İsti havalarda necə rahat yatmalı?

 
İsti havalarda necə rahat yatmalı?

Havaların bürkülü və isti keçməsi, təbii ki, orqanizmdən asılı olaraq, hərəyə bir cür təsir edir. Orqanizm günün yorğunluğunu yuxuda çıxardır. Havanın isti olması isə rahat yatmağa imkan vermir. Gecələr rütubətin normadan artıq olması, orqanizmin istiliyi daha çox hiss etməsinə səbəb olur. Bəs isti havalarda rahat yatmaq üçün nələri bilməliyik?

Şirin yuxumuza haram qatan nələrdir?

İnsan orqanizmi elə mürəkkəbdir ki, bədənin temperaturu normadan aşağı və yuxarı olanda problemlərə gətirib çıxarır. Normal bədən temperaturu 36,6 dərəcədir. Temperatur 35-ə enmişsə, deməli, donuruq, 37-40 arasıdırsa, deməli, xəstələnmişik.

Mütəxəssislər ideal yuxu üçün 18-22 dərəcə istiliyin uyğun olduğunu araşdırıblar. Rahat yatmaq istəyənlərin isə xüsusilə işıqlı yerlərdən kənar durmaları məsləhət görülür. Amerika Birləşmiş Ştatlarında mütəxəssislərin apardığı araşdırmalara görə, bəzi insanların işıqlı yerlərdə yata bilməməsinin əsas səbəbi orqanizmdə olan yuxu hormonu-melotoninin az ifraz olunmasıdır. Melotoninin normada olmaması yuxu pozğunluğuna gətirib çıxarır.

Deməli, xüsusilə, yayda, 30-40 dərəcədən də çox istidə rahat yatmaq üçün
müəyyən qaydaları bilmək lazımdır. Mütəxəssislərin gəldiyi nəticə belədir:


- Stressdən uzaq olun. İdmanla (yatmazdan 2-3 saat əvvəl olmaz) məşğul olun. İlk növbədə balanslı bəslənin. Siqaret çəkməyin. Çay və qəhvə içməyi azaldın.

- Səs-küydən qaçın. Rahat yatmaq üçün səs-küyün maksimum dərəcədə içəridə eşidilməsinə mane olun. Otağınızdan səsli cihazları çıxardın. Səs-küyü eşitməməyin ən yaxşı yolu isə qulaqcıqlardan istifadə etməkdir.

- İşıq və elektrik cihazları yuxunu pozur. Yatmazdan əvvəl otağınızın işığını söndürün, pərdələri bağlayın, elektrik cihazlarını elektrik şəbəkəsindən ayırın. İşıqlı havada insan narahat yatır. Yayda elektrik cihazları onsuz da isti olan havanı daha da isidir.

- Kiçik yataq rahat yuxunun düşmənidir. Mütəxəssislərə görə, yataq ən azı, 180x240 sm ölçülərində olmalıdır. Yastıq başı qoymaq üçün yumşaq olmalıdır. Ortası çalalanmış yataqda insan narahat olur. Orqanizm dincələ bilmir. Yataqları seçərkən də diqqətli olmaq lazımdır. Düz və yumşaq, ortopedik çarpayılara üstünlük verilməlidir. Yadda saxlamaq lazımdır ki, yuxu pozğunluğu müxtəlif xəstəliklərə səbəb olur.

- Spirtli və kofeinli içkilər içməyin. Yatmağa yaxın spirtli içki qəbulundan qaçın. Çünki narahat formada yatmaq insanın gələcək gününü məhv edir. Baş, boyun və bel ağrıları get-gedə özünü göstərməyə başlayır. Kofeinli içkilər isə yuxunun qaçmasına səbəb olur. 1 fincan qəhvədə olan kofeinin təsiri 6-8 saat davam edir. Ona görə də, 18.00-dan sonra kofeinli içkilər içmək rahat yatmaq istəyənlərin yuxusunu pozur.

- Su sahələrinə və meşələrə yaxın olan ərazilərdə havalar sərin olur. Təbii ki, belə şərait rahat yatmaq üçün çox əlverişlidir. Həm də sahil zonalarında soyutma cihazlarının xərclədiyi enerji yüzdə 50 azalır. Təbii mühitdə yatmaq orqanizmə daha çox xeyirdir.

