Ağıl və düşüncənin rolu

 
Ağıl və düşüncənin rolu

Ağıl və düşüncənin rolu

Ağıl və düşüncənin rolu

İslam dinində "Əxlaq" elminin öyrənilməsi vacib olduğu halda əql və düşüncənin də önəmli olduğu bildirilib. Allah-taala Ali-İmran surəsi, ayə 190-da yalnız ağıl sahiblərini tərifləyərək buyurur: "Həqiqətən, göylərin və yerin yaradılmasında, gecə ilə gündüzün bir-birini əvəz etməsində ağıl sahibləri üçün dəlillər vardır." Bu ayənin ərəbcəsində "Ulul-əlbab" kəlməsi işlədilib. Bu söz "Lubb" kəlməsinin cəmi olub "ağıl və təfəkkür sahibləri" mənasını bildirir. Göründüyü kimi, bu sözün bütün insanlara yox, düşünən şəxslərə aid olunduğu göstərilir. Peyğəmbər imiz buyurur: "İnsanlığın əsil özəyi onun ağlıdır "(Biharul-ənvar c.1,səh.82) Başqa bir yerdə buyurur: "Kişinin sahibi onun ağlıdır; ağlı olmayanın dini də olmaz".

Dini düşünmədən qəbul etməyin mənasız olduğunu hədis bizə açıq şəkildə bildirir. Mulk surəsi, ayə 10-da cəhənnəm əhli haqda belə buyurur: "Onlar: Əgər biz (peyğəmbərlərin öyüd-nəsihətinə) qulaq asıb ağlımızı başımıza yığsaydıq, cəhənnəm əhli içində olmazdıq! – deyəcək". Deməli, cəhənnəmə düşənlər ağıllarını işə salmayanlardır. Həzrət Peyğəmbər buyurur: "Həqiqətən, bütün xeyir işlər ağlın vasitəsi ilə dərk olunur..."(Tuhuful-uqul səh.43) İnsanlığın meyarı, ibadətlərin qəbul olub-olmaması, behişti qazanması və ya cəhənnəm odunda yanması bəndənin ona verilən ağlı hara və necə xərcləməsinə bağlıdır. Rəvayətdə qeyd olunur ki, bir gün Həzrət peyğəmbərin hüzurunda bir kişinin ibadətindən söz açıldı. Həzrət buyurdu: "Onun ağlı və düşüncəsinə baxın, çünki Allah öz bəndələrinə onların ağıllarına görə savab verəcək. Ədəbin gözəl olması ağlın sağlam olmasına dəlildir."(İrşadul-qulub səh.182) Ağıl görünən və maddi deyil, tam əksinə mücərrəd və nurdur. Peyğəmbər buyurur: "Ağıl qəlbdə olan bir nurdur, o haqq və batili bir-birindən ayırır." (İrşad səh.181) Biz ağıl dedikdə el arasında olanı götürməyək. Çunki bəzi vaxt elə olur ki, biri digərinin haqqına təcavüz edir, öz işini düzəldir hamı onu ağıllı və fərasətli bilir. Ancaq həzrət Məhəmməd buyurur: "Helm və səbr, əfv və güzəşt, təvazökarlıq və sadəlik, yaxşı əmələ tələsmək, xeyr üzündən söz deyib, şəri gördükdə fitnələrdən Allaha pənah aparan, əl və dilini qoruyan, fəzilətləri cəm edən, şərm və həya edən, hərislikdən özünü saxlayan, Allahdan qorxan və Ona itaət edən kamil əqlə yiyələnmiş şəxsdir.(Tuhuful-uqul səh.50) Bizim üçün nümunə peyğəmbər və onun pak əhli-beyti olmalıdır, nəinki başqaları!

Ağıl və düşüncənin rolu


Geri dön

music_angel

  • 4 sentyabr 2011 16:34
  • Məqalə: 212
  • Şərh: 7767
  • Bal:
Allah razi olsun

--------------------

KaRola_16

  • 21 avqust 2011 01:22
  • Məqalə: 185
  • Şərh: 4209
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN...

ALLAH RAZI OLSUN...

--------------------

Yusif

  • 8 fevral 2011 19:03
  • Məqalə: 444
  • Şərh: 3324
  • Bal:
{awards}
tesekkur edirem

TEMS

  • 8 fevral 2011 12:15
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1
  • Bal:
{awards}
ağıllı insan bir defə baxdısa ibrət götürər (Mehemmed Peyğəmbər) (s)[center][/center]

Ulya

  • 8 fevral 2011 12:13
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
tesekkur edirem

ILuVia

  • 8 fevral 2011 01:13
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 236
  • Bal:
{awards}
maraqli xebere gore cox sag olun.

--------------------
Edep, Aklın Tercümanıdır... Herkes Edebi Kadar Akıllı, Aklı Kadar Şerefli, Şerefi Kadar Kıymetlidir...

_______________________________
Hər cür çətinliklərinə,göz yaşlarına inad
Seni sevirəm,Heyat!!

Lexikon

  • 8 fevral 2011 00:59
  • Məqalə: 1118
  • Şərh: 4161
  • Bal:
{awards}
twkkkkkkkkk cox ibretler var bu movzuda

heyasiz204

  • 8 fevral 2011 00:04
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 1200
  • Bal:
{awards}
cox gozel ve ibratamiz sozlerdi.tewkkur

--------------------
Xoşbəxtliyi dadmağın tək çarəsi, onu bölüşməkdir

nilayka

  • 7 fevral 2011 23:36
  • Məqalə: 206
  • Şərh: 7698
  • Bal:
{awards}
cox beyendim tewekkur edirem gozel movzu ucun Allah razi olsun

--------------------

Kisa_Kiss

  • 7 fevral 2011 23:34
  • Məqalə: 431
  • Şərh: 1308
  • Bal:
{awards}
Аллах разы олсун

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 17
Cəmi: 31

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 387
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
 
{slinks}