Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

 
Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

"Şehrullahi'l-Muharrem" olaraq məşhur olan, yəni "Allahın ayı Məhərrəm" olaraq bilinən Məhərrəm ayı, İlahi bərəkət və bolluğun, Rəbbani lütfkarlıq və kərəmin coşduğu və bollaşdığı bir aydır.

Allahın ayı, günü və ili olmaz, ancaq Allahın rəhmətinə ermənin əhəmiyyətli bir fürsəti olduğu üçün Peyğəmbərimiz tərəfindən bu şəkildə ifadə edilmişdir.
Aşura Günü isə Məhərrəmin 10. günüdür. Aşura Gününün Allah qatında ayrı bir yeri vardır. Bu gündə Cənabı Haqq on peyğəmbərinə on növ hediyyesinde tapılmış və kudsiyetini artırmışdır. Bu günlərdə oruc tutmaq çox fəzilətlidir.
Hicri İlin ilk ayı olan Məhərrəm ayının 10. günü Aşura Günüdür. Məhərrəm ayının digər aylar arasında ayrı bir yeri olduğu kimi, Aşura Gününün də digər günlər içində daha mübarək və bərəkətli bir mövqes(n)i var.
Aşura Gününün Allah qatında da çox seçmə bir yerinin olduğunu Fəcr Surəsinin ikinci ayəs(n)i olan "On gecəyə and olsun" ifadələrinin təfsirindən öyrənməkdəyik.
Bəzi təfsirlərimizdə bu on gecənin Məhərrəmin Aşurasına qədər keçən gecə olduğu bəyan edilməkdədir. (1)

Cənabı Haqq bu gecələrə and içərək onların kudsiyet və bərəkətini bildirməkdədir.

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

Bu günə "Aşura" deyilməsinin səbəbi, Məhərrəm ayının onuncu gününə bərabər gəldiyi üçündür. Hədis kitablarında keçdiyinə görə isə, bu günə bu adın verilməsinin hikməti, o gündə Cənabı Haqq on peyğəmbərinə on dəyişik ikram və lütf etdiyi üçündür. Bu ikramlar belə ifadə edilməkdədir:
1. Allah, Hz. Musaya (ə.s.) Aşura Günündə bir möcüzə lütf etmiş, dənizi yararaq Firon ilə ordusunu sulara basdırmışdır.
2. Hz. Nuh (ə.s.) gəmisini Cudi Dağının üzərinə Aşura Günündə demirlemiştir.
3. Hz. Yunus (ə.s.) balığın qarınından Aşura Günü xilas olmuşdur.
4. Hz. Adəmin (ə.s.) tövbəsi Aşura Günü qəbul edilmişdir.
5. Hz. Yusuf qardaşlarının atmış olduğu quyudan Aşura Günü çıxarılmışdır.
6. Hz. İsa (a-s.) o gün dünyaya gəlmiş və o gün səmaya yüksəldilmişdir.
7. Hz. Davudun (ə.s.) tövbəsi o gün qəbul edilmişdir.
8. Hz. İbrahimin (ə.s.) oğulu Hz. İsmayıl o gün doğulmuşdur.
9. Hz. Yaqubun (ə.s.), oğulu Hz.Yusufun həsrətindən ötəri bağlanan gözləri o gün görməyə başlamışdır.
10. Hz. Eyyub (ə.s.) xəstəliyindən o gün şəfaya qovuşmuşdur. (2)

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

Hz. Aişənin ifadə etdiyinə görə, Kəbənin örtüsü daha əvvəllər Aşura günündə dəyişdirilərdi.
İşdə beləsinə mənalı və qüdsi hadisələrin ildönümü olan bu mübarək gün və gecə, Səadət Əsrindən bəri Müsəlmanlar tərəfindən həmişə qeyd oluna gəlmişdir. Bu günlərdə ibadət üçün daha çox zaman ayırmışlar, başqa günlərə nisbətlə daha çox xeyr tapılmışlar. Çünki, Cənabı Haqqın bu günlərdə edilən ibadətləri, edilən tövbələri qəbul edəcəyinə dair hədislər mövcuddur.
Aşura Günündə ilk ağla gələn ibadət isə, oruc tutmaqdır. Məhərrəm ayı və Aşura Günü, Əhli Kitab olan Xristian və Yəhudilər tərəfindən də müqəddəs sayılardı. Necə ki, Peyğəmbərimiz Əleyhissalatu Vəssalam Mədinəyə hicrət buyurduqdan sonra orada yaşayan Yəhudilərin oruclu olduqlarını öyrəndi.
"Bu nə orucudur?" deyə soruşdu.
Yəhudilər, "Bu gün Allahın Musanı düşmənlərindən qurtardığı Fironu boğdurduğu gündür. Hz. Musa (ə.s.) şükr olaraq bu gün oruc tutmuşdur" dedilər.
Bunun üzərinə Rəsulullah Əleyhissalatu Vəssalam da, "Biz, Musanın sünnəsini əhyaya sizdən daha çox yaxın və haqq sahibiyik" buyurdu və o gün oruc tutdu, tutulmasını da əmr etdi. (3)
Aşura günü tək əhli kitab arasında deyil, Nuh Əleyhissalamdan etibarən müqəddəs olaraq bilinir, İslam əvvəli Cahiliyyə dövrü Ərəbləri arasında İbrahim Əleyhissalamdan bəri müqəddəs bir gün olaraq bilinir və oruc tutulurdu.

