İşarələrin mənası

 
İşarələrin mənası

Nida işarəsi “!

Nida işarəsi heyranlıqdan yaranan işarədir. Mülahizələrdən birinə görə bu, latın dilindən sevinc bildirmə mənasında (lo) yaranıb. Yazılış tərzi “o” üzərində “l” imiş. Müasir nida işarəsi Vİ Edvardın dövründə yaranmışdır və 1553-cü ildə Londonda yazıya alınmışdır.

Ticarət nişanı və ya et “@

Bu nişanın mənşəyi məlum olmasa da, nəzəriyyələrə görə orta əsr latın şəkilçisinin (ad) qısaldılmış formasından yaranmışdır. 2000-ci ildə isə professor Corcio Stabil yeni bir nəzəriyyə irəli sürdü. Belə ki, onun araşdırmalarına görə 1536-cı ildə florensiyalı bir tacir tərəfindən yazılmış məktubda şərabın qiyməti qeyd edilmişdir və bu “A” kimi yazılsa da “@” işarəsi kimi görünüb.
İspan, Portuqal və Fransız dillərində isə “@” simvolu ənənəvi olaraq çəki vahidini (araqon) bildirirmiş - 11.502 kq (araqon 2.5 kq). Sözün kökü ərəbcədən “ər-rüb” sözündən götürülüb, mənası dördlük deməkdir.
2009-cu ildə ispan tarixçisi Xorxe Romanse, 1448-ci ildə yazılmış “Taula de Aritada” əlyazmalarında qiymətlərin “@” simvolu ilə yazıldığını aşkar etmişdir ki, bu da florensiyalı tacirin məktubundan əvvəlki dövrə təsadüf edir.
“@” simvoluna oxşar işarələrə XVI-XVII-ci əsrlərdə rus kitablarında da rast gəlinir (1550-ci il).

Oktotorp və ya diez “#

İngilis orfoqrafiyasından götürülmüş (octothorp, octothorpe, octatherp), mübahisə işarəsi sayılırmış. Bəzi mənbələrə görə bu işarə orta əsr kartoqrafik ənənələrdən yaranıb. O zamanlar bir kənd bu cür adlanırmış.
Başqa bir mənbəyə görə isə bu zarafatla yaranan bir işarədir. Belə ki, Bell Labs Don Makferson tərəfindən 1960-cı illərdə uydurulmuşdur, əsasən də səkkiz guşəli işarələri bildirmək üçün (lat. octo, ous-səkkiz). Hətta buna sübut kimi Duqlas Kerr özünün “The ASCII Character octotherp” yazısında da bildirmişdir ki, bu ifadə özləri tərəfindən – Bell Labs və Herbert Utlantla birgə zarafat xətrinə yaradılmışdır.
“The Merriam Webster New book of word histories” nəşriyyat binası 1991-ci ildən “octotherp”in yazılışı barədə original yazı qaydasını verir və telefon mühəndisləri də bunu layihələşriməyi planlayırlar.

Nöqtəli vergül “;

Nöqtəli vergül ilk dəfə italyan nəşriyyatçı Aldo Manutsiya (Aldo Pio Manuzio 1449-1450-1515) tərəfindən təqdim olunmuşdur. Bu işarə tabesiz mürəkkəb cümlələri müstəqil hissələrə ayırmaq üçün istifadə olunmaq üçün yaradılmışdır. Şekspir artıq öz sonatalarında bu işarədən istifadə etməyə başlamışdı. Rus mətnlərində isə nöqtəli vergül XV əsrin sonlarında yaranmağa başlamışdır.

Faiz “%”.

Sözün özü mənşəcə latın sözü olub (pro centum), mənası “yüzün hissəsi” deməkdir. 1885-ci ildə Parisdə Matye de la Porta “Kommersiya hesabına rəhbərlik” kitabını nəşr edir. Həmin kitabda faiz hissəsindən danışılır ki, bu da “cto” kimi işlənirdi (cento-nun qısaldılmış forması) və nəşriyyatçı çap xətası nəticəsində bu sözü “%” kimi yazmışdır. O zamandan da faiz işarəsi kimi bu cür istifadə olunmağa başlanılmışdır.

Ampersand “&”.

Ampersand-ın yaranışı Çiçeronun sadiq xidmətçisi və katib Markes Tullius Tironun adıyla bağlıdır. Hətta o vəzifəsindən azad olduqdan sonra belə çiçeron mətnlərini yığmağa davam etmişdir və o, daha cəld yazı tərzi üçün qısaldılmış sözlər kəşf etdi ki, adı “tiron əlamətləri və ya tironun qeydləri” adlanırdı, hansı ki, o yazılardan XI əsrə qədər istifadə olunmuşdur.

Sual işarəsi “?

XVI əsrin nəşr olunmuş kitablarında bu işarəyə rast gəlinsə də, sual işarəsi kimi daha gec - XVIII əsrdə işlənməyə başlanılmışdır. Əvvəlki yazı tərzi kiril q (г) hərfi altında o hərfinin yazılması kimi idi. Daha sonradan müasir forması yazılmağa başlanmışdır.

Ulduz və ya asterisk “ * ”.

