Sabahattin Ali-Xəz Paltolu Madonna

 
Sabahattin Ali-Xəz Paltolu Madonna

Bugün sizə Türk ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri olan Sebahattin Ali və onun məşhur “Xəz paltolu aadonna” (Kürk mantolu Madonna) romanı haqqında yazmaq istəyirəm.

Sabahattin Ali 1907-ci ildə Türkiyənin Gümülcine vilayetində, indiki Bolqarıstan ərazində anadan olub.

Çox maraqlı və sirlərlə dolu həyatı var yazıçının. İstanbul İlköğretim okulunu bitirdikdən sonra 1928-ci ildə Milli Eğitim Bakanlığı tərəfindən Almaniyaya göndərilən yazıçı, Almaniyaya getdikdən 2 il sonra təkrar vətəninə qayıdır. O Aydın, Ankara və Konyada alman dili müəllimi olaraq işləməyə başlayır.

1945-ci ildə isə Sabahattin Ali “Makropaşa” adlı qəzetini çap etdirir. Onu da qeyd edim ki, yazıçı 1930-cu illərdən başlayaraq artılq hekayələr yazmağa, tanınmağa başlamışdı.
Qəzeti çıxmağa başladıqdan sonra yazçının həyatı tamamilə dəyişməyə, çətinləşməyə başlayır. Sabahattin Ali 1948-ci ildə qəzetində yazdığı bir yazıya görə həbs edilərək, 3 ay həbs yatır.
Həbsdən çıxdıqdan sonra da rahatlıq tapmayan və daim izlənən yazıçı Bolqarıstana qaçmalı olur. Lakin 1948 ci ildə, Bolqarıstana qaçaq olaraq gedən Sabahattin Ali Kırklarelində, sərhəd yaxınlığındakı meşə sahəsində ölü olaraq tapılır.
Onun ölümününün əsl səbəbi isə hələ də gizlidir. Bəziləri onun bir soyğunçu tərəfindən öldürüldüyü, bəziləri bu ölümün əvvəlcədən təşkil olunmuş sui-qəsd olduğunu, bəzilərisə isə polis şöbəsinə aparılaraq, orda gördüyü işgəncələr nəticəsində öldüyünü deyir.

Bugün haqqında yazacağım roman “Kürk mantolu Madonna”nın da Sabahattin Alinin öz həyatı ilə bağlı olduğu hesab edilir.


Kitab haqqında yazmadan əvvəl onu da qeyd edim ki, yazıçı “Xəz paltolu madonna”ya roman yox, uzun hekayə, yəni novella deməyi daha çox uyğun görürdü.
Romanın baş qəhrəmanları Raif effendi və Mario Puderdir. Raif effendi özünə qapanıq, melaxolik və insanlardan uzaq duran, heç kimlə dərdini paylaşmayan, hər cür haqsızlığa göz yumub səssiz qalan biridir. Lakin bir gün bu cür insan bir hadisə nəticəsində tamamilə dəyşilərək yeni bir insana çevrilir.


Kitabın məzmunu haqqında çox yazmaq istəmirəm, çünki elə olduqda adam kitab haqqında az-çox bilir və artıq həmin kitab ona maraqsız görünür.
Bircə onu deyim ki, kitab doğrudan da çox maraqlı idi. 213 səhifə olmasına baxmayaraq “Kürk mantolu madonna”nı bir nəfəsə oxudum deyə bilərəm. Yazıçının yazı üslubu, kitabın sujet xətti, qəhrəmanlar, onların düşüncələri, bütün bunlar insanı o qədər özünə çəkir ki, insan kitabı əlindən yerə qoymaq istəmir. Hətta mənim fikrimcə kitabı oxuyan hər kəs hansısa qəhrəmanda az da olsa özünü görəcəkdir. Məsəlçün Marianın sevgi haqqında düşündükləri, onun şıltaqlıqları, açıqsözlü olması, rahat tavırlarında, mən özümü görürdüm. Bəlkə də o hissləri yaşayan biri olaraq mən, heç vaxt öz hisslərimi o cür səlis ifadə edə bilməzdim.
Kitabda bəhs edilən Xəz paltolu madonnanı isə yazıçı Andreas del Sartonun “Madonna delle Arpie” tablosuna bənzədir. Qeyd edim ki, bu tablondan Dostayevskinin “Cinlər”, F.Kafkanın “Dönüşüm” və Safanın “Matmazel Noraliyanın koltuğu” adlı romanlarında da istifadə edilib.

