Gülüşün səbəbləri haqqında

 
Gülüşün səbəbləri haqqında


Alman filosofu Şopenhauer dahiliyə əngəl olan anlayışlarla düşünməkdən danışırdı ki, anlayışları tənqid etsin. Daha sonra həmin tənqid Şopenhauerin gülüş haqqında söylədiklərindən yeni materiallar qazanır.
Filosofun fikrincə gülüş gördüyün hadisə ilə ona aid saydığın anlayış arasında qəfil uyğunsuzluğun ortaya çıxmasından doğur. Sən bir olayı, nəsnəni hansı bir cəhətdənsə filan anlayışa bağlayırsan və birdən də görürsən ki, onlar bu anlayışa heç cürə uyğun deyillər. Doğrudan da bəzən niyə Molla Nəsrəddinin etdikləri bizi güldürür? Biz Mollanı «müdrik adam» anlayışında düşünürük və sonra isə gülməcədən bəlli olur ki, etdiklərinə görə o müdrik-filan anlayışına heç uyğun deyil.
Gülüşü törədənlərin bir növü hazırcavablıqdır. Hazırcavab bir-birindən uzaq duran, bir-birinə dəxli olmayan kimi görünən iki hadisəni bir anlayışda birləşdirib eyniləşdirəndir. Örnək üçün Şopenhauerin özünün haradasa dediyi hazırcavab sözləri yada salaq: «Kitab da güzgüdür, eşşək ona baxanda özünü mələk kimi görə bilməz».
Bu deyimdə kitabla güzgünün eyniləşdirilməsi, kitabı oxuyanla şəklinə güzgüdə baxan heyvərə adamın eyniləşdirilməsi deyimi hazırcavab, duzlu edir.
Gülüşü törədənlərin başqa dürü: anlayış özünə uyğun nəsnə ilə filan cür davranmağı düzgün edir, məsələn, «yemək» anlayışı yeməli şeyləri yeməyi təbii bir iş kimi anladır. Sonra kimsə yanlış olaraq hansı bir obyektisə yeməli şey anlayışına uyğun sayıb yeməyə başlayanda və bəlli olanda ki əslində, həmin obyekt yeməli deyil, buradan da gülüş doğur.
Şopenhauerə görə, bu axırıncı uyğunsuzluq həm gülüşün, həm də axmaqlığın əsasında durur, ona görə də çox vaxt axmaqlıq da adamları güldürür. Şopenhauer göstərir ki, axmaqlığın bir növü də işdə, əxlaqda pedantlıqdır. Pedant bütün etdiklərində ağılı rəhbər tutmaq istəyir. O bilmir ki, anlayışlar mücərrəd, kəskin çərçivəli olduqları üçün onlara aid hadisələrin bütün çalarlarını, incəliklərini, dəyişmələrini nəzərə ala bilmir. Ona görə də anlayışdan çıxış edən, heç bir reallığı nəzərə almayan pedantın etdiklərində dünya ilə anlayışların uyğunsuzluqları ortaya çıxır. Məsələn, pedant əxlaqi ideal olan «doğruçulluq» anlayışından çıxış edib, xəstəni aldatmır, onun bu gün-sabah öləcəyini xəbər verir. Buna görə də danlaq eşidəndə doğruçulluq əqidəsinə xəyanət edə bilməməsi ilə özünü təmizə çıxarır.


Geri dön

salehn

  • 6 avqust 2011 14:11
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2
  • Bal:
hmmm bully

_RONALDO_

  • 28 fevral 2011 18:37
  • Məqalə: 303
  • Şərh: 10724
  • Bal:
{awards}
Cox sagol...........

--------------------

::..ONSLAUGHT::..

  • 16 fevral 2011 20:14
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
twk,.,.,.,.,.,.,.,.,.,.,.,.

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

::..ONSLAUGHT::..

  • 15 fevral 2011 19:16
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
twk........

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

::..ONSLAUGHT::..

  • 14 fevral 2011 22:24
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
ha ha ha ha ha ha ha

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

diktator641

  • 14 fevral 2011 20:30
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 37
  • Bal:
{awards}
tesekkurler...

Made_In_Bakinka

  • 14 fevral 2011 10:54
  • Məqalə: 86
  • Şərh: 2343
  • Bal:
{awards}
tesekkurleer

,,kepenek,,

  • 14 fevral 2011 01:10
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 579
  • Bal:
{awards}
xebre gore cox sagol

--------------------
[IMG]http://s019.radikal.ru/i623/1203/52/895b25c52cbe.jpg[/IMG]

Nur_Ay

  • 14 fevral 2011 00:29
  • Məqalə: 220
  • Şərh: 2134
  • Bal:
{awards}
CHOX SAGOL EZIIYETE GORE

--------------------

Ulya

  • 13 fevral 2011 21:50
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13779
  • Bal:
{awards}
cox sagol

Bakili_Qedes

  • 13 fevral 2011 21:47
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 5
  • Bal:
{awards}
melumatim var idi

nilayka

  • 13 fevral 2011 21:13
  • Məqalə: 206
  • Şərh: 7681
  • Bal:
{awards}
belay twk

--------------------

only-girl

  • 13 fevral 2011 20:56
  • Məqalə: 1002
  • Şərh: 5000
  • Bal:
{awards}
belay

--------------------

Mesume Memmedzade

  • 13 fevral 2011 20:44
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 135
  • Bal:
{awards}
sooooooooooooooooooooooooooooooooooooooog gozel

--------------------
Esqin ilk nefesi mentiqin son nefesidir

YazYamuru

  • 13 fevral 2011 19:59
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 4242
  • Bal:
{awards}
belay no TŞK MÜƏLLİİİİİİİİİİİİİFFFFFF recourse

--------------------



İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 73
Cəmi: 87

 

Top 10 Müəllif

The Shield
Xəbərləri: 61
Cəmi: 78
 
NIGAR
Xəbərləri: 61
Cəmi: 727
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 51
Cəmi: 146
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 44
Cəmi: 473
 
Arzu_zadeh
Xəbərləri: 34
Cəmi: 232
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 31
Cəmi: 202
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 19
Cəmi: 442
 
No-Girls-No-ProBlemS
Xəbərləri: 12
Cəmi: 221
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 12
Cəmi: 53
 
S)
Xəbərləri: 8
Cəmi: 20
 
 
{slinks}