Qaçılmaz həqiqət - yaşlılıq

 
Qaçılmaz həqiqət - yaşlılıq

Heç kim yaşlanmaq istəmir
İstər cavan, istərsə də yaşlı, hamı uzunömürlü olmaq, çox yaşamaq istəyir. Heç kəs qocalmaq istəmir. Gənclik dövründə insana elə gəlir ki, qocalığa hələ çox var. Yaşlılıq dönəmində isə bu, keçən illərə heyfsilənmə kimi özünü göstərir. Yəqin elə buna görə, gənclər gələcəklərindən, yaşlılar isə keçmişlərindən danışmağı sevirlər.

Elmin, qıdalanma və yaşayış səviyyəsinin inkişafı insan ömrünün əvvəlki illərdə yaşayanlara nisbətən daha uzun olmasına səbəb olmuşdur. Dünya Səhiyyə Təşkilatı qocalığın orta yaş sərhədini 60 yaş olaraq qeyd etsə də, ehtiyac hiss edilən bəzi peşələr üçün məcburi təqaüd yaşı 65-67 olaraq qeyd edilir.

Bunlar yenə də sabit deyildir. Xüsusilə 70-80 yaşında hələ də xalqına faydalı və əlverışli olan bir çox insanlara yaşlı, qoca demək çox çətin, həm də ədalətsizlik olar. Birren (1982) yaşlılığı bioloji, sosial, psixoloji cəhətləri olan bir hadisə kimi qiymətləndirir. Qocalıqda ortaya çıxan müxtəlif fiziki dəyişikliklər və sağlamlıq problemləri ilə birlikdə təqaüdə çıxmaq, dul qalmaq, yaxın insanların itgisi, maddi çətinliklər, ailə həyatı qurmamaq və s. kimi sıxıntılar da bu dövrün çətinlikləri arasındadır.

Uyğunlaşma (adaptasiya) insanın öz ehtiyacları ilə ətraf mühitin ondan gözlədikləri arasında yaranan asılılıq kimi qiymətləndirilir.

Qocalar nə özlərindən, nə də ətraf mühitdən razı qalırlar. Bu mənada yaşlıların problemlərinin çox və çətin olduğunu deyə bilərik. Yaşlı insan sağlamlığından, ətrafdakılardan tez-tez şikayət edir. Ətraf mühit də onu tənbəl, deyingən, məsuliyyətsiz, tez-tez ağlayan, yazıq rolu oynayan insan kimi qiymətləndirir. Buradamüəyyən həqiqətlər vardır.

Yaşlı insanın streslərlə mübarizədə apardığı reaksiyalar sabit və kəskin halalmışdır. Bu insanlar güclü streslər qarşısında dözümsüzlüyə görə, hadisələrdə rast gəldiyi bütün mənfi hallara sanki böyüdücü vasitəsilə, yəni öz prizmalarından baxırlar. Yaşlı insanın özünü ətraf mühitdən təcrid edərək öz daxili aləminə qapanması, hərəkətsizliyi, depressiv reaksiyaları bezmə və uzaqlaşma kimi özünü göstərə bilər. Təbii ki, bunu bütün yaşlılara şamil etmək düzgün olmazdı. Öz enerjisi, potensialı ilə gəncləri belə geridə qoyan yaşlılar hamıya örnək ola bilirlər. Almaniyanın cənubunda Mersedes-Benz fabrikində aparılan tədqiqatlar nəticəsində müəyyən edildi ki, yaşlı insanlar gənclərə nisbətən az səhvə yol verirlər. Fiziki güc tələb etməyən işlərdə yaşca böyük olanların daha yaradıcı və məhsuldar olduqları ortaya çıxmışdır.

Qocaların tez-tez keçmişlərindən söhbət açmaları onların keçmişləri ilə yaşamaq istəkləri ilə əlaqədardır. Yaşlının qarşısına çıxan çoxlu və çətin maneələr onları əsasən fizioloji ehtiyaclarını icra etməkdə çətin vəziyyətdə qoyur. Beləliklə əvvəlki illərdə olduğu kimi, ehtiyaclarını ödəmək üçün onlar maneələr qarşısında yeni əlaqələndirici reaksiyalar verməlidirlər. Təbii ki, o zaman da qarşılarına müxtəlif yeni maneələr çıxır. Əvvəlcədən qeyd edildiyi kimi, vücuddaki itkilər, sağlamlıqla bağlı müxtəlif problemləri insanın özünü qiymətsiz görməyinə gətirib çıxarır.

Təqaüdə çıxarkən işsiz və hüquqsuz qalmaq da onlarda “işə yaramama” hisslərinin inkişaf etməsinə səbəb olur. Məlumdur ki, yaşlılar bir çox şəxsi problemləri həll etməkdə qətiyyətsiz olurlar. Bu vəziyyət sağlamlıq problemlərindən, maddi çətinliklərdən, problemi həll edə biləcəklərinə inamsızlıqdan irəli gəlir. Qocaların gəlirləri az olduğundan pul xərcləmə onların gözündə böyüyə bilər. Bu mənada övladlarının cüzi köməyi onlara böyük mənəvi dayaq kimi görünür. Yaşlıları yaşadan onların cəmiyyətdə, öz ailələrində faydalılığıdır.