Kitabın son səhifələrinə gələn də həqiqətən də çox təəssüflənirdim, romanın bitməsin heç istəmirdim. Amma kitabda mənə qaranlıq qalan bir məqam var idi. Sanki kitabın sonu bir az əksik qalıb, tam olaraq anladılmayıb bəzi şeylər.

Bir çox insan kitabda yazılan hadisələrin 2 il müddətində Almaniyada yaşayan Sabahattin Alinin başına gəldiyini, orda yaşadıqlarını qələmə aldığını düşünür. Buna düşünməyə haqları da var. Çünki… Sizə maraqlı bir fakt deyim.. Sabahattin Ali öldükdən sonra onun cibində bir kağız parçası tapılmışdı və o kağız parçasında eynilə belə yazılmışdı: Xəz paltolu Madonna elə ölmədi…
Görünür yazıçının ölümü kimi, Xəz paltolu madonnanın da ölümü sirr olaraq qalacaq…
Bu arada Sabahattin Alinin yaradıcılığı ilə məni tanış edən, yazıçının romanlarını verən Vəli Cana öz təşəkkürümü bildirirəm. Çox sağ ol =) 1981-ci ilin nəşri olan kitabları oxumağın ayrı bir ləzzəti var idi) İnanın mənə o boyda kitabda nə bir hərf səhvi, nə də tərcümə səhvi tapdım.
Görünür o vaxt kitablara nəzarət indikindən qat-qat çox imiş...
Kitabdan seçdiklərim: Əjdaha girmiş quyuya düşməyə razılıq verəcək bir igid tapmaq, əlbəttə, asan iş deyil. Lakin içindən xəbərsiz olduğumuz quyuya enməyə cürət edə biləcək adam tapmaq bundan qat-qat çətindir.
İnsanlara yaxınlaşmaq ehtiyacım artdıqca, onlardan uzaq qaçmaq arzum güclənir.
Bütün sadədil insanlar kimi, o da kədərdən sevincə, həyəcandan sakitliyə tez keçir, bütün qadınlar kimi, hər şeyi yadından çıxarırdı.

Dünyada mənə heç bir şey təbiətin qəmgin bir insanın zorla gülümsəməyə çalışması qədər acı görünməmişdir.


Geri dön

^^FiDaNKa^^

  • 17 may 2014 12:26
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
IFRAT_FAN,
ne iliwirsen bala???

werhlere gore tewekkur edirem

IFRAT_FAN

  • 15 may 2014 16:40
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 48
  • Bal:
{awards}
oxu bala oxu ALIM olacaqsan Milawka_14

ヅ Bad Girl ヅ

  • 8 may 2014 19:35
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

Biqeyrət....

  • 6 may 2014 01:35
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8733
  • Bal:
{awards}
1945-ci ildə isə Sabahattin Ali “Makropaşa” adlı qəzetini çap etdirir. Onu da qeyd edim ki, yazıçı 1930-cu illərdən başlayaraq artılq hekayələr yazmağa, tanınmağa başlamışdı.
Qəzeti çıxmağa başladıqdan sonra yazçının həyatı tamamilə dəyişməyə, çətinləşməyə başlayır. Sabahattin Ali 1948-ci ildə qəzetində yazdığı bir yazıya görə həbs edilərək, 3 ay həbs yatır.
Həbsdən çıxdıqdan sonra da rahatlıq tapmayan və daim izlənən yazıçı Bolqarıstana qaçmalı olur. Lakin 1948 ci ildə, Bolqarıstana qaçaq olaraq gedən Sabahattin Ali Kırklarelində, sərhəd yaxınlığındakı meşə sahəsində ölü olaraq tapılır.
Onun ölümününün əsl səbəbi isə hələ də gizlidir. Bəziləri onun bir soyğunçu tərəfindən öldürüldüyü, bəziləri bu ölümün əvvəlcədən təşkil olunmuş sui-qəsd olduğunu, bəzilərisə isə polis şöbəsinə aparılaraq, orda gördüyü işgəncələr nəticəsində öldüyünü deyir.

