Kainatdakı incə əyar (3)

 
Kainatdakı incə əyar (3)


Yer qabığının qalınlığı:

- əgər daha qalın olsaydı, atmosferdən Yer qabığına daha çox miqdarda oksigen ötürülərdi;

- əgər daha nazik olsaydı, yaşamağı əlverişsiz edəcək miqdarda çox vulkanik hadisə baş verərdi.

Dünyanın öz oxu ətrafında fırlanma sürəti:

- əgər daha yavaş olsaydı, gecə ilə gündüz arasındakı temperatur fərqi çox olardı;

- əgər daha sürətli olsaydı, atmosfer küləklərinin sürəti daha çox olar, qasırğalar və tufanlar yaşamağı qeyri-mümkün edərdi.

Dünyanın maqnit sahəsi:

- əgər daha güclü olsaydı, çox qatı elektromaqnit fırtınaları olardı;

- əgər daha zəif olsaydı, Yer kürəsi «Günəş küləyi» deyilən və Günəşdən atılan zərərli hissəciklər qarşısında mühafizəsiz qalardı. Hər iki vəziyyətdə də yaşamaq qeyri-mümkün olardı.
Albedo təsiri (Yer üzündən əks edən Günəş şüasının Yer üzünə çatan Günəş şüasına nisbəti)

- əgər daha çox olsaydı, buz dövrü sürətlə başlayardı;

- əgər daha az olsaydı, oranjereya təsiri həddindən artıq istiləşməyə səbəb olar, dünya əvvəlcə aysberqlərin əriməsi ilə suların altında qalar, sonra da istidən qovrulardı.

Atmosferdəki oksigen və azot nisbəti:

- əgər daha çox olsaydı, həyati funksiyaları mənfi tərzdə sürətlənərdi;

- əgər daha az olsaydı, həyati funksiyaları mənfi tərzdə ləngidərdi.

Atmosferdəki karbondioksid və su nisbəti:

- əgər daha çox olsaydı, atmosfer həddindən artıq isinərdi;

- əgər daha az olsaydı, atmosferin hərarəti düşərdi.

Ozon təbəqəsinin qalınlığı:

- əgər daha çox olsaydı, Yer kürəsinin temperaturu çox düşərdi;

- əgər daha az olsaydı, Yer kürəsi həddindən artıq isinər, Günəşdən gələn zərərli ultrabənövşəyi şüalara qarşı bir mühafizəsi qalmazdı.

Seysmik (zəlzələ) hərəkətləri:

- əgər daha çox olsaydı, canlılar üçün davamlı dağıntı olardı;

- əgər daha az olsaydı, okean qatındakı qidalar suya qarışmaz, okean və dənizlərin həyatına, dolayısilə, bütün dünya canlılarına mənfi təsir edərdi.

Yer kürəsinin oxunun əyriliyi:

Dünyanın mehvəri öz orbitinə 23 dərəcəlik bir bucaqla maillik edir. Fəsillər bu maillik nəticəsində meydana gəlir. Bu maillik indiki dəyərindən daha çox, ya da daha az olsaydı, fəsillər arasındakı hərarət fərqi həddən artıq dərəcələrə çatacağı üçün dünyada dözülməz hərarətdə yay olar və həddindən artıq soyuq qış fəsilləri yaşanardı.

Günəşin böyüklüyü

Günəşin yerində daha kiçik bir ulduzun olması Yer kürəsinin həddindən artıq soyumasına, böyük bir ulduzun olması isə dünyanın istidən yanıb qovurulmasına gətirib çıxarardı.

Ayla Yer kürəsi arasındakı cazibə təsiri:

- əgər daha az olsaydı, Ayın şiddətli cazibəsinin atmosfer şərtlərinə, Yer kürəsinin öz oxu ətrafındakı fırlanma sürətinə və okeanlardakı qabarmalara-çəkilmələrə çox sərt təsirləri olardı;

- əgər daha az olsaydı, şiddətli iqlim dəyişikliklərinə səbəb olardı.