Təqaüdə çıxan hər kəs başqa bir işlə özünü ovundurmursa, onu ölüm təhlükəsi öz ağuşuna alır. Ona görə “iş insanın cövhəridir” kəlamı hamı üçün örnək olmalı, əmək qabiliyyətli yaşlılar işdən uzaqlaşdırılmamalıdır. Yaşlı insanların sosial həyatla əlaqələrinin itməmələri üçün müxtəlif dərnəklərin qurulması, tədbirlərin keçirilməsi də vacib amillərdən biridir. Yaxşı olardı ki, yaşlılar bu dövrü edə bilmədikləri işlər üçün bir fürsət kimi qiymətləndirsinlər, hobbiləri ilə məşğul olsunlar.


Psixologiya və Konsultasiya Mərkəzinin (PCC)-nin psixoloqu Mələk Kərimova


Geri dön

sevinckaa

  • 9 iyul 2014 17:25
  • Məqalə: 3
  • Şərh: 4063
  • Bal:
meqale ucun twk..

--------------------
I am happy

Yokka_

  • 5 iyul 2014 00:30
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 7029
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk)

Meqaleye gore twk)

PoZitiV Kaa=)

  • 3 iyul 2014 19:03
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk)

--------------------

Yokka_

  • 1 iyul 2014 20:26
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 7029
  • Bal:
{awards}
tewekkurler ))

PoZitiV Kaa=)

  • 1 iyul 2014 20:02
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk)

--------------------

Payız qoxulu

  • 1 iyul 2014 13:53
  • Məqalə: 485
  • Şərh: 6443
  • Bal:
{awards}
Tewekkur edirem

--------------------

_favorit_arkadas

  • 1 iyul 2014 11:45
  • Məqalə: 556
  • Şərh: 8232
  • Bal:
{awards}
məqaləyə görə çox sağolun...

--------------------

Yokka_

  • 1 iyul 2014 01:40
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 7029
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk...

__MB__

  • 1 iyul 2014 00:20
  • Məqalə: 257
  • Şərh: 4378
  • Bal:
{awards}
tewekkur edirem

No Ordinary Boy

  • 29 iyun 2014 15:04
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 2154
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk...

--------------------

NikaLYa

  • 29 iyun 2014 13:03
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7389
  • Bal:
{awards}
tewekur edirem

--------------------

Yokka_

  • 28 iyun 2014 23:56
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 7029
  • Bal:
{awards}
meqaleye gore twk

VEHŞİ BEBİR

  • 28 iyun 2014 22:50
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 502
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
her cüre şekillerin qebulu ve müxtelif bezekli ramkalarda bezedilmesi.

Xanim Zehra

  • 28 iyun 2014 17:25
  • Məqalə: 19
  • Şərh: 3267
  • Bal:
{awards}
tewekkur..

suleymanli saleh

  • 28 iyun 2014 13:35
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1374
  • Bal:
{awards}
meqale ucun twk...

my angel__

  • 28 iyun 2014 02:12
  • Məqalə: 291
  • Şərh: 11172
  • Bal:
{awards}
Hami cavan qalamax isteyer) cox saol

--------------------
Помни, что ты - мое все ❤

GUNI

  • 27 iyun 2014 23:46
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6492
  • Bal:
{awards}
Mence her yasin oz gozelliyi var..

--------------------

ヅ Bad Girl ヅ

  • 27 iyun 2014 22:21
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------

PércyDarkMoon

  • 27 iyun 2014 22:10
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9576
  • Bal:
{awards}
Cox sagolun

--------------------

Mr.LegenD

  • 27 iyun 2014 22:05
  • Məqalə: 88
  • Şərh: 2340
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------
https://www.facebook.com/vusal.yoff.3
Facebook profilim isteyen dostluq atsin

^^Nazli^^

  • 27 iyun 2014 21:09
  • Məqalə: 134
  • Şərh: 7769
  • Bal:
{awards}
Heç kim yaşlanmaq istəmir

--------------------

ruqiyye

  • 27 iyun 2014 18:41
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 497
  • Bal:
{awards}
TESEKKUR HEC QOCALMAQ ISTEMIREM recourse recourse

--------------------
MEN HECKIMIN HECKESIYEM

Diamond Lady

  • 27 iyun 2014 18:28
  • Məqalə: 20
  • Şərh: 1640
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
aysel mamedova

NikaLYa

  • 27 iyun 2014 18:22
  • Məqalə: 102
  • Şərh: 7389
  • Bal:
{awards}
meqaLeye gore tewekur edirem ^_^

--------------------

Awk bir hayal

  • 27 iyun 2014 18:11
  • Məqalə: 137
  • Şərh: 2790
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk

Kapriznaya Dəcəlka

  • 27 iyun 2014 17:53
  • Məqalə: 90
  • Şərh: 2876
  • Bal:
{awards}
tewekkur eidrem

--------------------

Banned549678

  • 27 iyun 2014 17:51
  • Məqalə: 638
  • Şərh: 25427
  • Bal:
{awards}
yaşliliği böyük həvəsLə gözləyirəəəm

^^FiDaNKa^^

  • 27 iyun 2014 17:47
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
Qorxunc ....

erkin98

  • 27 iyun 2014 17:38
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 15
  • Bal:
{awards}
tesekkurler maraqli idi

--------------------
ѕəηι ηə qə∂əямι ѕєν∂ιм?
əмιη σℓ, нєç ℓαуιq σℓмα∂ığıη qə∂əя!

PoZitiV Kaa=)

  • 27 iyun 2014 17:35
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8844
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk)

--------------------
<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 3
Qonaqlar: 51
Cəmi: 70

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 6
Cəmi: 386
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 331
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 2
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}