Fridrix Niçşe kimdir?

 
Fridrix Niçşe kimdir?


Fridrix Niçşe Almanıyanın keçmiş Prusiya indiki Saxsen əyalətinin Lützen şəhəri yaxınlığındakı Röcken kəndinə anadan olmuşdur. Atası Carl Ludwig Nietzsche, Luterian kilsəsinənin keşişi (1813–1849), anası Franziska (1826–1897)idi. Hər iki vaildeiyini protestant ailəsindən idilər. Prusiya kralı IV. Fridrix Wilhelmin anadan olmasının 49-cü ildönümüylə əlaqədar Niçşeyə onun adını vermişlər.

Bacısı Elizabet 1846-ci ildə doğulur. 1849-ci ildə atasının və 1850-ci ildə qardaşının ölümünden sonra ailəsiylə birlikdə Hamburq şəhərinə köçür və orada 1856-cı ilə dək yaşayır. Yeniyetmə Niçşe getdiyi ilk ibtidai məktəbdə özünü təcrid olunmuş hiss etdiyindən özəl bir məktəbə oxumağa göndərilir. 1854-ci ildə Hamburqdakı Dom qimnaziyasına daxil olduqdan sonra onun musiqi və ədəbiyyata meyilli olduğu üzə çıxır. 1858-1864-ci illərdə Şulpforta internat məktəbində oxumağa başlayır. Çalışqan bir şagird olur, antiq ədəbiyyatlla maraqlanır, şeir yazır və musiqi bəstələyir.

Atasız böyüyən bir yeniyetmə ücün yaşlı şair Ernst Ottlepp (1800-1864) bir ata kimi onun şəxsiyyətinin formalaşmasına böyük təsir göstərir. 1864-1865-ci illərdə Bonn universitetinin klasshik filoloqiya və evangelik teoloqiya fakultəsinə daxil olur, lakin gənc Heqelçilərin əsərlərini oxuduqdan sonra oranı tərk edir ve 1865-1866-ci illərdə filaloqiya üzrə Leypsiq universitetinə daxil olur.
Bu kərə o, gənc Heqelçilərdən uzaq duran filosof Artur Şopenhauer və Friedrix Albert Langenin əsərləriylə tanış olur. 1867-ci ildə bir illik könnülü olaraq Prusiya ordusunda xidmət etməyə gedir. Lakin 1868-ci ilin mart ayında at çaparkən atdan düşərək ağır zərbə alır və ordudan kənarlaşdırılır. Geri qayıddıqdan sonra təhsilini davam etdirir. 1868-ci ildə Rixerd Wagnerlə ilk tanışlığı Niçşenin həyatında önəmli hadisələrdən bir sayılır.

1879-da, könüllü olaraq qatıldığı 1870 alman-fransız döyüşündə keçirdiyi xəstəliklərin xeyli artmasıyla, universitetdəki vəzifəsindən təqaüdə çıxaraq, sağlamlığını qoruya biləcəyi bir yer axtarışı içində, qışları/ İtaliya sahillərində, yayları İsveçrə dağlarında yaşayaraq, özünü tamamilə yazılarına verdi. 1883-də, bir il əvvəl tanış olduğu Rus əslli qadın şair Lou Salomenin də verdiyi ucalma duyğusuyla,
"Belə Buyurdu Zərdüşt"ün ilk kitabını yazdı. Bunu 1885-ə qədər, ikinci, üçüncü və dördüncü kitablar ilə, Zərdüştün məzmununa nəsr olaraq yaxınlaşan Yaxşı və Pisin Ötəsində(1885) və "Əxlaqın Şəcərəsi" (1887) izlədi.

"Zərdüşt" sonrası dövründə, müxtəlif zamanlarda müxtəlif başlıqlar hazırlayaraq, bir Böyük Əsər yazmağa girişən Nitsşe, son məhsuldar ili olan 1888-də, ardıcıl olaraq "Wagner Hadisəsi", "Bütlərin Batışı", "Dəccal", "Ecce Homo" və "Dionysos Dityrambosları" adlı kitablarını yazdı. 1889-cu ilin ilk günlərində,
Torinoda, küçədə qırmanclanan bir südçü atının boyuna sarılıb ağlamaya başlayan aydın, şagirdlik illərində yoluxduğu sifilis mikrobu nəticəsi olduğu təxmin edilən dəliliyə düçar oldu. 1900-cü ilə qədər mənəvi qaranlıq içində bitki mənşəli deyilə biləcək həyatını davam etdirən Nitsşe, özündən sonrakı əsrdə təsirləri ən məşhur olacaq düşüncə məhsullarını geridə buraxaraq 25 avqustda həyatdan köçdü...



Fikirləriniz...


Geri dön

::..ONSLAUGHT::..

  • 4 mart 2011 20:33
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11490
  • Bal:
TWK MARAQLI XEBERE GORE...

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

Nur_Ay

  • 23 fevral 2011 02:51
  • Məqalə: 220
  • Şərh: 2141
  • Bal:
{awards}
TWK MARAQLI XEBERE GORE...

--------------------

::..ONSLAUGHT::..

  • 21 fevral 2011 23:29
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11490
  • Bal:
{awards}
yazi ucun cox sag ol

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

Lexikon

  • 21 fevral 2011 01:59
  • Məqalə: 1118
  • Şərh: 4161
  • Bal:
{awards}
yazi ucun cox sag ol

::..ONSLAUGHT::..

  • 20 fevral 2011 20:49
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11490
  • Bal:
{awards}
tewekkur.............

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

SerSeRi_RuzGaR

  • 20 fevral 2011 15:32
  • Məqalə: 67
  • Şərh: 656
  • Bal:
{awards}
love tewekkur

--------------------
<<<$aLunKa>>>

Ulya

  • 20 fevral 2011 14:37
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
cox sagol

nilayka

  • 20 fevral 2011 13:41
  • Məqalə: 206
  • Şərh: 7698
  • Bal:
{awards}
tşk xeber ucun

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 45
Cəmi: 65

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 455
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 3
Cəmi: 33
 
 
{slinks}