Nəfsin Mərtəbələri

 
Nəfsin Mərtəbələri

Nəfsin Mərtəbələri

İnsani nəfs, sifətlərinə görə fərqli adlar alır. Heyvani nəfsin təsirindən uzaqlaşdıqca sifəti deyişir, mərtəbəsi də yüksəlir.
Nəhayət tamamilə saflaşıb Rəbbinə çatır. İnsan aşağıda adı keçen mərtəbələrdən yalnız birində ola bilər. Üst mərtəbələrə yüksələ bildiyi kimi, geri də duşə bilər. Bu mərtəbə və adlar sırasıyla bunlardır:

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Əmmarə: Pis his və xasiyyətləri, çirkin xüsusiyyətləri saxlayar.
Şəhvət düşkünü heyvani nəfsin hökmü altında olmaqla, heyvanların yoluna girmişdir. Pis işləri gözəl görər. Hesab və axirət dərdi yoxdur. Yalnız kefini düşünər. Bu nəfsin əsərindən qürur mənlik, ehtiras, şəhvət, qısqanclıq, xəsislik, kin, intiqam, hiddət kimi xasiyyətlər çıxar.
Allahın düşmənidir. Hədis-i qüdsidə: "Nəfsinə düşmənlik et, çünki o mənim düşmənimdir."
Buyurulmuşdur. Qur'ani Kərimdə Hz. Yusuf (ə.s.)-ın diliylə: "Mən nəfsimi təmizə çıxarmam. Çünki nəfs, Rəbbimin mərhəməti olmadıqca pisliyi əmr edər." (Yusif, 53) buyurulmaqdadır.
Bu nəfsin bütün xasiyyətləri bir adamda toplansa, o adam şeytanların mərtəbəsinə düşər. Nəfs-i əmməyərənin sahibi, ya fasiq, ya münafiq ya da kafirdir.
Etiqadı düzəltmək, səmimi tövbə və tərbiyə ilə müalicə olar. Təzkiyə edilməzsə, cəhənnəm atəşiylə təmizlənməsi qaçınılmazdır.

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Ləvvamə: Özünü qınayan, pisləyən, danlayan nəfsdir. Necə ki Allahu Təala: "Nəfs-i Levvame-ye (özünü qınayan nəfsə) and olsun ki" (Qıyamə, 2) buyurmuşdur.
Bu nəfs sahibi, günah işlədiyində peşman olub tövbə edər, özünü qınayar, etməmək üçün qərar verər. Lakin günah önünə gəlincə dayana bilməz, yenə içinə düşər. Sonra peşman olar. Yaxşılıq və pislik arasında gedər gəlir.
Özünü bəyənmə, çəkişmə, gizli riya, mövqe və şəhvət ehtirası kimi Nəfs-i Əmmarənin bəzi xüsusiyyətləri bu mərtəbədə də olar.
Lakin nəfs haqqı haqq, batili batil görər. Yenə bilər ki, bu sifətlərlə dinclikdən uzaqdır. Lakin onlardan xilas ola bilmir.Halı söhbət, gedişi təriqət, mahalli Kalp_tir. Aləmi Boğaz Alemi_dir. Nəfsiylə mücahedede sabit olsa Misal Alemi_dir.
Yuxuyla oyanıqlıq arasında genellikle oturma halında Misal Alemi_nden bir çox mənalar temessül edər. Bu mərtəbədə nəfs və şeytan birləşib vəsvəsəylə ürəyə hücum edərlər. Müalicəsi rabitə və zikrdir.

