Ayın günləri hər il həftənin ayrı gününə düşür

 
Ayın günləri hər il həftənin ayrı gününə düşür

Gündəlik həyatımızı, iş həyatımızı, ictimai, mədəni, iqtisadi bütün fəaliyyətlərimizi təqvimə görə nizamlayır və planlayırıq. Təqvimlə əlaqədar ən böyük çətinliyimiz həmişə 'bu tarix hansı günə düşür' sualını soruşmaq məcburiyyətində qalmağımızdır. Başda milli bayram və tətil günləri olmaq üzrə eyni tarixin hər il başqa günlərə rast gəlməsi yalnız il içərisində sağlam planlama etməyimizə təsir etmir, aylardakı aktiv iş günlərinin dəyişməsi səbəbi ilə bütün təşkilatların hesab, plan və statistikalarını da alt-üst edir.
Bunun "günahkarı" Dünyanın Günəşin ətrafındakı dönmə müddətidir. Çox köhnə zamanlarda belə insanlar fəaliyyətlərini Günəşin görünən hərəkətlərinə görə təşkil etmişlər, yəni sadə halı ilə də olsa Günəş Təqvimini istifadə etmişlər.


Günəş Təqvimini ilk istifadə edənlərdən Misirlilərdə bir il 365 gün (əslində 365 gün, 5 saat, 48 dəqiqə, 46 saniyə) qəbul edilirdi. Aradakı bu fərqdən ötəri, məsələn yazın başlanğıcı ancaq 1508 ildə bir eyni tarixə bərabər gəlirdi. Köhnə Babil, Helen, Çin və Hind mədəniyyətləri, Ayın mərhələlərinə söykənən 29 və 30 günlük, 12 aydan ibarət olan Ay Təqvimini istifadə etməni seçdilər. Bu təqvimdə bir il 354 gün olub mövsüm tarixləri Günəş Təqviminə görə hər il 11 gün sürüşürdü. Ard-arda iki ayparanın meydana gəlməsi arasında keçən müddət (29 gün, 12 saat, 44 dəqiqə, 2,78 saniyə) yenə günün tam qatı olmadığından Ay Təqviminin də çox sağlam olduğu deyilə bilməz. İndiki vaxtda Ay Təqvimini istifadə etməyə davam edən İslam ölkələrində ay müddətləri ayparanın gözlə görülməsinə bağlı olduğundan, yəni ayparanın ilk müşahidə edildiyi axşam köhnə ay bitmiş, yeni ay başlamış sayıldığından, bir ayın neçə gün davam edəcəyi əvvəldən bilinə bilməz. Fərqli İslam ölkələri, ayları dəyişik günlərdə başlada bilərlər. Bu, xüsusilə Ramazan ayının son günü üçün qarışıqlıq yaradır.



Nisbətən daha doğruya yaxın kimi görünən, indiki vaxtda ölkələrin çoxunda istifadə edilən və Qriqoryan Təqvimi olaraq da bilinən Günəş Təqvimindəki axsaqlıqları aradan qaldırmaq üçün 2 dəfə - biri miladdan əvvəl 46 ilində Jul Sezar, digəri də miladdan sonra 1582-ci ildə Papa Gregory XIII tərəfindən iki dəfə əhəmiyyətli dəyişiklik edilmişdir. Sezar ard-arda üç ili 365 gün, dördüncü ili isə 366 gün olaraq təyin etmişdir. Bu müddətin, olması lazım olandan 0,0078 gün daha uzun olması, illər boyu yığılaraq 128 ildə artıq olaraq bir gün yaratması nəticəsini doğurmuşdur.
1582-ci ilə gəlindiyində bu fərq 10 günə çatınca Papa Gregory XIII təqvimi 10 gün irəli çəkdi. 4 Oktyabrdan sonrakı gün 15 Oktyabr qəbul edildi. 10 gün yaşanmadan keçirilmiş oldu. Pul hesabları qarışdı, xalq "on günümüzü geri istəyərik" deyə mitinqlər etdi.


Papanın əsl əhəmiyyətli islahatı 400-ə bölünməyən əsrlərdə Fevralın 29 gün ola bilməməsi idi. Yəni Fevral 2000-ci ildə 29 gün ola bilərkən, 2100, 2200 və 2300 illərində ola bilməyəcəkdi, o illərdə Fevral 8 ildə bir 29 gün ola biləcəkdi. Bu sayədə istifadə edilən təqvim ilə idealı arasındakı fərq ildə 0,00030 günə salınmışdı ki, bu da 33.000 ildə l günlük sürüşmə deməkdir və çox əhəmiyyətli deyil. Bu təqvimi İngiltərə 1752-də, Rusiya 1918-də qəbul etdi. Ay günlərinin bərabər olmaması və həftənin 7 gün olması səbəbləri ilə, müəyyən bir tarixin hər il dəyişik günə rast gəlməsi problemi yenə həll edilə bilmədi.

Dünya Təqvim İslahatı Birliyinin (AWCR) bəhs edilən bütün problemləri və əskikləri ortadan qaldıracaq çox rahat ideal bir təqvim təklifi var, amma hələ heç bir ölkə, dəyişikliyin həyatımızda yaradacağı qarışıqlığı və xərci düşünərək bu təqvimi tətbiq etmə cəsarətini göstərmirlər.


Geri dön

aylinsena

  • 31 yanvar 2012 17:47
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3
  • Bal:
tesekkur edirem oxudum
laughing

::..ONSLAUGHT::..

  • 3 aprel 2011 20:27
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11490
  • Bal:
{awards}
super melumatdir sps

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

Doktor

  • 3 aprel 2011 14:53
  • Məqalə: 9
  • Şərh: 695
  • Bal:
{awards}
maraqlı idi təşəkkürlər

--------------------

_RONALDO_

  • 2 aprel 2011 16:30
  • Məqalə: 303
  • Şərh: 10753
  • Bal:
{awards}
yuklemek olmur?

--------------------

GlamouR_

  • 31 mart 2011 22:02
  • Məqalə: 189
  • Şərh: 3315
  • Bal:
{awards}
super melumatdir sps

--------------------

Hazal_Kaya

  • 31 mart 2011 14:11
  • Məqalə: 17
  • Şərh: 728
  • Bal:
{awards}
bilirem twk edirem

ELIZA29

  • 31 mart 2011 13:36
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 208
  • Bal:
{awards}
bunu biliremde

Mesume_Memmedzade

  • 31 mart 2011 13:28
  • Məqalə: 16
  • Şərh: 241
  • Bal:
{awards}
biliremde))tskler

--------------------
♥♥♥Terk edib geden bir gun geri donmek istese icaze verin donsun...ve kimi itirdiyini derk etsin♥♥♥

BeSt Of

  • 31 mart 2011 13:27
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 207
  • Bal:
{awards}
BILIRIKDE ;)))) TESHEKKUR

--------------------
....Fikirləşirəm ki,riyaziyyatı daha yaxşı öyrənməliyəm.Artıq insanların neçə üzü olduğunu hesablaya bilmirəm!!!

kelli

  • 31 mart 2011 13:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 226
  • Bal:
{awards}
tesekkur xebere gore

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 38
Cəmi: 61

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 389
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}