Təhlükəni unutduq

 
Təhlükəni unutduq


Yay fəsli qış ayları ilə nisbətdə insanlar üçün daha çətin olur. Çünki yayda tez-tez susamaq, istidən iştahsızlıq və ani gələn yemək istəyi, soyuq havalara alışmış bədənin birdən-birə bürküylə üzləşməsi insanı vadar edir ki, sağlamlığı ilə oynasın.Təbii ki, orqanizmin aclıq və susamaq kimi tələbatını ödəmək mütləqdir, lakin nə yeməkdən və necə yeməkdən fərqli olaraq yeməyin necə hazırlanıb, harada satılması da çox vacibdir. Əks halda qızmar yay aylarında orqanizmin zəhərlənməsi, müxtəlif viruslarla üzləşməsi qaçılmaz olacaq. Bunlardan qorunmaq üçün isə qidalara və qida satılan məkanlara xüsusi diqqət yetirilməlidir.Bu gün paytaxtda, demək olar ki, hər iki addımdan bir yemək üçün nəzərdə tutulmuş yerlər qarşımıza çıxır. Havanın günü-gündən istiləşməsini nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, heç də bütün bu yerlər insan sağlamlığının qeydinə qalmır. Bu cür yerlərdə satılan qidaların çoxu da yeyilməyəcək qədər dadsız və duzsuz olur. Bir sözlə, hazırlanması elə də pul tələb etməyən qidaları olduqca baha qiymətə sataraq həm alıcını zəhərləmək, həm də pul qazanmaq yay aylarında daha da aktuallaşır.
Ticarət mərkəzlərinin birində peraşki və qutab satışı ilə məşğul olan Zeyfə xala deyir ki, bu şəraitdə ət və bu kimi qidalar hazırlamaqdansa, qutab və peraşki ən təhlükəsiz qidadır. "Alıcıların çoxluğu qutab və peraşkiyə tələb olduğunu göstərir və mən də çörəyimi buradan çıxarıram. Qışda ət və qarın qutabları da bişiririk. Amma indi hava çox istidir və bu yeməkləri satmaq olmur. Göy qutabı və noxudlu, kartoflu peraşki satırıq. Mümkün qədər təmiz bişirirəm, çünki mən də çörəyimi buradan çıxarıram. Un pulu, içlik pulu, yol pulu, yer pulu və s. ödəmək lazım olduğundan yemək qiymətlərində də fərq olur. Məsələn, peraşkinin 1-ni 30 qəpiyə, qutabı 40 qəpiyə veririk. Düzdür, bahadır, amma həm əlimiz təmizdir, həm də bundan aşağı satmaq bizə sərf etmir".
Dönərlər artıq kifayət qədər müzakirə olunduğundan insanlar onun ziyanından xəbərdardırlar. Qutab, peraşki, pirojna, "hot-doq" adlanan ayaqüstü qidaların fəsadları isə elə də gündəmdə deyil. Əslində müqayisə edilsə, bu cür tez-bazar qidalar daha çox məşhurdur. Elə bu qidaların ziyanları da olduqca yüksəkdir. Zəhərlənmə riski isə elə dönərlərə bərabərdir. Dönər birdəfəlik nahar yeməyi sayıldığı halda peraşki və qutab kimi qidalar sadəcə, yemək arası sayıldığından çəkiyə nəzarəti də itirir. Amerikanın "Forbes" jurnalı keçən il 194 ölkə arasında artıq çəkililəri araşdırarkən müəyyən edib ki, Azərbaycan əhalisinin təqribən 57 faizindən çoxunda çəki normadan artıqdır. Ekspertlərin fikrincə, buna səbəb az fiziki hərəkət və stresli işlə yanaşı, həm də "fast food"ların təsiridir.
Toksikoloq Azadə Həsənovanın sözlərinə görə, ayaqüstü qidalardan zəhərlənmə hallarına daha tez-tez rast gəlinir. Dönərlə müqayisədə bu cür qidalar daha tez zəhərlənmə verir. Nəzərə alınsa ki, dönərin bir partiyası bir gün ərzində bitirsə, quru qidalarda bitməyənlər növbəti gün isidilərək istifadəyə verilir. Bu isə zəhərlənmələr üçün ideal şərait yaradır: "Tərkibində ət və dəri olmayan ayaqüstü qidalarda zəhərlənmələr qeydə alınmır. Məsələn, qeyd edilən kimi kartoflu peraşki və göy qutabları zəhərlənmə vermir, amma qalıq qida olduqları üçün mədəyə oturur. Qıcqırma verir. Həzmdə ağırlıq yaradır. Dəfələrlə istifadə olunmuş yağda qızarırsa, ürəkbulanma və qidadan iyrənmə hissi yaradır. Tərkibində ət və qarın, dəri olan qidalar mədəni pozur. Ətin tərkibi bilinmədiyi üçün risk ikiqat artır. Qarın və bu kimi dəri məhsullarından hazırlanan qidalarda yuyulma təmizliyinə riayət edilib-edilmədiyi bilinmədiyi üçün bədənə mikrob ötürməsi real riskdir. "Hot-doq" adı ilə tanınan çörək arası sosiskalar, pizzalar da zəhərlənmə üçün əsas səbəbdir. Uzun müddət qalan və tərkibi pozulan sosiska və kolbasalardan istifadə edəndə zəhərlənmələr baş verir. Yüngül ürək bulanma və baş gicəllənməsi ilə müşahidə olunan zəhərlənmə bəzən insanda günvurma təəssüratı yaradır. 2 gündən sonra zəhərlənmənin şiddəti artır və orqanizm zəifləyir. Ayran və ağartı məhsulları ilə bədən təmizlənmədikdə qaşınma, qızarma, səpmə, qızdırma, qaytarma müşahidə olunur".
Təəssüf ki, insanların daha sıx toplaşdığı alış-veriş məkanlarında bu cür qidaların natəmiz şəkildə satıldığını müşahidə edirik. Açıqda satılan və üstü birqat tül ilə örtülən qidalar təmizlik baxımından sadəcə göz aldadır. Çünki bu cür şəraitdə birqat tüllə qidaları qorumaq mümkün deyil. İsti havalarda qida saxlanılan yeri daha da isti etmək onların tərkibinin pozulmasına səbəb olur. Bu cür qidaları qəbul etdikdən sonra maksimum 4 saat ərzində mədədə narahatlıq yaranarsa, qida mədə pozuntusu yaratdığına işarədir. Belə olan halda maye qəbul edərək qida qaytarılmalıdır. Əks halda bir neçə saatdan sonra mədə qidanı qəbul etməyə və zəhərlənməyə çevirə bilər. Ən yaxşısı isə evdən kənar heç bir ayaqüstü qida yerlərində yemək yeməməkdir.