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Mülhimə: Allahu Təala nəfsin üsyan və itaətini vasitəsiz ilham etdiyi üçün bu mövqedə nəfsin adı mülhime olmuşdur.
Necə ki Quran-da : "Sonra da o nəfsə üsyan və itaəti ilham edənə and içərəm" (Şems, 8) buyurulmuşdur Nəfs, tövbə, zikr, rabitə və mücahedeyle günahların ağırlığından və şəhvət bağından xilas olunca, ilham və feyz alma qabiliyyəti qazanar.
Davamlı olaraq kamil mürşiddən ürəyinə ilhamlar gəlir. Bu mərtəbədə heyvani nəfs tamamilə islah olar. Haramdan qaçar, xeyrlərə qaçar. Aləmi Ruhlar Aləmi, mahalli Ruhdur. Ruhunda ilahi eşq atəşi parlamağa başlar.
Elm, təvazö, yumşaqlıq, qənaət, mərdlik, səbr, bəlaya dözüm kimi, gözəl xüsusiyyətlər meydana çıxar. Vüsal küləkləri əsməyə başlar. Lakin şeytan ona açıq və aşkar bir şəkildə hücum etməyə başlar . Özünü və əməllərini bəyəndirər, insanları kiçik və dəyərsiz göstərər, ümidsizliyə salar, Allahın əzabına qarşı ona təhlükəsizlik hissi verər.
Bu mövqedə mürşidin himməti olmazsa təhlükəyə düşə bilər.

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Mutmainnə: Cənab-ı Mevla-nın "Ey təmin olmuş Nəfs" (Fecr, 27) xitabıyla iztirabdan xilas olub dincliyə çatan nəfsdir .
Hər cür şəkk və şübhədən təmizlənib rahatlamış, aynel - yəqinə və kamil imana çatmışdır. Pis xasiyyətlərdən tamamilə pak olmuş, pisliklərə arzusu qalmamışdır.
Seyri, Allah ilə reallaşmış (seyr-i meallah), vəlilik mərtəbəsinə çatmışdır. Aləmi Məhəmmədi Həqiqət, mahalli Sirrdir. Mənəvi təcəllilərin məzhəridir .
Sifətləri, təvəkkül, incəlik, comərdlik, yumşaqlıq, gülərüzlülük, şirin dil, qüsurları bağışlama, həmd, şükr, müşahidə, təslimiyyət və razılıqdır.

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Radiyye: İstər bəla, istər səfa, Allahın bütün hərəkətlərindən razı olan, Ondan başqa hər şeyi gözündən silib atan və yalnız Rəbbinin razılığına nəzərini dikən nəfsdir .
Bu nəfsə: "Razı olmuş və razı olunmuş olaraq Rəbbinə dön" ( Fecr , 28) kəlamıyla xitab edilmişdir. Seyri Allahdadır ( Seyr -i fillah ). Aləmi Lahut (Ruhanilər) Aləmi; mahalli, Sirrin sirridir. Bəşəri sifətlərdən tamamilə yox olmaqla pisə çatmışdır.
Lakin bu mövqeyə çatanlar arif deyil, vəlidirlər. Ona görə başqasını irşad edə bilməzlər. Şeytan onların şəklində başqalarının yuxularına girib yoldan çıxara bilər.

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Mardiyye :Allahu Tealanın razı olduğu nəfsdir . Ariflərin mövqesidir. Davamlılıq billah burada reallaşdırma edər.
Möhtac olduğu elmləri tamamilə götürüb, məna aləmindən bu görünən maddə aləminə dönmüşdür. Xarici etibarilə digər insanlardan ayırd edilmez.
Lakin iç etibarilə bütün cisimləri altına çevirəcək bir tilsim kimidir. Özünə lütf edilən bacarıq məlumatından dünya xalqına ikram edər. İlahi məlumat dairəsinin məhrəmidir.
Onun müşahidəsinə xarici bir diyar yoxdur. Özünə üfürülən ruh ilə görər, bilər. Səsini uzaqlardan eşitdirər. Mürşidindən icazə almaq şərtilə irşadı düzgündür.
Bunların paltarında şeytan başqasının yuxusuna girə bilməz. Seyri Allahdan (Seyr-i anillahdır). Aləmi bu görünən maddi aləm, mahalli Hafadır .

