Keçmiş namazların qəzası

 
Keçmiş namazların qəzası

Müsəlmana keçmişdə qılınmadığı namazların qəzasını qılmaq vacibdirmi? Ümumiyyətlə qəza namazı hansı dəlillərə əsasən qılınması vacib buyrulub və hansı hallarda qazalar qılınmalıdır?

Qeyd edək ki, son dövrlərdə saytımızın sual-cavab bölümünə bununla bağlı bir neçə dəfə suallar daxil olub. Mövzunun aktuallığını nəzərə alaraq qəza namazı və onun qılınması qaydaları haqda yazı hazırlamağa qərar verdik.

Əvvəla onu qeyd edək ki, namzaların qəzasının, yəni daha əvvəl müəyyən səbəblərlə qılınmayan namazın vaxtı keçdikdən sonar qılınması qaydası şiə-Cəfəri məzhəbinə görə, vacibdir. Ümumi qaydaya əsasən vacib namazı vaxtında qılmamış şəxs onun qəzasını yerinə yetirməlidir. Yəni, namazın əvvəl vaxtından son vaxtınadək yuxuda olmağın, xəstəliyin, məstliyin bu hökmə təsiri yoxdur.

Burada bir neçə xüsusi istisnalar var. Namazın əvvəl vaxtından son vaxtınadək, yəni vacib əda dönəmində huşunu itirmiş şəxsə həmin namazın qəzası vacib deyil. Eləcə də, İslamı qəbul etmiş kafirə, heyz və nifas halında olan qadına qəza namazı vacib deyil.

Keçmiş namazların qəzası

Şəriət hökmlərində qeyd olunur ki, insan öləndən sonra üzərində qılmadığı namazlar, yəni qəzaları qalıbsa, onun qəzaları böyük oğluna vacib olur. Yəni, böyük oğul atasının, (bəzi alimlərin rəyinə əsasən ehtiyata görə, anasının da) qılmadığı namazların qəzasını qılmalı və ya bunu qılacaq bir insan tapıb ücrət müqabilində qəzaları qıldırmalıdır. Ancaq həyatda olan adam qılmadığı namazların qəzasını ücrətlə qıldıra bilməz.

Qeyd edək ki, müsəlmanın vaxtında (əda) qıla bimədiyi namazlarını sonradan
qəzasını qılması ilə bağlı İslam şəriətinin əsas qaynağı olan Qurani
Kərimdə məlumat yoxdur. Yeri gəlmişkən Qurani Kərim namazların
neçə rikətli olduğu haqda da bilgi vermir. Bu barədə bilgilər
digər şəriət mənbələri hədis, icma və əql vasitəsilə əldə olunur.

Əlavə edək ki, əqli dəlillərlə (yəni şəriətin daha bir hökm qaynağı) də
namazların qəzasının olması ilə bağlı göstəriş əldə edə bilmərik.
Ancaq bunun əvəzinə şəriətin daha iki qaynağı - hədis və icma - əsasında
müsəlman fəqihləri vacib namazların qəzasının qılınması ilə bağlı hökm veriblər.

Keçmiş namazların qəzası

Vacib namazların qəzasının qılınması ilə bağlı fəqih, məşhur şiə hədis kitabı
"Əl-Kafi"nin müəllifi Əllamə Kuleyni Zürarədən bir neçə hədis
nəql edib. Hədislərin birində bu cür qeyd olunur:
"Zürarə deyir ki, İmam Sadiqdən (Şiə-Cəfəri məzhəbinin
yaradıcısı, 6-cı İmam Cəfər Sadiq (ə)) soruşdum:

- Bir nəfərin səfərdə namazı qəzaya gedir. Vətəninə qayıdandan sonra yadına düşür.

- Imam (ə) cavabında buyurdu:
Qəzaya getmiş namazını qəzaya getdiyi kimi qılmalıdır.
Əgər səfər zamanı qəzaya gedən namazını evində qılırsa, səfərdəki
kimi (yəni iki rikət) qılmalıdır. Eləcə də evində qıldığı namazı
səfər zamanı qəza etmək istəsə gərək evindəki kimi (yəni 4 rikət) qılsın.
(Əl-Kafi. 3-cü cild. Səhifə 435)

Keçmiş namazların qəzası

Bu hədisdə müsafir (səfərə gedənin) namazı barədə danışılsa da,
təfsirçilərə görə, bu hədis müsafirdən daha çox ümumi namaz qılanlara aid olub.

Bu barədə daha bir hədisi də, yenə Əllamə Kuleyni qələmə alıb.
Yenə Zurarə (İmam Cəfər Sadiqin (ə) və atası İmam Baqirin səhabələrindən olub)
nəql edir ki, onların iştirak etdiyi bir məclisdə bir nəfər 5-ci İmam Baqirdən (ə) soruşur:

- bir nəfər təharətsiz (qusulsuz, dəstəmazsız və təyəmmümsüz) namaz qılır,
yaxud yadından çıxır ümumiyyətlə namaz qılmır və ya yuxuya
gedir, ayılanda görür ki, namazın vacib vaxtı keçib, nə etsin?