Roya_____

  • 5 may 2014 16:09
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Kapriznaya Dəcəlka

  • 1 may 2014 12:21
  • Məqalə: 90
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
Bugün sizə Türk ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri olan Sebahattin Ali və onun məşhur “Xəz paltolu aadonna” (Kürk mantolu Madonna) romanı haqqında yazmaq istəyirəm.
:) smile

--------------------

✰ღMouRnfuL GirLღ✰

  • 30 aprel 2014 21:42
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 5081
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη мəqαℓəуə göяə...!!!

--------------------

2-ci kurs telebesi

^^FiDaNKa^^

  • 29 aprel 2014 23:30
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
angel8181,
xowdur canim

✰Razinka✰

  • 29 aprel 2014 23:28
  • Məqalə: 19
  • Şərh: 1202
  • Bal:
{awards}
tesekkurler can

T.O.M.A

  • 29 aprel 2014 18:01
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 1765
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

^^FiDaNKa^^

  • 27 aprel 2014 21:05
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
tewekkurler werhlerinize gore

ヅ Prosta SaBoŞ ヅ,
PSIXOPATKA,
deye_deyeoleceysen,
ヅ s a y k a. ヅ,
GunesGunes,
jasmin022,
(XULIQAN),
prosta barbi,
I LovE mE,
ヅ ΑηοηiмΚα ヅ,
MeNlIk DeYiLsEn,
qirilmis qelb,
GunesGunes,
Gulum92,
★Fi El★,
lil OrXaN_FaN,
prosta barbi,
I LovE mE,
First Lady^^,
Tenha gozel,
xowdur canlarim..sizde werhlere gore tewekkurler request

ヅ s a y k a. ヅ

  • 27 aprel 2014 20:32
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 3355
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler. .........

--------------------
♥Sayka♥


✰ღMouRnfuL GirLღ✰

  • 24 aprel 2014 17:44
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 5081
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη мəqαℓəуə göяə...!!!

--------------------

2-ci kurs telebesi

Payız qoxulu

  • 21 aprel 2014 22:23
  • Məqalə: 485
  • Şərh: 6443
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------

PoZitiV Kaa=)

  • 21 aprel 2014 22:09
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
meqaleye gore twk)

--------------------

prosta barbi

  • 21 aprel 2014 18:31
  • Məqalə: 101
  • Şərh: 3862
  • Bal:
{awards}
TEWEKKUR...

(XULIQAN)

  • 21 aprel 2014 18:18
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 1117
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrr...

^^FiDaNKa^^

  • 21 aprel 2014 17:27
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
werhlere gore tewekkurler

jasmin022

  • 21 aprel 2014 17:24
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 3180
  • Bal:
{awards}
maraqliydi tsk

--------------------
INSAN YALNIZ KALBIYLE SEVMEZKI UNUTMAYA ILK ORDAN BASLASIN

GunesGunes

  • 21 aprel 2014 17:13
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 926
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

ヅ Bad Girl ヅ

  • 21 aprel 2014 16:34
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
Tesekurler

--------------------

ヅ s a y k a. ヅ

  • 21 aprel 2014 15:53
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 3355
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler edirem melumata gore

Maraqli melumatdi beyendim

--------------------
♥Sayka♥


Qaska_Quli

  • 21 aprel 2014 15:40
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13412
  • Bal:
{awards}
twklerrrrrrrrrrrrrrrrr

--------------------

PSIXOPATKA

  • 21 aprel 2014 15:26
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
TESEEKKKUUURRRR...

--------------------

NikaLYa

  • 21 aprel 2014 15:25
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7389
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη мəqαℓəуə göяə

--------------------

★Fi El★

  • 21 aprel 2014 15:23
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 564
  • Bal:
{awards}
çσσχ ѕαğσℓυη
love

sessiz deniz

  • 21 aprel 2014 15:13
  • Məqalə: 410
  • Şərh: 6840
  • Bal:
{awards}
twklerrrrrrrrrrrrrrr

GunesGunes

  • 21 aprel 2014 14:55
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 926
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

qirilmis qelb

  • 21 aprel 2014 14:53
  • Məqalə: 65
  • Şərh: 2777
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
I LoVe yOu wiTh aLL mY hEaRt

NeFeSiM LiL OrXaN

  • 21 aprel 2014 14:42
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3533
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 22
Cəmi: 44

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 6
Cəmi: 410
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 774
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 350
 
 
{slinks}