Geri dön

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 2 iyun 2014 19:42
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12221
  • Bal:
meqaleye gore coox sagolun..

aska rico

  • 2 iyun 2014 16:55
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 7181
  • Bal:
{awards}
təşəkkürlər

--------------------

^Peri MaSali^

  • 26 may 2014 09:30
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 3934
  • Bal:
{awards}
meen bunun delisyemeee

NeFeSiM LiL OrXaN

  • 25 may 2014 18:12
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3533
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerr

AySenKa

  • 25 may 2014 17:10
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 2156
  • Bal:
{awards}
tewekkur edirem

PoZitiV Kaa=)

  • 25 may 2014 16:36
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk)

--------------------

^^FiDaNKa^^

  • 25 may 2014 16:07
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

ADA GirL

  • 25 may 2014 15:18
  • Məqalə: 32
  • Şərh: 4750
  • Bal:
{awards}
Çoxsağolun məqalə üçün

PSIXOPATKA

  • 25 may 2014 13:18
  • Məqalə: 160
  • Şərh: 12203
  • Bal:
{awards}
coxx sagolun gua duz nevarki wink

--------------------

Zehra_Aşiqi

  • 25 may 2014 12:26
  • Məqalə: 272
  • Şərh: 1323
  • Bal:
{awards}
evdən kənar heç bir ayaqüstü qida yerlərində yemək yeməməkdir.

