"Apple"ın "alma"sındakı sirr

 
"Apple"ın "alma"sındakı sirr

Alan Turing, keçən əsrin ən böyük dahilərindən biri idi.Riyazi "doğru" anlayışına gətirdiyi yenilik qədər, kompüter texnologiyasının atası olmasıyla da elm dünyasını sarsıtmışdı.
Üzərində günəş batmayan imperatorluğa bağlı bir ailənin uşağı olaraq Hindistanda doğulan Turing, texnoloji yeniliklərindən çox döyüşdə oynadığı rol ilə dünyanın taleyini dəyişdirdi.
Radikalın xəbərinə görə, Britaniya hökuməti İkinci Dünya Müharibəsində Nazı ordusunun bütün Avropanı yun pambığı kimi atmağa başladığı sırada Turingə bir şans verdi.Onu Bletchley Parkda döyüşün taleyini təyin edəcək elm heyətinin arasına qatdı.Turing, burada insanlığın gedişatını dəyişdirəcək bir hücum etdi.
Nazı Almaniyasının ordu içi ünsiyyətini təmin edən Enigma proqramını həll edə bilmək üçün bir maşın inkişaf etdirdi. Adı sadə idi: Turing maşını.
Andrew Hodgesin kitabında izah etdiyi kimi günümüz kompüterlərinin atası vəziyyətindəki bu maşın həll edilməsi qeyri-mümkün kimi görülən Enigmanı bir neçə saat içində həll etməyi bacarmışdı.İkinci Dünya Müharibəsində daşların yerindən oynadığı nöqtə də bu oldu.Almanların iç ünsiyyətini anlayan müttəfiqlər, mütləq bir uduzmanın eşiyindən döndülər.

*****

Ancaq insanlıq tarixini dəyişdirən bu ixtira, Turingin taleyini daha fərqli şəkildə dəyişdirdi.Britaniya hökuməti, döyüş sonrası dövrdə "süni zəka" üzərində çalışan Turingin təhlükəli ola biləcəyinə qərara gəldi. Pis detektiv filmlərində deyildiyi kimi "Turing çox şey bilirdi".
Britaniya bu dahiliyi idarə altına almaq üçün ən əxlaqsız yolu seçdi.Turingin şəxsi həyatına girdi və cinsi əlaqələrini ortaya çıxardı.İngilis kəşfiyyatı o dövr qüvvədə olan "əxlaq" qanununa söykənərək Turingi həbs etdirdi.(Bu qanun 1967-ci ildə qüvvədən qalxdı.)Bir döyüş qəhrəmanı, insanlığı, tarixin ən böyük faşist hərəkətinin əlindən qurtarmış ola bilərdi lakin Turing "mavi" idi.Hakim qarşısında iki variantı vardı: Ya həbs cəzasını çəkəcək ya da östrojen hormonu götürməyi qəbul edəcəkdi.Ki insan haqqlarına zidd bu tətbiq ağrı verən bir sonsuzlaşdırma üsulu demək idi.
İkincisini seçdi.Riyaziyyatın böyük dahisi, götürdüyü hormonlarla bədən kimyasını pozmağı qəbul etdi.Bir il sonra bir qurtum dişlədiyi bir almayla həyata gözünü yumdu.Alma siyanürə batırılmışdı.Dünyanı faşizmin əlindən qurtaran Turing, Amerikada McCarthy, Avropada "Sovet hədəsinin" kölgəsində başqa bir faşizmə qurban getdi.

*****

Ölümü, intihar olaraq qəbul edildi və istintaq başa çatmamış bağlanıldı.Britaniya, hardasa 60 il sonra hökm çıxardı.İki il əvvəl İngilis hökuməti məclisdə toplanan imzalar sonrasında Turingdən rəsmi olaraq üzr istədi. Kompüter texnologiyasının atası, ölərkən buraxdığı kənarından dişlənilmiş bir almayla da gələcəkdəki bir şəhər əfsanəsinə mövzu oldu.
Steve Jobs və Steve Wozniakın 1976-ci ildə qurduğu və bu gün dünyanın ən böyük texnologiya şirkətlərindən biri olan Applenin logosu Turingin məsum taleyilə bağlı idi.
Kənarından dişlənlmiş bir alma şəklindəki logo, kompüter texnologiyasının atasına bir hörmət duruşu idi. Onun ölümünə səs çıxarmayan dünyaya, böyük ustanı xatırlatmaq üçün edilən bir hörmət ehtiramı idi.Göyqurşağı rəngi də Turingin həyat tərzinə, cinsi seçiminə uyğun edildi.Onsuzda "1984" mövzulu məşhur reklamında açıqca faşizmə qarşı bir duruş sərgiləyən şirkətin bu rəftarı çaşdırıcı deyildi.Bu qənaət, dildən dilə gəzərək qəbul gördü. Halbuki nə Apple nə də logonun tərtibatçısı bunun Turingə hörmət duruşu üçün edilən bir cəhd olduğunu qəbul etdi.Amma tarixin qəribə seyri alma logosu əfsanəsini bu gün bizə təkrar xatırladır.
Apple`ın uzun illər həm bir sənətçinin ürəyi həm də bir mühəndisin zəkasıyla idarə edən Steve Jobsun rəhbərlikdən ayrılmasının ardından, yerinə ən güvəndiyi adamı Tim Cook CEO olaraq gətirildi.