Keçmiş namazların qəzası

Imam (ə) cavab verir:
Hər zaman yadına düşdü, istər gecə, istər gündüz, qəza etsin.
(Əl-Kafi. 3-cü cild, səhifə 292).

Vacib ibadətlər həmçinin insanın Yaradan qarşısında borcu kimi
qiymətləndirildiyindən ödənilməyən borcların ödənilməsi kimi ümumi
bir qayda kimi qəbul olunur. Bu sahədə güzəştlər var, ancaq bu
güzəştlər adət halında qadınlar, dəlilik halında olanlar, daha əvvəl kafir olanlar və sairə aiddir.


Geri dön

sevgi yalandir

  • 4 oktyabr 2011 18:07
  • Məqalə: 538
  • Şərh: 7367
  • Bal:
deyerli melumat ucun sag olun

--------------------
Bəzən gülərsən xoşbəxtmiş kimi .. Bəzən sevərsən ilk kezmiş kimi .. Hər səfərində gedənin arxasından ağlarsın sanki değermiş kimi .. Bəzən susayar son kezmiş kimi .. Bəzi şeylərə inanarsan doğruymuş kimi .. Sonra oyanar gerçəkmiş kimi .. Təsirində qalarsan oradan qovulmuş kimi .. Ən sonuna anlarsan yanılmış .. HƏR ZAMAN OLDUĞU KİMİ .. Və mən hələ bir ümidlə gözləyirəm sanki geri dönecekmiş kimi.........

RUFET_KERIMOV

  • 4 oktyabr 2011 12:32
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 241
  • Bal:
{awards}
MUSELMANLARI ALLAH SAXLASIN

--------------------
afto_xuliqan....10-kk-517

Zulfiyye-91

  • 4 oktyabr 2011 11:30
  • Məqalə: 8
  • Şərh: 330
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
Sevginin məqsədi onun üçün “mükəmməl insan” olmaq deyil, səni mükəmməliyə ən çox yaraşdıran insanı tapmaqdır..

gulnihal

  • 4 oktyabr 2011 11:24
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 196
  • Bal:
{awards}
deyerli melumat ucun sag olun.yazan elleriniz var olsun

ZERiDE

  • 4 oktyabr 2011 10:58
  • Məqalə: 35
  • Şərh: 148
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun.ellerinr saqliq.twk...

_Yaxsiliq Meleyi_

  • 4 oktyabr 2011 09:58
  • Məqalə: 14
  • Şərh: 364
  • Bal:
{awards}
Allah razı olsun .ellerine salıq.

--------------------
Dünya özünü təzə gəlin kimi göstərərək insanı aldadan,lakin həqiqətdə sehirbaz bir qarıdır.

sharm

  • 4 oktyabr 2011 09:25
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 472
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------
Gedənə yalvaracaq olsaydım, Hər gələnə EyvAllah deyərdim.
Mən seçərəm mən Tərk edərəm, Mən başlaram mən Bitirərəm. ! Susqunluğumla əzər gülüşümlə keçər Qürurumla Gedərəm!

Inciciceyi

  • 4 oktyabr 2011 09:13
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 8287
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

--------------------
♥......Zenn etme ki, gozlerim sene baxdiqca yorulacaq, olsem de
ruhum seninle qalacaq. Senden evvel elvida desem de heyata. Son
sozum seni sevirem olacaq.....♥

bankir_959

  • 3 oktyabr 2011 23:02
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 17
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN

SADƏLİK-GOZƏLLİK

  • 3 oktyabr 2011 22:40
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 54
  • Bal:
{awards}
teşekkur winked

--------------------
simply beautiful simply beautiful simply beautiful simple beautiful

A.Nicat

  • 3 oktyabr 2011 22:27
  • Məqalə: 10
  • Şərh: 257
  • Bal:
{awards}
TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

TSHKLER SAGOLUN

--------------------

FLY TIME

  • 3 oktyabr 2011 22:19
  • Məqalə: 51
  • Şərh: 2122
  • Bal:
{awards}
cox sagolun ellerinize sagliq

..:MeleK kiz:..

  • 3 oktyabr 2011 21:46
  • Məqalə: 150
  • Şərh: 8828
  • Bal:
{awards}
cox sagolun

Iriska

  • 3 oktyabr 2011 21:42
  • Məqalə: 253
  • Şərh: 1261
  • Bal:
{awards}
Tebii ki vacibdi

--------------------
Demədimmi bu həsrət öldürər səni, ay dolanıb keçər, yalnız qalarsan, hər gün ah deyib açı çəkərsən. Ürəyim sənə bu cür sevmə demədimmi!
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 24
Cəmi: 43

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}