--------------------

Music Is My Boyfrend

  • 25 may 2014 10:18
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 125
  • Bal:
{awards}
Dogurdan yayda iwtah olmur

Banned549678

  • 25 may 2014 10:17
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
Çox sağoLun

aska rico

  • 25 may 2014 10:02
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 7181
  • Bal:
{awards}
Çox sağolun

--------------------

Biqeyrət....

  • 25 may 2014 01:18
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8733
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

♫ мєl๏dyคм ♫

  • 25 may 2014 00:41
  • Məqalə: 163
  • Şərh: 4776
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

➰__Ýųśíf__➰

  • 25 may 2014 00:40
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5700
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

Guller icinde

  • 25 may 2014 00:04
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 15
  • Bal:
{awards}
Diyeta saxlayin:)))bir səhər yeyin bir axşam.

--------------------
ALLAHım bəla verdiyin zaman imanımı...
Gözəllik verdiyin zaman iffətimi...
Çətinlik verdiyində zaman səbrimi, Daim et!

Banned549678

  • 24 may 2014 23:34
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
Baaaş üstə canimin içi

ღKiRaZ MeVsİmCiღ

  • 24 may 2014 23:13
  • Məqalə: 316
  • Şərh: 5498
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

K.r.A.l

  • 24 may 2014 23:13
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 1379
  • Bal:
{awards}
Sev məni!
Sevgin dönsün okeana,
mən içində olum balıq.
Üzüm sağa, üzüm sola
Sularında məhəbbətə bulanaraq.

--------------------
Qaгаиliq oтagiм... тelefoи iшigi... нeziи maниi... goz
yaшlariм... agliмda seи... ve oludeи feгqi olмayaи
мeи.

➰__Ýųśíf__➰

  • 24 may 2014 22:53
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5700
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

ღ★Damla★ღ

  • 24 may 2014 22:51
  • Məqalə: 213
  • Şərh: 3971
  • Bal:
{awards}
Werhlere Gore Tewekur

Mr.LegenD

  • 24 may 2014 22:47
  • Məqalə: 88
  • Şərh: 2340
  • Bal:
{awards}
Göresen axira qeder oxuyan oldu?

--------------------
https://www.facebook.com/vusal.yoff.3
Facebook profilim isteyen dostluq atsin

NikaLYa

  • 24 may 2014 22:47
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7389
  • Bal:
{awards}
tewekur edirem..

--------------------

Mr.LegenD

  • 24 may 2014 22:47
  • Məqalə: 88
  • Şərh: 2340
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------
https://www.facebook.com/vusal.yoff.3
Facebook profilim isteyen dostluq atsin

ヅ Bad Girl ヅ

  • 24 may 2014 22:46
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------

Sto_Game_Over

  • 24 may 2014 22:44
  • Məqalə: 3
  • Şərh: 401
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
PrOfIlImE cHox...GiRiB - cIxMiYiN...!!
kOnDiSaNeR iWlIr....))

Qaska_Quli

  • 24 may 2014 22:26
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13412
  • Bal:
{awards}
Teshekkurrrrrrr

--------------------

lider

  • 24 may 2014 22:20
  • Məqalə: 23
  • Şərh: 3044
  • Bal:
{awards}
ye icin kef eliyin Saglamliq bow weydi

^^Nazlı Şeytan^^

  • 24 may 2014 22:15
  • Məqalə: 254
  • Şərh: 8643
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 49
Cəmi: 71

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 4
Cəmi: 387
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 4
Cəmi: 329
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 3
Cəmi: 137
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 3
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 21
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}