Filoloq Aristofan Vizanteysk tərəfindən İsgəndəriyyə kitabxanasında yazıya alınmışdır. Mətnlərdə anlaşılmayan sözlərin üzərində istifadə olunurdu.

Mötərizələr “ ( ) ”.

Dairəvi mötərizələr 1556-cı ildə Tartaliyada meydana gəlmişdir. Ifadənin kvadrat kökünü tapmaq üçün istifadə olunurdu. Eyni zamanda Bombelli də mötərizələrdən istifadə etməyə başladı ki, onun işarələri ilk mötərizə “L” və bağlayıcı mötərizə “L”in tərsinəsi idi (1550). Bu mötərizələr əcdad mötərizələr sayılırdı. Fiqurlu mötərizələr isə Viet tərəfindən 1593-cü ildə yaradıldı. Buna baxmayaraq bir çox riyazıyyatçılar mötərizə yerinə yazılmış ədədi işarələməyi (altından xətt çəkərək) üstün tuturdular. Hal-hazırda istifadə olunan mötərizələr isə Leybnits tərəfindən təqdim olunmuşdur.


Geri dön

nice_angel

  • 30 iyul 2011 15:33
  • Məqalə: 18
  • Şərh: 731
  • Bal:
xebere gore twk...

--------------------
☜♡☞ ☜♡☞ ☜♡☞ ☜♡☞
▂ ▃ ▄ ▅ ▆ ▇ █ █ ▇ ▆ ▅ ▄ ▃ ▂ _

.....(¯`v´¯)
..... ·.¸.·´
...¸.·´ ♥
.. ( ♥ LoVe ♥

Nargizka

  • 27 iyul 2011 23:42
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 163
  • Bal:
{awards}
thank

R.M_FaNaTka

  • 23 iyul 2011 19:14
  • Məqalə: 367
  • Şərh: 7967
  • Bal:
{awards}
twkler.......

--------------------

brunette

  • 23 iyul 2011 17:10
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 84
  • Bal:
{awards}
COX SAG OLUN. smile

music_angel

  • 23 iyul 2011 15:45
  • Məqalə: 212
  • Şərh: 7638
  • Bal:
{awards}
maraqlidi ellerine saglik tesekkurler.........

--------------------

Nur.

  • 23 iyul 2011 15:23
  • Məqalə: 13
  • Şərh: 315
  • Bal:
{awards}
twk bilirdim

Sweet life

  • 23 iyul 2011 15:12
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 1254
  • Bal:
{awards}
tesekkur edirem...

--------------------

... Deryam ...

  • 23 iyul 2011 15:09
  • Məqalə: 272
  • Şərh: 4617
  • Bal:
{awards}
TWKLER...
MARAQLI iDi ...

--------------------

Ay Üzlü

  • 23 iyul 2011 14:14
  • Məqalə: 395
  • Şərh: 6067
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

YazYamuru

  • 23 iyul 2011 14:05
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 4242
  • Bal:
{awards}
ххммм мараяли иди сагол мелумат üцüн

--------------------



DEAD ANGEL

  • 23 iyul 2011 13:43
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 812
  • Bal:
{awards}
maraqli idi. muellife twk

--------------------
heyati yawamaq bir omur deyil ondan yawaya yawaya hezz almaqdir

★Azerbaijan girl★

  • 23 iyul 2011 13:24
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 9802
  • Bal:
{awards}
tskler maraqli idi

OK

  • 23 iyul 2011 12:46
  • Məqalə: 176
  • Şərh: 1859
  • Bal:
{awards}

--------------------

-marissa

  • 23 iyul 2011 12:40
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 269
  • Bal:
{awards}
twk........

twk........

twk........

twk........

KUCUK_SIRLAR 1

  • 23 iyul 2011 12:33
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 107
  • Bal:
{awards}
teşekkürler

--------------------
♥ ♥
♥ ♥ ♥

Mr.Perfect

  • 23 iyul 2011 12:19
  • Məqalə: 333
  • Şərh: 995
  • Bal:
{awards}
twk

--------------------

ZAC EFRON

  • 23 iyul 2011 12:18
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 2335
  • Bal:
{awards}
TWKKKKKKKKKKKKKKK

KRiPToS

  • 23 iyul 2011 12:12
  • Məqalə: 555
  • Şərh: 2013
  • Bal:
{awards}
Maraqli idi
Tesekkurler!!!

--------------------

-KöNüL-

  • 23 iyul 2011 12:01
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 56
  • Bal:
{awards}
maraqlıdı teşekkürler

KaRola_16

  • 23 iyul 2011 11:58
  • Məqalə: 185
  • Şərh: 4147
  • Bal:
{awards}
ILK SERH MENDEN... MUELLIFE TEWEKKUR

--------------------
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 16
Cəmi: 40

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 34
Cəmi: 576
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 16
Cəmi: 105
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 12
Cəmi: 421
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 10
Cəmi: 21
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 9
Cəmi: 400
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 6
Cəmi: 14
 
คşк łคfтคɴ คɴłคмคz ❤
Xəbərləri: 5
Cəmi: 670
 
Gozellik_
Xəbərləri: 3
Cəmi: 3
 
Pəri
Xəbərləri: 2
Cəmi: 225
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1146
 
 
{slinks}