- Kondisionerdən istifadə edin. Şəhər yerlərində havalar daha çox bürkülü və isti keçir. Ona görə də, şəhər sakinlərinin evlərini kondisionersiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Otağa uyğun kondisioner alınmalıdır. Kondisionerin xarici mühitdəki istilikdən ən çox 5-6 dərəcə aşağı işləməsinə fikir verilməlidir. Belə soyuducu cihazlardan qaydaya uyğun normada istifadə edilərsə, orqanizm heç bir zərər görməz.

- Sərinkeşlərdən (ventilyator) də istifadə etmək olar. Otağınızda hava axınının sərbəst hərəkət eməsi üçün lazım olan şəraiti yaradın. Sərinkeşin önünə buzla dolu bir qab da qoya bilərsiniz. Buza hər dəfə külək vurduqca sərinliyi hiss edəcəksiniz.

- Otağı vaxtında havalandırın. Sübh tezdən və axşam yatmazdan əvvəl otağın pəncərələrini açın, havasını dəyişdirin. Gündüzlər pəncərəni və pərdələri açmayın. Günəş şüalarının əşyaları qızdırmasına mane olun.

- Yatmazdan əvvəl cib telefonunu söndürün. Fransada aparılan araşdırmalara görə, yataq otağında zəngi gələn telefon rahat yuxudan 50 dəqiqə oğurlayır.

- Çox hərəkət etməyin. İsti havalarda, xüsusilə, yuxudan əvvəl həddindən artıq hərəkətli işlər görməyin.

- Günəş şüaları altında çox yanmayın. Yayda həddindən artıq yanmaq yuxunun ən böyük düşmənidir. Sağlamlığın qeydinə qalmaq üçün günəş vannalarını normada qəbul etmək məsləhətdir.

- Çox yeməyin. Həddindən artıq yağlı və şəkərli yeməklər yuxuya mane olur. İsti havada yüngül yeməklər (süd və qatıq məhsulları, qarpız, meyvə-tərəvəz, dəniz məhsulları və s.) yeyin və yemək ilə yatmaq arasında ən azı, 3 saat fərq olmalıdır. Ac qarına da yatmaq olmaz.

- Su insanı rahatladır. İsti havalarda tərləmənin çox olması orqanizmdə maye itkisinə gətirib çıxarır. İstidə sərinləmək üçün bol su içmək məsləhətdir. Hər bir insanın gündəlik suya olan tələbatı 1,5-2 litrdir. Yatmazdan əvvəl isə çox maye qəbul etmək düzgün deyil. Çünki maye daha çox tərləməyə səbəb olur.

- Duş qəbul edin. Yatmazdan əvvəl ən çox 37 dərəcədə qəbul edilən ilıq bir duş yatmağa kömək edər. Duşdan sonra otaq temperaturunda yatırsınızsa, saçınız yaş qala bilər. Ən azından, bu, orqanizminizin sərinləməsinə kömək edər. Lakin bu hal hər kəs üçün keçərli deyil.

- Sərin örtüklərdən istifadə edin. Üstünüzü örtmək üçün sərin, yüngül, yumşaq, tərlətməyən, pambıq örtüklərə üstünlük verin.

- İncə, pambıq, təri üzərinə hopduran təbii parçalardan olan geyimlərə üstünlük verin. Qara paltarlar geyməyin. Açıq rənglər psixoloji olaraq insanın özünü daha sərin hiss etməsinə kömək edir.

- Baş, əl və ayaqları sərin su ilə yaxalayın. Yatmağa gedərkən duş almaq imkanınız yoxdursa baş, əl və ayaqlarınıza sərin su vurun. Yatarkən bədəninizin sərin qalmasını istəyisinizsə, bu nahiyələri açıq qoyun. Çünki bu bölgələr bədənin radiatorlarıdır.

- Su ilə dolu sprey qabı istiləndikcə nəbzinizə fışqırtmaq sərinlik gətirər və rahat yatmanıza kömək edə bilər.

- Üstünüzə örtmək üçün yüngül bir mələfəni torbaya qoyub soyuducuya qoyun, sonra üzərinizə örtün və ya sərin su ilə nəmləndirin.

