Gəncləri gözləyən dəhşətli təhlükə

 
Gəncləri gözləyən dəhşətli təhlükə


Bu gün nadir hallarda gənclərə rast gəlmək olar ki, onlar mobil telefonlardan istifadə etməsin. Səbəbləri isə çox vaxt eyni olur. Ya bir hədəfə çatmaq üçün imtina edilir, ya da, ümumiyyətlə, ailə mobil telefona qarşı əksfikirli olur. Bu hallar istisna olmaqla hətta yeniyetmə yaşlarından belə mobil telefona sahib olan gənclər az deyil. Yaş artdıqca daha da sərbəstləşən gənclər üçün mobil telefolar televizor, radio qədər adiləşir. Azyaşlılarda isə daimi bir qorxu olur. Valideynlərinin mobil telefonu alması və məhrum etməsi. Tibbdə bu hal nomofobiya adlanır. Fakt budur ki, bu gün gənclərin 90%-i bu fobiyadan əziyyət çəkir.
İngiliscə "no mobile phobia" sözündən yaranan "nomofobi", mobil telefondan məhrum olmaq qorxusu, xüsusən sosial şəbəkələrə daha çox üstünlük verib bütün vaxtını orada keçirən gənclərə təsir edir. İngiltərədə aparılan bir araşdırma zamanı iştirakçıların 66%-i hətta mobil telefonsuz qalmaq düşüncəsinin belə onları stressə saldığını bildirib. Bu nisbət 18-24 yaş arasındakı gənclərdə 76% təşkil edir. Araşdırmaya qatılanların 40%-i 2 telefon işlətdiklərini də etiraf ediblər. Mütəxəsislərin fikrincə, nomofobiyanın sürətlə artımının səbəbi mobil telefonların gün keçdikcə daha çox funksiyanı özündə birləşdirməsidir. Bir növ əyləncə xarakteri daşıyan, eləcə də internet vasitəsilə dünyaya çıxışı olan gənclər mobil telefonlardan məhrum olduqları halda 4 divar arasında qalacaqlarını düşünürlər. Təklik qorxusu, eləcə də dünyaya yeganə çıxış yolu olan mobil telefonların alınması gənclər üçün olduqca böyük fobiya yaradır.
Nomofobiya zaman-zaman mobil telefonlarının alınması yetkin insanlarda da görülə bilir. Əgər insan mobil teefonunun alınması və qadağası yaşını keçibsə, telefon yanında olmadığı vaxt panikaya düşürsə, eləcə də lazım olmayan anlarda belə əlində saxlamağa meyllidirsə, demək, bu insanda nomofobiyanın ilkin qığılcımları yaranır.
Psixoloq Emil Behrudinin fikrincə, mobil telefonların daha baha və daha çoxfunksiyalı olması nomofobiklərin sayını artırır və Azərbaycanda sayla hesablana bilməyəcək qədər bu fobiyadan əziyyət çəkən insanlar var. İlk anda bu fobiya elə də dəhşətli görünmür, lakin irəliləyən fobiklər mobil telefonu yastıq altına qoyub yatmaq dərəcəsinə qədər gəlib çıxır: "Qadınlar nomofobiyadan daha çox əziyyət çəkirlər. Çünki qadınlar uşaq yaşlarından məhdudiyyətlərlə yaşayır və mobil telefon onlar üçün sərhədsiz bilgi deməkdir. Bu cür qadınlar lazım olmadığı halda birdən artıq telefon işlədir və daimi olaraq hamısını balası kimi qoruyur, heç birini unudub evdə və ya başqa məkanda qoymur".
Hələ 2008-ci ildə aparılan tədqiqatlar göstərirdi ki, insanların 53%-i telefonunu heç vaxt söndürmür, 9%-i isə telefonsuz çox ciddi əsəb keçirir. "Adi misal desək, avtobusla harasa gedəndə gənclərə, xüsusən xanımlara fikir verin. Lazım olmadığı halda mobil telefonlar əldə saxlanılır, heç bir iş görülməsə belə tez-tez telefonun menyusuna girilib-çıxılır. Nadir hallarda gənc tapmaq olar ki, onlar mobil telefonu çanta və ya cibində daşısın. Nomofobiyanın ziyanı odur ki, insan əşyaya bağlı yaşayır. Ona insan kimi dəyər verir. Əşyanın itmə və ya xarab olması halında psixoloji sarsıntı keçirir".
Psixoloq bildirir ki, bütün fobiyaların müalicəsi var. Eləcə də nomofobiyanın. Lakin heç kim bunu ciddi fobiya olaraq qəbul etmir və normal olaraq da heç kim müalicə üçün müraciət etmir. Valideynlər əslində bunun bir fobiya olmasını bilmir və çox fərqli yollarla uşaqlarını mobil telefonlardan uzaqlaşdırırlar. Nəticə isə çox vaxt eyni olur. İstifadəyə keçən ikinci gizli telefon, uşağın valideynləri ilə əlaqəni kəsməsi, aqressivlik və düşmənçilik: "İlk olaraq valideyn özündə varsa, bu fobiyadan qurtulmalıdır. Bütün gün mobil telefon oynadan valideynin uşağına sənə telefon qadağandır deməsi çox gülünc olar. Əgər valideyndə fobiya yoxdursa, nomofobiyanın bir psixoloji pozuntu olmasını dərk edib o halda övladı ilə söhbət etməlidir. Birdən-birə uşağı mobil telefondan məhrum edib onu günahkar hiss etməsinə sövq etməkdənsə, onunla söhbətləşib nə üçün telefonu aldığını izah etmək daha çox işə yarayır. Valideyn övladına aşılayacağı hər hansı bir məsələdə ilk öncə şiddət və məcburiyyətə əl atmamalıdır. Bu yolla həll olunan problemlərin yenidən baş qaldıracağı dəqiqdir. Yaşından asılı olmayaraq fobiyadan qurtuluş bir günə mümkün deyil. Zamanla, insan özü də istəyərək istənilən fobiyadan qurtula bilər. İnsan iradəsi fobiyadan qurtulmağa aciz olduqca terapiya və digər dərman preparatları ilə müalicəyə başlanılır ki, bu da nomofobiyada lazımlı deyil. Çünki, nomofobiya fobiyalar arasında geniş yayılsa da çətin müalicə tələb etmir".
Ən dəhşətlisi budur ki, psixoloq mərhələsini adlayan fobiklər hətta psixiatrlara müraciət edəcək qədər ağırlaşa da bilirlər. Belə ki, anidən telefonun itməsi halında panik- atak yaşayan, bayılan insanlar da var və bu cür insanlar artıq psixiatrlar tərəfindən ciddi müayinə və müalicə almalıdırlar.


