Dolu, şimşək və göy gurultusunun meydana gəlməsi

 
Dolu, şimşək və göy gurultusunun meydana gəlməsi


"...Allah göydən dağlar kimi (çox və böyük) dolu yağdırar, sonra da onunla istədiyini bəlaya düçar edər, istədiyindən də onu sovuşdurar. Buludların şimşəyinin parıltısı az qala gözləri kor edər". ("Nur" surəsi, 30/43)

Yuxarıdakı ayədə şimşəyin dolu ilə əlaqəsinə diqqət çəkilir. Dolunun şimşəyin əmələ gəlməsinə təsirinin olub-olmaması araşdırılsa, aydın görünər ki, ayədə mühüm bir meteorologiya hadisəsinə işarə edilib. "Meterology Today" ("Meteorologiya bu gün") adlı kitabda dolunun və şimşəyin meydana gəlməsi ilə bağlı belə bir izah verilir:

"Həddindən artıq çox soyumuş damcılardan və buz kristallarından meydana gələn bir bulud zonasından dolu düşəndə buludlar elektriklə yüklənir. Maye halındakı damcılar isə dolu dənələri ilə toqquşanda donur və öz potensial hərarətini itirirlər. Bu da dolunun səthinin buz kristallarının kənarından daha isti qalmasını təmin edir. Dolu buz kristalı ilə birlikdə hərəkət etməyə başlayanda isə əhəmiyyətli bir hadisə baş verir. Elektronlar daha soyuq olandan daha isti olana tərəf hərəkət edirlər. Bunun nəticəsində dolu neqativ yüklü olur.

Eyni hadisə çox soyumuş su damcıları bir dolu dənəsi ilə birgə hərəkətə keçəndə və pozitiv yüklü çox kiçik buz hissələri qırılanda da baş verir. Daha yüngül və pozitiv yüklü hissələr hava cərəyanı ilə buludların yuxarı tərəfinə doğru yığılır. Neqativ yüklə qalan dolu buludun aşağısına tərəf düşür, bununla da buludun aşağı tərəfi neqativ yüklənir. Bu neqativ yüklər ildırım şəklində Yer üzünə tərəf istiqamətlənməklə boşalır. Buna görə də dolu ildırımın əmələ gəlməsində əsas amildir".

Aşağıdakı ayədə isə əsas diqqət yağış buludlarının şimşəklərlə əlaqəsinə və bunların meydana gəlməsi ardıcıllığının qeyd edilməsinə yönəldilib ki, bunlar da elmi kəşflərlə tam şəkildə üst-üstə düşür:

"Yaxud qaranlıqlarda göy gurultusu və şimşəklə səmadan şiddətlə yağan yağışa düşmüş kimsələrə bənzərlər ki, ildırımın səsindən ölmək qorxusu ilə barmaqlarını qulaqlarına tıxarlar..." ("Bəqərə" surəsi, 2/19)

Yağış buludları 25,6 km2-256 km2 ölçülərdə, 9000-12000 metr yüksəkliyində olan çox böyük kütlələr halındadır. Bu buludların tavanı onların belə fövqəltəbii dərəcədə qalın olması səbəbi ilə qaranlıqdır. Buludu təşkil edən su və buz hissəciklərinin miqdarı çox olduğu üçün günəş şüaları onu dəlib keçmək imkanı tapa bilmir. Bu qalınlıq səbəbi ilə də buludlar arasından Yer üzünə çox az miqdarda günəş şüası çatır və buna görə də Yerdən baxan adam buludun qaranlıq olduğunu zənn edir. Buludun üst hissələrində isə qaranlıq daha azdır və Yer üzünə yaxınlaşdıqca qaranlıq daha da çoxalır.

Qaranlıq hadisəsindən sonra ayədə diqqət çəkilən göy gurultusu və şimşəyin meydana gəlməsi mərhələləri isə belədir. Yağış buludlarının içində elektrik yükü yığılır. Buludlardakı bu cür elektrik yüklənmə, donma, damcıların bölünməsi kimi proseslər təmas zamanı elektrik yüklənməsinin baş verməsi mərhələlər nəticəsində meydana gəlir. Bu cür elektrik yükünün yığılması araya girən havanın onları təcrid edə bilməyəcək səviyyəyə gəlməsi ilə böyük bir qığılcım şəklində pozitiv və neqativ sahələr arasında boşalır. Əks yüklərlə yüklənmiş iki zona arasındakı gərginlik bir milyard volta çata bilir. Qığılcım buludda da meydana gələ, pozitiv yüklü bir sahədən neqativ yüklü bir sahəyə tərəf iki bulud arasında axa və ya bir buluddan Yer üzünə doğru boşala bilər. Bu qığılcımlar gözqamaşdırıcı şimşək çaxmalarını doğurur. Şimşək xətti boyunca meydana gələn elektrik yükündəki bu qəfil çoxalma çox yüksək hərarətə (10 0000 C) səbəb olur. Bunun nəticəsində havada ani bir genişlənmə baş verir və çox böyük bir partlayış səsi şəklində üzə çıxan göy gurultusu yaranır.

Göründüyü kimi, bir yağış buludunda ardıcıllıqla qaranlıq təbəqələr, şimşək kimi tanıdığımız elektrik yüklü qığılcımlar və göy gurultusu kimi qəbul etdiyimiz partlayış səsi meydana gəlir. Müasir elmin buludların meydana gəlməsi, göy gurultusunun və şimşəyin səbəbləri ilə bağlı söylədiklərinin hamısı Quranın müvafiq ayələrinin bütün mahiyyəti ilə tam uyğunluq təşkil edir.