*****

Cook, Amerikada "dünyanın ən əhəmiyyətli və tanınmış mavisi" olaraq tanınır.Hər nə qədər qulağa ayrı-seçkilikçi bir ifadə kimi gəlsə də Cook üçün bu tərif ABŞ-da mənfi mənada istifadə edilmir.60 il əvvəl mavilərə rəva görülən hormon müalicəsi ya da həbs cəzası düşünüldüyündə Cookun bu gün Applenin başına gəlmiş olması əhəmiyyətlidir.
Apple logosuna həsr edilən hekayə bir şəhər əfsanəsi ola bilər.Ancaq tarixin qəribə seyri, 20-ci əsrin ən böyük dahilərindən biri olan Turingə edilənləri xatırlamaq üçün bəlkə də göyqurşağı logonun "altına" Cookun imzasını atmasını şərt bildi.


Geri dön

GlamouR_

  • 13 sentyabr 2011 01:18
  • Məqalə: 189
  • Şərh: 3315
  • Bal:
maraqli tarixi vare.coox sag olun :))

--------------------

KRiPToS

  • 2 sentyabr 2011 18:38
  • Məqalə: 555
  • Şərh: 2054
  • Bal:
{awards}
XEBERE GORE TEWEKKURLER!!!

--------------------

Sirli Melek

  • 2 sentyabr 2011 10:25
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 5105
  • Bal:
{awards}
MARAQLIDIR

--------------------
SADƏLİK GÖZƏLLİKDİR !

Inciciceyi

  • 2 sentyabr 2011 09:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 8287
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler

--------------------
♥......Zenn etme ki, gozlerim sene baxdiqca yorulacaq, olsem de
ruhum seninle qalacaq. Senden evvel elvida desem de heyata. Son
sozum seni sevirem olacaq.....♥

Delya_91

  • 2 sentyabr 2011 08:14
  • Məqalə: 319
  • Şərh: 5294
  • Bal:
{awards}
Tewekkurler,oxudum

--------------------
"Camaat nə deyər" ifadəsi qədər divarları hündür bir hebsxana yoxdur...

PELIN_ATABAY

  • 2 sentyabr 2011 06:37
  • Məqalə: 86
  • Şərh: 1637
  • Bal:
{awards}
twk

--------------------

_TUNAR_MAMEDOV_

  • 2 sentyabr 2011 01:42
  • Məqalə: 673
  • Şərh: 4820
  • Bal:
{awards}
xebere gore sag olun,,cox maraqli idi

--------------------

winxclub_bloom

  • 2 sentyabr 2011 01:21
  • Məqalə: 155
  • Şərh: 6793
  • Bal:
{awards}
hmm maraqlliydi tesekkurlerrr

--------------------

★Azerbaijan girl★

  • 2 sentyabr 2011 00:15
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 10176
  • Bal:
{awards}
tsklerrrrrrrrrrrrrrrrrrr

Ужасная девушка

  • 1 sentyabr 2011 23:43
  • Məqalə: 19
  • Şərh: 619
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

Cilent_M.Q

  • 1 sentyabr 2011 23:41
  • Məqalə: 87
  • Şərh: 2628
  • Bal:
{awards}
hmm

--------------------

Jasmin45

  • 1 sentyabr 2011 23:20
  • Məqalə: 43
  • Şərh: 1124
  • Bal:
{awards}
Məlumat üçün təşəkkürlər..

--------------------

Tək istədiyim üzüyünü taxım və deyim "Artıq səninəm"=)

daha_meni_axdarma

  • 1 sentyabr 2011 22:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 307
  • Bal:
{awards}
tewekkurller

aga482

  • 1 sentyabr 2011 22:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 845
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

--------------------
HER GUN İNSAN UCUN YENİ BİR HEYATDİR..........

ZAC EFRON

  • 1 sentyabr 2011 21:53
  • Məqalə: 129
  • Şərh: 2367
  • Bal:
{awards}
cox sevdiyim bir brenddi........

Ay Üzlü

  • 1 sentyabr 2011 21:40
  • Məqalə: 395
  • Şərh: 6159
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

Deniz

  • 1 sentyabr 2011 21:35
  • Məqalə: 338
  • Şərh: 3907
  • Bal:
{awards}
[b]Yorgunam deye oxuya bilmedim sonra oxuyaram......tesekkurler eziyyete gore[/b]

HaYaliM

  • 1 sentyabr 2011 21:25
  • Məqalə: 144
  • Şərh: 4372
  • Bal:
{awards}
melumatlandirdigin ücün tesekkür edirem

--------------------

Elə yaşa ki atanın qözlərində utanc,ananın gözlərində yaş görməyəsən.

Мой Мир

  • 1 sentyabr 2011 21:24
  • Məqalə: 722
  • Şərh: 5996
  • Bal:
{awards}
twekkurlerrrr

--------------------
∞♥

sevinc13

  • 1 sentyabr 2011 21:14
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 397
  • Bal:
{awards}
TEŞEKKÜRLER

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 21
Cəmi: 46

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 27
Cəmi: 537
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 21
Cəmi: 89
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 12
Cəmi: 406
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 8
Cəmi: 10
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 4
Cəmi: 390
 
cuppuş))
Xəbərləri: 3
Cəmi: 3
 
Nazrin
Xəbərləri: 2
Cəmi: 10
 
genclik_usaqi
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
✰_DeLNoLiNi_✰
Xəbərləri: 1
Cəmi: 156
 
 
{slinks}