Ayla Yer kürəsi arasındakı məsafə:

- əgər bir qədər daha yaxın olsaydı, Ay dünya ilə toqquşardı.

- əgər bir qədər daha uzaq olsaydı, Ay kosmosda itib gedərdi;

- əgər bir qədər daha az yaxın olsaydı, Ayın dünya üzərində yaratdığı qabarma-çəkilmələr təhlükəli səviyyədə böyüyərdi. Okean dalğaları qitələrin çökək yerlərini örtərdi. Bunun nəticəsində baş verən sürtünmə okeanların hərarətini çoxaldar və Yer kürəsində həyat üçün zəruri olan həssas temperatur balansı məhv olardı;

- əgər bir qədər daha az uzaqlıqda olsaydı, qabarma-çəkilmələr azalar, bu da okeanların daha hərəkətsiz olmasına səbəb olardı. Durğun su dənizdəki həyatı təhlükəyə atar, bununla yanaşı nəfəs aldığımız havadakı oksigen nisbəti təhlükəli vəziyyətə düşərdi.

Yer kürəsinin hərarəti və karbon əsaslı həyat

Həyatın əsası olan karbon elementinin mövcudluğu müəyyən səviyyədə qalan istiliyə bağlıdır. Karbon həyatı meydana gətirən amin turşusu, nükleik turşu və proteinlər kimi əsas üzvi molekullar üçün zəruri olan bir maddədir. Dolayısilə, həyat ancaq karbon əsasında mövcud ola bilər və bunun üçün də mövcud olan hərarət ən az -200 C, ən çox +1200 C ola bilər. Dünyanın hərarəti də bu aralıqdadır.

Burada sadalananlar Yer kürəsində həyatın meydana gəlməsi və canlı aləmin mövcudluğunun davam etməsi üçün vacib olan çox həssas tarazlıqlardan yalnız bir neçəsidir. Təkcə burada qeyd olunanlar da kainatın və dünyanın təsadüflər nəticəsində, təsadüfi hadisələrin bir-birinin ardınca gəlməsi sayəsində yarana bilməyəcəyini qəti şəkildə göstərmək üçün kifayətdir. XX əsrdə istifadə edilməyə başlanan «incə əyar», «bəşəri prinsip» məfhumları Quranda əsrlərlə əvvəl bildirilən «ahəng və hesabla yaradılışı» təsdiq edir.


Geri dön

Biqeyrət....

  • 19 may 2014 06:39
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8733
  • Bal:
MeqAleYe Gore TwK ))

prosta barbi

  • 13 may 2014 12:31
  • Məqalə: 101
  • Şərh: 3862
  • Bal:
{awards}
TEWEKKUR...............

K.r.A.l

  • 11 may 2014 22:42
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 1379
  • Bal:
{awards}
Yer qabığının qalınlığı:

- əgər daha qalın olsaydı, atmosferdən Yer qabığına daha çox miqdarda oksigen ötürülərdi;

- əgər daha nazik olsaydı, yaşamağı əlverişsiz edəcək miqdarda çox vulkanik hadisə baş verərdi.

Dünyanın öz oxu ətrafında fırlanma sürəti:

- əgər daha yavaş olsaydı, gecə ilə gündüz arasındakı temperatur fərqi çox olardı;

- əgər daha sürətli olsaydı, atmosfer küləklərinin sürəti daha çox olar, qasırğalar və tufanlar yaşamağı qeyri-mümkün edərdi.