Nəfsin Mərtəbələri

Nəfs-i Kamilə: Seçmə, saf, tərtəmiz nəfsdir . Allahın ən seçmə dostları olan Gavs və Qütblərin mövqesidir.
Seyrləri Allahladır (Seyr-i billah). Aləmləri; kəsrətdə (çoxluqda) vəhdət, vəhdətdə kəsrətdir. Yerləri Ahfadır. Əvvəlki bütün nəfslərin gözəl xüsusiyyətlərini üzərində yığmışlar. Hər halları ibad.

Nəfsin Mərtəbələri


Geri dön

romantik_oglan

  • 6 iyul 2011 13:04
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 170
  • Bal:
tesekkurler

--------------------
Mircelal.Muradli

NELLY19

  • 6 iyul 2011 12:51
  • Məqalə: 174
  • Şərh: 4848
  • Bal:
{awards}
maraqli xeber ucun tewekkur edirem

Inciciceyi

  • 6 iyul 2011 10:42
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 8220
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------
♥......Zenn etme ki, gozlerim sene baxdiqca yorulacaq, olsem de
ruhum seninle qalacaq. Senden evvel elvida desem de heyata. Son
sozum seni sevirem olacaq.....♥

::..ONSLAUGHT::..

  • 5 iyul 2011 22:32
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

MuslimGirl

  • 5 iyul 2011 21:43
  • Məqalə: 156
  • Şərh: 3022
  • Bal:
{awards}
İnşallah, vicdanımız hər zaman nəfsimizə qalib gələr. AMİN! ALLAH razı olsun, bacış. Çox dəyərli xəbərdir

aid_fanatka

  • 5 iyul 2011 18:14
  • Məqalə: 6
  • Şərh: 1866
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------
YADINA GELIR DUZELTMISDIK KAGIZAN GEMI,
ICINDE YAZIB "SEVIREM MEN SEVIREM SENI".
BURAXDIQ DENIZE KI,O UZSUN EBEDI,
AMMA GELEN ILK DALGA BATIRDI GEMINI.

::..ONSLAUGHT::..

  • 5 iyul 2011 18:00
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
Allah razı olsun sizden.evvel bunu türkçe oxumuşdum amma yadımdan çıxmışdı.Xatırlamış oldum.Minnetdaram...

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (

lema

  • 5 iyul 2011 16:28
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2659
  • Bal:
{awards}
Allah razı olsun sizden.evvel bunu türkçe oxumuşdum amma yadımdan çıxmışdı.Xatırlamış oldum.Minnetdaram...

--------------------
Feridem yanımda olmasan bele sen hemişe menim qelbimde yawayacaqsan...

CandyGirl

  • 5 iyul 2011 16:27
  • Məqalə: 164
  • Şərh: 5874
  • Bal:
{awards}
tewekkur edirem

--------------------

Sesli_girl

  • 5 iyul 2011 16:14
  • Məqalə: 7
  • Şərh: 100
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tewekkurler....

::..ONSLAUGHT::..

  • 5 iyul 2011 13:18
  • Məqalə: 197
  • Şərh: 11459
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk

--------------------
.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´
.. (
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 4
Qonaqlar: 44
Cəmi: 76

 

Top 10 Müəllif

Limon qoxusu
Xəbərləri: 36
Cəmi: 140
 
The Shield
Xəbərləri: 31
Cəmi: 293
 
Darling
Xəbərləri: 31
Cəmi: 916
 
aytc.sza
Xəbərləri: 22
Cəmi: 72
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 17
Cəmi: 577
 
Elya Alieva
Xəbərləri: 13
Cəmi: 115
 
lamiye_2001
Xəbərləri: 12
Cəmi: 72
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 11
Cəmi: 300
 
Jesicca
Xəbərləri: 11
Cəmi: 51
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 6
Cəmi: 488
 
 
{slinks}