Geri dön

Mrs.mickey

  • 2 sentyabr 2014 13:20
  • Məqalə: 21
  • Şərh: 1488
  • Bal:
Təşəkkürlər

--------------------
Eger menim heyatimda varsansa, demek 1:0 ondesen

süleman

  • 16 avqust 2014 11:07
  • Məqalə: 37
  • Şərh: 652
  • Bal:
{awards}
Sagolunnnnñn

--------------------
Bəzən bir insana sarılıb, dörd sözü eşitmək
istəyərsən; - darıxma, hər şey yaxşı olacaq..

Biqeyrət....

  • 16 avqust 2014 06:31
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 8694
  • Bal:
{awards}
Məqaləyə görə təşəkkürlər

Sessiz Melodiya

  • 16 avqust 2014 00:34
  • Məqalə: 45
  • Şərh: 6866
  • Bal:
{awards}
Тəşəккüрлəр

--------------------
Öncesi boş, sonrası muamma, şu an var bir tek. Gerisi hikaye ...

PoZitiV Kaa=)

  • 7 avqust 2014 19:33
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8782
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk

--------------------

คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤

  • 6 avqust 2014 02:15
  • Məqalə: 671
  • Şərh: 18467
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------
คşк łคfтคɴ คɴłคмคz

★✰..BeLieBerKa..✰★

  • 6 avqust 2014 01:08
  • Məqalə: 303
  • Şərh: 3598
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

Sıla Rəsulova

  • 5 avqust 2014 23:13
  • Məqalə: 307
  • Şərh: 4961
  • Bal:
{awards}
Xeberdarliqa gore cox sagolun twk

Manoliya

  • 5 avqust 2014 21:29
  • Məqalə: 46
  • Şərh: 2926
  • Bal:
{awards}
Məqaləyə görə təşəkkürlərrrr....

--------------------

✰ღMouRnfuL GirLღ✰

  • 5 avqust 2014 20:45
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 5052
  • Bal:
{awards}
.:::Təşəkkür edirəm:::.

--------------------

2-ci kurs telebesi

Savior Angel

  • 5 avqust 2014 20:24
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 706
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər...

Awk bir hayal

  • 5 avqust 2014 17:05
  • Məqalə: 137
  • Şərh: 2757
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

PoZitiV Kaa=)

  • 5 avqust 2014 17:03
  • Məqalə: 309
  • Şərh: 8782
  • Bal:
{awards}
Meqaleye gore twk

--------------------

✰Dгeaм✰

  • 5 avqust 2014 16:51
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 15640
  • Bal:
{awards}
Ana sehifedeki oglana gozum duwdu wink

ヅ Bad Girl ヅ

  • 5 avqust 2014 16:04
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20233
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------

Yokka_

  • 5 avqust 2014 15:38
  • Məqalə: 166
  • Şərh: 7002
  • Bal:
{awards}
tesekkurler..

SLATKAYA weytanka

  • 5 avqust 2014 15:33
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 629
  • Bal:
{awards}
tewekurlerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

tewekurlerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

--------------------
qeyretli olan oglan her qiza namsuuz demez bacsini arada fikirlewsin ki menimde bacim var

Sessiz Melodiya

  • 5 avqust 2014 15:24
  • Məqalə: 45
  • Şərh: 6866
  • Bal:
{awards}
tesekkurler..

--------------------
Öncesi boş, sonrası muamma, şu an var bir tek. Gerisi hikaye ...

PércyDarkMoon

  • 5 avqust 2014 15:23
  • Məqalə: 242
  • Şərh: 9513
  • Bal:
{awards}
Təşəkkurlər

--------------------

Mrs.IsGenDerLi

  • 5 avqust 2014 14:40
  • Məqalə: 55
  • Şərh: 2725
  • Bal:
{awards}
Teshekkurrrrr

--------------------


GUNI

  • 5 avqust 2014 14:39
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6402
  • Bal:
{awards}
hhm maragli meqale aliib twk ..............

--------------------

Qaska_Quli

  • 5 avqust 2014 14:29
  • Məqalə: 28
  • Şərh: 13328
  • Bal:
{awards}
Teshekkurrrrrrr

--------------------

Sadece Lamiye

  • 5 avqust 2014 14:24
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 379
  • Bal:
{awards}
Ilk werh menden twk

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 32
Cəmi: 53

 

Top 10 Müəllif

NIGAR
Xəbərləri: 34
Cəmi: 582
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 16
Cəmi: 108
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 12
Cəmi: 421
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 10
Cəmi: 23
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 9
Cəmi: 400
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 7
Cəmi: 18
 
คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤
Xəbərləri: 4
Cəmi: 671
 
Gozellik_
Xəbərləri: 3
Cəmi: 3
 
Pəri
Xəbərləri: 2
Cəmi: 227
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1146
 
 
{slinks}