Ürək xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə xüsusi məsləhət

Havaların isti keçməsi xüsusilə ürək və qan təzyiqindən əziyyət çəkənlərə pis təsir edir. Kardioloq Saleh Hüseynov belə xəstələrin mümkün qədər günəş altına 10-16.00 arası çıxmamasını məsləhət görür. Qızmar yay günlərində hər bir kəsin diqqət eləməli olduğu bəzi şeylər var. Xüsusilə, ürək xəstəliyindən əziyyət çəkənlər olduqları yeri havalı və sərin tutmalıdırlar. Gündə 2-3 dəfə duş qəbul etmək, çoxlu maye içmək, ağır və yağlı yeməklərdən uzaq olmaq, rahat və açıq rəngli paltarlar geyinmək, üzü tez-tez soyuq su ilə yumaq görüləcək ilkin tədbirlərə aiddir. Ciddi xəstəliyi olanlar çox isti havalarda həkim məsləhətlərinə qulaq asmalıdırlar. Təzyiq və ürək xəstələri kardioloqun tövsiyəsi ilə dərman qəbul etməlidirlər. Çünki elə preparatlar var ki, onların dozası vəziyyətdən asılı olaraq dəyişə bilər.


Geri dön

NELLY19

  • 3 avqust 2011 13:03
  • Məqalə: 174
  • Şərh: 4882
  • Bal:
tesekkurler xebere gore

R.M_FaNaTka

  • 18 iyun 2011 00:20
  • Məqalə: 367
  • Şərh: 8107
  • Bal:
{awards}
maraqli xebere gore twk edirem

--------------------

angeloka

  • 17 iyun 2011 23:20
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 507
  • Bal:
{awards}
twk yoxlayaram belay winked smile wink

light_in_the_dark

  • 17 iyun 2011 20:09
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 126
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk winked

--------------------
MEN HEYATIMDA YALNIZ BIR OGLANIN ARXASINCA QACARAM : O DA OGLUM YERIMEYI OYRENEN ZAMAN YIXILMASIN DEYE......

AliNikA

  • 17 iyun 2011 18:37
  • Məqalə: 117
  • Şərh: 1627
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrrrrrr

--------------------
Ozgurluk kazanilmaz
Hak edilir....ve alinir
Bana guluyorsunuz...
Chunki farkliyim
Ben de size guluyorum...
Hepiniz aynisiniz diye...!

only-girl

  • 17 iyun 2011 13:57
  • Məqalə: 1002
  • Şərh: 5026
  • Bal:
{awards}
Allaha şükür yuxum ilə problemim yoxdu amma yenə də məsləhətləri oxudum tşk

--------------------

jalicka

  • 17 iyun 2011 13:00
  • Məqalə: 27
  • Şərh: 1989
  • Bal:
{awards}
xebere gore tesekkurlerr

Lindo

  • 17 iyun 2011 12:55
  • Məqalə: 437
  • Şərh: 2393
  • Bal:
{awards}
Allaha şükür yuxum ilə problemim yoxdu amma yenə də məsləhətləri oxudum tşk

WOlkadav

  • 17 iyun 2011 12:48
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 114
  • Bal:
{awards}
meslehetinize gore cox sagolun amma bizde kandisoner var
wink

lema

  • 17 iyun 2011 11:58
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2669
  • Bal:
{awards}
çox deyerli meslehetler idi.bezilerini bilmirdim.twk bölüşdüyüne göre....

--------------------
Feridem yanımda olmasan bele sen hemişe menim qelbimde yawayacaqsan...

Musique Sage

  • 17 iyun 2011 11:56
  • Məqalə: 442
  • Şərh: 2926
  • Bal:
{awards}
mekteb qutarandan 7/24 yatiram menim ucun bu aralar sesin ferqi yoxdu

Bu Menem

  • 17 iyun 2011 11:42
  • Məqalə: 61
  • Şərh: 1106
  • Bal:
{awards}
tws winked

qonce

  • 17 iyun 2011 11:38
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
Tesekkur,maraqli fikirlerdir...

Inciciceyi

  • 17 iyun 2011 11:32
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 8287
  • Bal:
{awards}
Ilk werh menden twkler

--------------------
♥......Zenn etme ki, gozlerim sene baxdiqca yorulacaq, olsem de
ruhum seninle qalacaq. Senden evvel elvida desem de heyata. Son
sozum seni sevirem olacaq.....♥
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 46
Cəmi: 68

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 22
Cəmi: 479
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 9
Cəmi: 42
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 4
Cəmi: 376
 
SweeTy_
Xəbərləri: 3
Cəmi: 580
 
.::şirin_qız::.
Xəbərləri: 3
Cəmi: 28
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1140
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 773
 
 
{slinks}