Dolu, şimşək və göy gurultusunun meydana gəlməsi


Geri dön

PércyDarkMoon

  • 9 iyun 2014 16:14
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9512
  • Bal:
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------

NikaLYa

  • 1 iyun 2014 12:41
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7305
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------

✰ ♥..Золушка..♥ ✰

  • 1 iyun 2014 11:30
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 12081
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

K.r.A.l

  • 1 iyun 2014 00:21
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 1366
  • Bal:
{awards}
Bir payız səhəri ansız tökülən
Xəzan yarpağıdır acı məhəbbət!
Hər anı gizlətmək istəyəcəyin
Gözünün yaşıdır acı məhəbbət!..

--------------------
Qaгаиliq oтagiм... тelefoи iшigi... нeziи maниi... goz
yaшlariм... agliмda seи... ve oludeи feгqi olмayaи
мeи.

♫ мєl๏dyคм ♫

  • 31 may 2014 22:44
  • Məqalə: 163
  • Şərh: 4781
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

➰__Ýųśíf__➰

  • 31 may 2014 22:32
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5649
  • Bal:
{awards}
tewekkurleerr

✰Karabakh Girl✰

  • 31 may 2014 22:00
  • Məqalə: 71
  • Şərh: 2877
  • Bal:
{awards}
tewekkurler...

NeFeSiM LiL OrXaN

  • 31 may 2014 21:06
  • Məqalə: 38
  • Şərh: 3491
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

ヅ Bad Girl ヅ

  • 31 may 2014 19:48
  • Məqalə: 790
  • Şərh: 20236
  • Bal:
{awards}
тєωєкυяℓєя..

--------------------

➰__Ýųśíf__➰

  • 31 may 2014 18:04
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5649
  • Bal:
{awards}
тєωєкυяℓєя..

PoZitiV Kaa=)

  • 31 may 2014 15:52
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8781
  • Bal:
{awards}
MeQalEyE goRe TwK)

--------------------

^^Nazlı Şeytan^^

  • 31 may 2014 12:58
  • Məqalə: 254
  • Şərh: 8532
  • Bal:
{awards}
təşəkkürlər

ღ★ Firuzə ★ღ

  • 31 may 2014 12:10
  • Məqalə: 359
  • Şərh: 8839
  • Bal:
{awards}
şərhlər üçün sağolun

--------------------

lider

  • 31 may 2014 11:33
  • Məqalə: 23
  • Şərh: 3027
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər, Allah razı olsun

Grusinka_✰

  • 31 may 2014 11:15
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 160
  • Bal:
{awards}
ALLAH ARZI OLSUN

--------------------
Őz Məкαnιndα Nőмrə Bīr Oℓα Bīℓərsəɴ,
Aммα Uɴυтмa Gőzəℓīм Bυrαℓαrıɴ " Krαℓīςαsι " ℳəɴəм...

➰__Ýųśíf__➰

  • 31 may 2014 11:13
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5649
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

__MB__

  • 31 may 2014 11:04
  • Məqalə: 257
  • Şərh: 4354
  • Bal:
{awards}
goy gurultusunu cox xowlayiram deye bilerem ))

I love you my heart

  • 31 may 2014 10:59
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 438
  • Bal:
{awards}
sagolunnnnnnn

Mr.LegenD

  • 31 may 2014 10:52
  • Məqalə: 88
  • Şərh: 2317
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------
https://www.facebook.com/vusal.yoff.3
Facebook profilim isteyen dostluq atsin

ヅ Bad Girl ヅ

  • 31 may 2014 10:43
  • Məqalə: 790
  • Şərh: 20236
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------

NikaLYa

  • 31 may 2014 10:39
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7305
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------

➰__Ýųśíf__➰

  • 31 may 2014 10:29
  • Məqalə: 298
  • Şərh: 5649
  • Bal:
{awards}
TeWeKkUr EdIrEm

TeWeKkUr EdIrEm

Röya_Ayxan_Fan

  • 31 may 2014 10:26
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 27
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun...

--------------------
Mövlanadan soruşmuşlar " eşq nədir ?" Deyə.Necə təsvir edim ol da gör demiş. . . !

Banned456

  • 31 may 2014 10:17
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 24924
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

^^YeRaZKa MeLeK^^

  • 31 may 2014 10:03
  • Məqalə: 190
  • Şərh: 4245
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun...

--------------------

EmİcKa

  • 31 may 2014 09:40
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 3011
  • Bal:
{awards}
XƏBƏRƏ GÖRƏ TƏŞƏKKÜRLƏR

--------------------

^Peri MaSali^

  • 31 may 2014 09:38
  • Məqalə: 42
  • Şərh: 3881
  • Bal:
{awards}
təşəkkürlər çox sagolun)))

ღKiRaZ MeVsİmCiღ

  • 31 may 2014 08:31
  • Məqalə: 316
  • Şərh: 5421
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 44
Cəmi: 79

 

Top 10 Müəllif

Limon qoxusu
Xəbərləri: 54
Cəmi: 158
 
The Shield
Xəbərləri: 50
Cəmi: 310
 
Darling
Xəbərləri: 47
Cəmi: 933
 
aytc.sza
Xəbərləri: 38
Cəmi: 87
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 22
Cəmi: 580
 
Jesicca
Xəbərləri: 21
Cəmi: 59
 
❤Queen❤
Xəbərləri: 19
Cəmi: 77
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 16
Cəmi: 306
 
Elya Alieva
Xəbərləri: 13
Cəmi: 115
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 6
Cəmi: 488
 
 
{slinks}