi

  • 10 aprel 2014 14:35
  • Məqalə: 101
  • Şərh: 3837
  • Bal:
{awards}
tewekkur......

ヅ s a y k a. ヅ

  • 10 aprel 2014 14:00
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 3345
  • Bal:
{awards}
maraqli meqaledi beyndim

--------------------
♥Sayka♥


sonzeng2015

  • 10 aprel 2014 13:49
  • Məqalə: 448
  • Şərh: 7004
  • Bal:
{awards}
coooox isdiyerem gormek .nesib olar bize de bir gun

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 42
Cəmi: 64

 

Top 10 Müəllif

Limon qoxusu
Xəbərləri: 47
Cəmi: 152
 
The Shield
Xəbərləri: 44
Cəmi: 305
 
Darling
Xəbərləri: 42
Cəmi: 927
 
aytc.sza
Xəbərləri: 32
Cəmi: 82
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 22
Cəmi: 580
 
Jesicca
Xəbərləri: 19
Cəmi: 59
 
❤Queen❤
Xəbərləri: 16
Cəmi: 74
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 13
Cəmi: 303
 
Elya Alieva
Xəbərləri: 13
Cəmi: 115
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 6
Cəmi: 488
 
 
{slinks}