Dünyanın maqnit sahəsi:

- əgər daha güclü olsaydı, çox qatı elektromaqnit fırtınaları olardı;

- əgər daha zəif olsaydı, Yer kürəsi «Günəş küləyi» deyilən və Günəşdən atılan zərərli hissəciklər qarşısında mühafizəsiz qalardı. Hər iki vəziyyətdə də yaşamaq qeyri-mümkün olardı.
Albedo təsiri (Yer üzündən əks edən Günəş şüasının Yer üzünə çatan Günəş şüasına nisbəti)

- əgər daha çox olsaydı, buz dövrü sürətlə başlayardı;

- əgər daha az olsaydı, oranjereya təsiri həddindən artıq istiləşməyə səbəb olar, dünya əvvəlcə aysberqlərin əriməsi ilə suların altında qalar, sonra da istidən qovrulardı.

Atmosferdəki oksigen və azot nisbəti:

- əgər daha çox olsaydı, həyati funksiyaları mənfi tərzdə sürətlənərdi;

--------------------
Qaгаиliq oтagiм... тelefoи iшigi... нeziи maниi... goz
yaшlariм... agliмda seи... ve oludeи feгqi olмayaи
мeи.

No Ordinary Boy

  • 11 may 2014 15:32
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 2154
  • Bal:
{awards}
MeqaleyE GorE TwK (@_@)

--------------------

Biqeyrət....

  • 10 may 2014 23:56
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8733
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun smile

^^FiDaNKa^^

  • 10 may 2014 22:52
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

K.r.A.l

  • 10 may 2014 16:33
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 1379
  • Bal:
{awards}
- əgər daha qalın olsaydı, atmosferdən Yer qabığına daha çox miqdarda oksigen ötürülərdi;

--------------------
Qaгаиliq oтagiм... тelefoи iшigi... нeziи maниi... goz
yaшlariм... agliмda seи... ve oludeи feгqi olмayaи
мeи.

ヅ Bad Girl ヅ

  • 10 may 2014 15:39
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
təşəkkürlər

--------------------

NeFeSiM LiL OrXaN

  • 10 may 2014 14:06
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3533
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

AySenKa

  • 10 may 2014 13:08
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 2156
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN. winked

ღ★ Firuzə ★ღ

  • 10 may 2014 12:42
  • Məqalə: 359
  • Şərh: 9095
  • Bal:
{awards}
şərhlər üçün təşəkkürlər winked

--------------------

Damlam

  • 10 may 2014 12:41
  • Məqalə: 49
  • Şərh: 4724
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN...........

--------------------
http:///user/İmza/

Qaska_Quli

  • 10 may 2014 12:41
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13412
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsunnn

--------------------

PoZitiV Kaa=)

  • 10 may 2014 12:37
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun)

--------------------

^Peri MaSali^

  • 10 may 2014 12:14
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 3934
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

Zehra_Aşiqi

  • 10 may 2014 12:09
  • Məqalə: 272
  • Şərh: 1323
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------

➰__Ýųśíf__➰

  • 10 may 2014 11:57
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5700
  • Bal:
{awards}
TEWEKKURLER...

T.O.M.A

  • 10 may 2014 11:41
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 1765
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

PércyDarkMoon

  • 10 may 2014 11:18
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9576
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun canim

--------------------

Воровская

  • 10 may 2014 11:17
  • Məqalə: 74
  • Şərh: 1356
  • Bal:
{awards}
tewekkurleer

--------------------




Roya_____

  • 10 may 2014 11:16
  • Məqalə: 734
  • Şərh: 26880
  • Bal:
{awards}
Allah razı olsun

Kapriznaya Dəcəlka

  • 10 may 2014 10:53
  • Məqalə: 90
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
allah razi olsun

--------------------

NikaLYa

  • 10 may 2014 10:28
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7389
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN.. smile

--------------------

♔ Rapuиzel ♔

  • 10 may 2014 10:07
  • Məqalə: 332
  • Şərh: 7138
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------

eliwqa

  • 10 may 2014 09:36
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 2885
  • Bal:
{awards}
2 werh menden tewekkurler

--------------------

kitaykaa

  • 10 may 2014 09:08
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 243
  • Bal:
{awards}
ilk serh menden tewekkurler

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 19
Cəmi: 33

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}