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

Bu barədə Həzrəti Aişə anamız belə deməkdədir:
"Aşura, Qureyş qəbiləsinin Cahiliyyə dövründə oruc tutduğu bir günidi. Rəsulullah da buna uyğun hərəkət edirdi. Mədinəyə hicrət edincə bu orucu davam etdirmiş və başqalarına da əmr etdi. Lakin Ramazan orucu fərz qılınınca özü Aşura günündə oruc tutmağı buraxdı. Bundan sonra Müsəlmanlardan istəyən bu gündə oruc tutdu, istəyən tutmadı." 'Buxari, Savm: 69.
O zamanlar hələ Ramazan orucu fərz qılınmadığı üçün Peyğəmbərimiz və Səhabələri vacib olaraq o gündə oruc tuturdular. Nə vaxt ki, Ramazan orucu fərz qılındı, bundan sonra Peyğəmbərimiz hər kəsi sərbəst buraxdı. "İstəyən məbləğ, istəyən tərk edə bilər" buyurdu. (4) Beləcə Aşura orucu sünnə bir oruc olaraq qalmış oldu.
Aşura orucunun fəziləti haqqında da bu tərcümədə hədislər zikr edilməkdədir.
Bir şəxs Peyğəmbərimizə gəldi və soruşdu:

"Ramazandan sonra nə vaxt oruc tutmamı tövsiyə edərsiniz?"
Peyğəmbərimiz Əleyhissalatu Vəssalam, "Məhərrəm ayında oruc tut. Çünki o, Allahın ayıdır. Onda elə bir gün vardır ki, Allah o gündə bir qövmün tövbəsini qəbul etmiş və o gündə başqa bir qövmü də bağışlaya bilər" buyurdu. (5)
Yenə Tirmizi’de də keçən bir hədisdə Peyğəmbərimiz belə buyurmuşlar:
"Aşura Günündə tutulan orucun Allah qatında, o gündən əvvəl bir ilin günahlarına kəffarə olacağını qüvvətlə ümid edirəm. "(6)

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

"Ramazan ayından sonra ən fəzilətli oruc, Allahın ayı olan Məhərrəm ayında tutulan oruçtur”(7) hədisi şərifi isə, bu günlərdə tutulan orucun fəzilətini ifadə etməkdədir.
Bu hədisin açıla bilməsində İmamı Qəzali, "Məhərrəm ayı Hicri ilin başlanğıcıdır. Belə bir ili oruc kimi xeyirli bir təmələ söykəmək daha gözəl olar. Bərəkətinin davamı da daha çox ümid edilər" deməkdədir.
Gərək Yəhudilərə bənzəməmək, gərəksə orucu tam Aşura Gününə bərabər gətirməmək üçün, Məhərrəmin doqquzuncu, onuncu və on birinci günlərində oruc tutulması tövsiyə edilmişdir.
Bu mənadakı bir hədisi İbni Abbas rəvayət etməkdədir. Bunun üçün, müstəhəb olan, aşura Gününü ortalayaraq, bir gün əvvəl və ya bir gün sonra oruc tutmaqdır.
Bu gündə orucdan başqa xeyr, hasenat və sədəqə kimi gözəl adətlərin də yaşadılması məqsədəuyğun və yerində olacaq. Hər kəs imkanı nisbətində ailəsinə, qohum və qonşularına kömek eder, bu günlərin fəzilətini bildirən hadisələri xatırlayaraq lütfkarlıqda ol şübhəsiz savabını qat qat götürəcək. Xüsusilə, Peyğəmbərimiz, möminin ailə efradına Aşura Günündə hər zamankindən daha çox kömek olun tövsiyə etmişdir.

