Kleptomaniya

 
Kleptomaniya


Ehtiyacı olmadığı, dərhal istifadə etməyəcəyi halda və maddi dəyəri səbəbiylə satma düşüncəsi olmadan bir sıra əşyaları icazəsiz olaraq götürərək, onlara sahib olma şəklində bir impuls, idarə pozuqluğudur. Adamın əslində o malı satın ala biləcək kafi maddi təcrübəyə sahib olduğu, ancaq buna baxmayaraq bu davranışı reallaşdırdığı müşahidə edilmişdir. Bu davranış daha əvvəldən düşünülməmiş və planlanmamış olub, birdən reallaşdırılar. Bu davranış birindən intiqam alma məqsədiylə edilməmişdir. Fərd bu davranışın səhv və əlverişsiz olduğunun şüurundadır. Kəslər bu davranışı reallaşdırmaq üçün başqalarından kömək istəməzlər. Tarixdə Fransa kralı 4. Henry və Sarduniya kralı Victorun bu xüsusiyyətlərə sahib olduğu bilinməkdədir.

Narahatlığın uşaqlıq yaşlarında başladığı təyin olunmuşdur. Adam bu davranışı reallaşdırmadan əvvəl, bir gərginlik hiss edər. Bu davranış dərhal sonra, xoşbəxtlik, rahatlama və böyüklük hissi gətirər.

Narahatlıq haqqında edilən araşdırmaların azlığı və bu vəziyyətlərin kəslər tərəfindən gizlənməsi və bu vəziyyəti reallaşdıran kəslərin sağlamlıq xidmətlərindən çox, ədliyyə qurumlarına sövq edilmələri səbəbiylə gerçək mövcudluğu tam olaraq bilinməsə də min adamdan altısında rast gəlindiyi müəyyən olunmuşdur. Tutulan dükan oğrularının % 5-25 ində kleptomaniya müəyyən olunmuşdur.
Kleptomaninin səbəbləri mövzusunda müxtəlif görüşlər irəli sürülmüşdür. Məşhur psixiatr Sigmund Freuda gore kleptomaninin qaynağı, fərdin içindəki basdırılmış cinsi qarşıdurmalardır. Oğurlanan obyektlər adama bir növ cinsi doyum təmin etməkdədir. Hər nə qədər bir az məcbur etməklə hər növ obyektə cinsi bir məna yüklənə bilsə də bu qaydanın sübut edilməsi olduqca gücdür.

Bir başqa görüşə görə isə kleptomaniya, cəmiyyətdən qisas alma yoludur, yəni simvolik səviyyədə adamın, öz gücünü sübut etmə ya da uşaqlıqda yaşanan konkret və mücərrəd məhrumluqları aradan qaldırma yoludur. Ancaq, bu qaydaları dəstəkləyəcək sübut əldə edilsə belə, müalicədə kömək olacaq qədər yetərli deyildir
Qadınlarda kişilərə görə təxminən dörd qat daha çox görülməkdədir. Cinsiyyətlər arasındakı faizin bu qədər yüksək olmasının bir səbəbi də, kişilərin belə bir vəziyyətdə əksəriyyətlə xəstəxanalar yerinə həbsxanalara göndərilmələri ola bilər. Qadınlarda ortalama olaraq 30-35 yaşda; kişilərdə 50-55 yaşda daha çox görülməkdədir. Həm kişi həm də qadınlarda digər impuls idarə pozğunluqları narahatlığa yol aça bilər. Kişilərdə daha çox piromaniya (daxili təhrik olaraq yanğın törətmə) və xəstəlik dərəcəsində qumar oynama ilə bir yerdə ikən; qadınlarda trikotilomaniya ( daxili təhrik olaraq saç və bədən tüklərini yolma xəstəliyi) ilə birgə aşkarlanmaqdadır. Narahatlıq sosyoekonomika səviyyə ilə birbaşa əlaqəli olmayıb, bu vəziyyətdəki adamın sosila mədəni səviyyəsinin yüksək də ola bilməsidir. Kəslər bu davranışlarına maneə ola bilmək üçün ictimai həyatlarını məhdudlaşdıra bilər və ətraflarından uzaqlaşa bilər, alver etməməyə bilərlər.
Kleptomani olduqca seyrək görülən bir vəziyyətdir; buna görə ümumi bir müalicə üsulundan danışmaq qeyri-mümkündür. Ayrıca bəzi kleptomanlar, hələ bilinməyən səbəblərdən ötəri müalicə edilmələri mövzusunda olduqca istəksiz davranırlar.
Kleptomaniya, ümumiyyətlə, səbəbsiz yerə oğurlamaqdır. Başqa bəzi vəziyyətlərdə və stresslərdə də oğurluq üçün keçici impulslar meydana gələ bilər, amma bunlar kleptomaniya deyil. Kiçik uşaqlar tez-tez oğurluq edərlər, bunun səbəbi həm bir şeylər əldə etməkdir, həm də "mənim" və "mənim olmayan" anlayışlarının tam olaraq meydana gəlməməsidir. Uşaqlarda əxlaq duyğusu, on yaşından əvvəl çox inkişaf etmir. On yaşını keçən uşaqların oğurluq etmələrinin səbəblərindən biri də, sahib olma istəklərini basdıra bilməmələridir.


Geri dön

_RONALDO_

  • 3 aprel 2011 13:41
  • Məqalə: 303
  • Şərh: 10753
  • Bal:
tesekkurler uzun idieee oxumadim

--------------------

Ulya

  • 14 sentyabr 2010 10:30
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
cox sagol maraqli xebere gore

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 37
Cəmi: 51

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 387
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
 
{slinks}