Balam nə vaxt dil anlar?!

 
Balam nə vaxt dil anlar?!

Uşaq danışmayanda onu başa düşmək çətindir. Xəstə olanda harasının ağrıdığını, nə hiss etdiyini, niyə ağladığını deyə bilmir. Bu hallar valideynləri çox üzür. Onlar uşağın ətrafda baş verənləri anladığını da müəyyən edə bilmirlər. Bu səbəbdən də səbirsizliklə uşağın dil açmasını gözləyirlər. Ana övladının qırıq səslərlə nə demək istədiyini birtəhər başa düşsə də, başqaları bacarmır.

Loqoped Həmidə Həsənovanın sözlərinə görə, uşağı danışmağa 4-5 ayından öyrətmək lazımdır: "Bu dövrdə uşaq qığıldamağa başlayır. Bir neçə aydan sonra isə uşaq "öz dilində" danışır. O, bunu etdikdə uşağa mütləq cavab vermək lazımdır".

H.Həsənova bildirib ki, əvvəlcə uşaqda hecaları təkrarlamağı inkişaf etdirin: "Uşaq hecalara oxşar səslər çıxarır, dediklərinizə diqqətlə qulaq asırsa, ona sadə sözləri hecalayaraq dəqiq deməyə başlayın. Misal üçün, "a-na", "a-ta", "nə-nə", "bi-bi", "bə-bə" kimi sadə və qısa sözləri öyrədin. Uşaq deyən sözlərə diqqətlə qulaq asın. Hansı hərfləri deyə bildiyinə fikir verib həmin hərflərdən ibarət sözləri öyrətməyə çalışın".

Müsahibimiz qeyd edib ki, uşağı danışdırmaq üçün əşyaları adı ilə tanımağı öyrədin. Ona izah edin ki, "bu stoldur", "bu stuldur", "bu maşındır", "bu oyuncaqdır", "bu sudu" və s. Uşaqla intellektini məşq etdirən oyunlar oynayın. Otaqda olan əşyanın adını deyib harada olduğunu soruşun. Artıq yarım ildən sonra "hanı?" deyəndə, uşaq axtardığınız əşyaya baxacaq. Yaxşı olar ki, əlvan rəngli, maraqlı əşyalar seçəsiniz. Daim eyni yerdə olan əşyaları öyrətmək isə daha yaxşı effekt verir. Uşaq əşyanı gözlərilə axtararkən hər dəfə eyni yerdə tapanda onun adını daha yaxşı yadda saxlayacaq. Uşaq əşyaları yadda saxlayandan sonra onu hərəkət etməyə təhrik edin: "Çarpayıda uzan", "maşını ver", "kresloda otur", "fincanı ver" və s.

Uşağa danışmağı öyrədərkən öz adını yadda saxlamağı öyrətmək vacibdir. Bunun üçün uşağı tez-tez adı ilə çağırmaq lazımdır.

Uşaq 7 ayına çatanda ona qısa oyun-şeirlər öyrətmək olar. Oyun-şeirlər zamanı uşağa müəyyən əl hərəkətləri ilə bərabər sözlər də öyrədilir. Bir müddət sonra uşaq özü əli ilə hərəkətləri edib şeiri təkrarlamağa cəhd edəcək.

Uşağın 10 ayı olanda böyüklərin nitqini təqlid etməyə başlayır. Valideynlərini təqlid edərək yeni hecaları səsləndirir. Əvvəlcə uşaq valideynlərin bir-biri, başqa adamlarla və ya onunla söhbətinə diqqətlə qulaq asır, sonra onların dedikləri sözləri təkrarlamaq istəyir. Bəzən o, sözləri deyə bilməsə də, intonasiyanı təkrarlayır.

Uşaqlarda danışa bildikləri yaş dövrü fərqlidir. Lakin valideynlər nitq qabiliyytini inkişaf etdirməkdə övladlarına kömək edə bilərlər. Həkim məsləhət görür ki, uşaq danışmağı tez öyrənsin deyə onunla çox danışın. Mətbəxdə yemək bişirəndə, televizora baxanda belə onunla söhbət edin. Yemək bişirirsinizsə, ona sadə sözlərlə nə etdiyinizi başa salın. Əgər gəzintiyə getmək fikriniz varsa, uşağa bu haqda bildirin. Onu geyindirən zaman bu haqda söhbət edin. Ona ətək və ya şalvar, köynək, papaq və s. geyindirəcəyinizi başa salın. Ümumiyyətlə, onunla bölüşün. Sizinlə ünsiyyətə çox ehtiyacı var. Harasa gedəcəksizsə, onunla bu haqda danışın. Gedəcəyiniz yeri təsvir edin. Getdikdə nə edəcəyinizi, özünüzlə gəzintiyə nə aparacağınızı da deyin. Uşaqla təmiz havada gəzdikdə gördüyünüz çiçək, ağac, quşlardan danışın.


Geri dön

-Kralica-

  • 1 oktyabr 2014 12:40
  • Məqalə: 696
  • Şərh: 8731
  • Bal:
tewekkur edirem

--------------------




♛ღ.ςԿαςτλหßαค.ღ♛

  • 1 oktyabr 2014 00:41
  • Məqalə: 67
  • Şərh: 6077
  • Bal:
{awards}
InhsAllah deer bi gun :)))))

--------------------
(^_*)

qirilmis qelb

  • 1 oktyabr 2014 00:37
  • Məqalə: 65
  • Şərh: 2777
  • Bal:
{awards}
Uwww uwaqlar ureyimdide Allah butun balalari saxlasin cumleten,

--------------------
I LoVe yOu wiTh aLL mY hEaRt

✰ღMouRnfuL GirLღ✰

  • 29 sentyabr 2014 19:00
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 5081
  • Bal:
{awards}
°•..•°ღ.Təşəkkürlər.ღ°•..•°

--------------------

2-ci kurs telebesi

Bash Belası

  • 29 sentyabr 2014 17:53
  • Məqalə: 158
  • Şərh: 5011
  • Bal:
{awards}
Xebere gore saoL...

★★ Pessimistka ★★

  • 29 sentyabr 2014 16:54
  • Məqalə: 125
  • Şərh: 1146
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Tek ve Son

  • 29 sentyabr 2014 13:46
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 518
  • Bal:
{awards}
Teshekkur.

^^FiDaNKa^^

  • 28 sentyabr 2014 22:15
  • Məqalə: 48
  • Şərh: 5829
  • Bal:
{awards}
tewekkur edirem

_leka_the_one_

  • 28 sentyabr 2014 22:02
  • Məqalə: 65
  • Şərh: 1473
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər..

ヅ Bad Girl ヅ

  • 28 sentyabr 2014 21:05
  • Məqalə: 789
  • Şərh: 20377
  • Bal:
{awards}
Təşəkkürlər

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 32
Cəmi: 52

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 388
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}