Məhərrəm Ayı və Aşura Günü

Bir hədisdə belə buyurular: "Hər kim Aşura Günündə ailəsinə və ev xalqına kömek olsa Cənabı Haqq da ilin hamısında onun ruzisinə bərəkət və genişlik lütfkarlıq edər. "(9) Bu ailə məfhumunun içinə qohumlar, yetimlər, kimsəsizlər, mövzu qonşular da girməkdədir. Lakin, bunun Üçün çox külfətə girməyə, ailə büdcəsini məcbur etməyə lazım deyildir. Hər kəs imkanı ölçüsündə hediyye edər.
Aşura gününün mənəvi və aydınlığı üzərində Kərbəla qaranlığının kəsafəti də görülməkdədir. 61. hicrət ilinin Məhərrəminə aid 10. günündə Həzrəti İmam Hüseyn (r.ə.) 55 yaşında ikən Sinan min Ənəs adlı bir xain tərəfindən Kərbəlada vəhşicəsinə şəhid edilmişdir. Bu gadr və zülmün arxasında Əməvi Xəlifəsi Yezid, onun Kifə qubernatoru İbni Ziyad vardır. Yarım əsr əvvəlindən Peyğəmbərimizin şəxsən xəbər verildiyi bu ciyərləri yaxan hadisə Həzrəti Hüseyni Cənnət gənclərinin əfəndisi olma şanına ucaltmışdır.

Şəhidlər mükafatını götürmüş ən uca mərtəbələrə çatmışdır. Uca Allahın da zalımlara layiq olduqları cəzanı ən ədalətli bir şəkildə verəcəyindən şübhəmiz yoxdur. Qədər hökmə boyun əyən hər mömin bu hadisəyə kədərlənər, ancaq etidalını və soyuqqanlılığını itirməz. Duyğuları səhvlərə və daşqınlıqlara aparmaz. Çünki meydana gələn bütün hadisələr əzəli təqdirin bir hökmüdür. Bu baxımdan bunu bir "yas mərasimi" halına çevirmək əhlis(n)i sünnənin etiqad və inancına zidddir.


Geri dön

111_Shawmn Michaelais_111

  • 1 dekabr 2011 00:59
  • Məqalə: 250
  • Şərh: 1137
  • Bal:
xada,
R_A_P_U_N_Z_E_L,
siz sağ olun oxudugunuza göre

--------------------


.♣.Chrysalis.♣.

  • 1 dekabr 2011 00:10
  • Məqalə: 784
  • Şərh: 6329
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
"Kimsəni yorğanın altında gözyaşlarınızı pijamanızın qoluyla siləcək qədər çox sevməyin"

R_A_P_U_N_Z_E_L

  • 30 noyabr 2011 21:01
  • Məqalə: 36
  • Şərh: 2992
  • Bal:
{awards}
tesekkurler xebere gore

111_Shawmn Michaelais_111

  • 30 noyabr 2011 20:29
  • Məqalə: 250
  • Şərh: 1137
  • Bal:
{awards}
Repery,
_TUNAR_MAMEDOV_,
-teşekkürler oxuduğunuz üçün

......ROMA......,-Burda gülmeli ne olduğunu bilmedim.

--------------------


_TUNAR_MAMEDOV_

  • 30 noyabr 2011 17:18
  • Məqalə: 671
  • Şərh: 4820
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN ... EZIYYETE GORE COOOX SAG OL

--------------------

......ROMA......

  • 30 noyabr 2011 17:14
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 329
  • Bal:
{awards}
wink wink

--------------------
Sevdinsə kölgəyə dönüb hər zaman,
Sən onu hər yerdə izləyəcəksən.
Sevdinsə qəm içib dərd udacaqsan.
Onu unutmağı unudacaqsan.

Repery

  • 30 noyabr 2011 17:13
  • Məqalə: 196
  • Şərh: 1555
  • Bal:
{awards}
twk...Alah razi olsun....

--------------------

111_Shawmn Michaelais_111

  • 30 noyabr 2011 17:04
  • Məqalə: 250
  • Şərh: 1137
  • Bal:
{awards}
_SVETLANA_777_,
Ku-ku,
Zoluwka,
FIDAN15,


ALLAH SİLERDEN RAZI OLUN

--------------------


_SVETLANA_777_

  • 30 noyabr 2011 16:40
  • Məqalə: 109
  • Şərh: 1536
  • Bal:
{awards}
TESEKKURLER

--------------------
<p></p>

Ku-ku

  • 30 noyabr 2011 15:14
  • Məqalə: 267
  • Şərh: 5318
  • Bal:
{awards}
allah razi olsun tewekkurler

--------------------

Zoluwka

  • 30 noyabr 2011 15:09
  • Məqalə: 77
  • Şərh: 1207
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
♀+♂=ღ

FIDAN15

  • 30 noyabr 2011 15:04
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 199
  • Bal:
{awards}
maraqlidir spasiba

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 42
Cəmi: 56

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}