Dəniz bitkiləri ölərsə, dənizlər də öləcək

 
Dəniz bitkiləri ölərsə, dənizlər də öləcək

Dəniz bitkilərinin yox olmasına səbəb olaraq da limanlarda gəmilərin idarəsiz saxlanması, sintinə və tullantıların dənizə buraxılması və atmosferin istiləşməsi göstərilir. Təbiəti qoruma quruluşları ilə dəniz bioloqları, İspaniyaya bağlı Balear adaları üçün də təhlükə ola biləcəyini qəti şəkildə bildirir.
Balear adalarındakı Aralıq dənizi İnstitutundan Carlos Duarte, Palma da Mallorca körfəzindəki vəziyyətə baxıb bunları söyləyir: "Burada dəniz döşəməsində sıx bir şəkildə dəniz çəməni adını verdiyimiz bitki təbəqəsi yetişir. Neptun çəməni dediyimiz şey, bir karbondioksit filtridir. Bir hektar dəniz çəməni, Amazonlardaki bir hektar yağış meşəsindən beş qat daha çox karbondioksiti oksigenə çevirir. Bunu fotosintez sayəsində edir. Dəniz çəmənindəki yarpaqlar, sudakı karbondioksiti tutur, beləcə sudakı karbon nisbəti düşür. Daha sonra dəniz yenidən havadan karbondioksit götürür və dəniz çəməni tərəfindən filtrlənir."
Eroziyadan qoruyur:
Dəniz çəməni çox sayda balıq və dəniz böcəyi üçün təbii həyat sahəsi mövqeyindədir. Aralıq dənizi İnstitutundan Carlos Duarte, dəniz çəməninin ayrıca sahilləri eroziyadan qoruduğunu, sahillərdə torpaq itkisini önlədiyini söyləyir.
Duarte, "Dənizin alt təbəqələrindəki yosun və sazlıqlarda əhəng gövdəli çox sayda orqanizm yaşayır. Buradan qopan əhəng zərrəcikləri sahillərə çatır və qumsala davamlı əhəng köçürülmüş olur. Dəniz çəməni yox olsa, sahillər eroziyaya uğrayacaq. Beləcə Mallorkanın ən əhəmiyyətli dəyəri olan sahilləri yox olacaq" şəklində danışır.
Ayrıca, dənizlərdəki bitki örtüyünün çox sayda bəsləyici maddəni içinə çəkdiyi, bu maddələrin çaylar və atmosfer vasitəsilə dənizlərə çatdıqları ifadə olunur. Dəniz çəməninin bəsləyici maddələrin çoxunu da bağladığına, beləcə dənizi otrofikasyondan qoruduğuna və dənizi təmiz tutduğuna diqqət çəkilir. Otrofikasyon, dənizdə qidan maddələrinin böyük nisbətdə çoxalması nəticəsində bitki varlığının həddindən artıq şəkildə artması, bunun nəticəsində sudakı həll edilmiş oksigen miqdarının azalması və su ekosisteminin ölümü mənasına gəlir.

3% azalma:
Bir beynəlxalq araşdırma qrupunun etdiyi hesablamalara görə, yalnız bir hektar genişliyindəki sazlıq sahənin filtrləşdirmə funksiyasını arıtma təsisinə etdirmək 17 min dollara başa gəlir. Nə var ki keçdiyimiz illərdə dünyadakı yosun və sazlarla örtülü dəniz diblərinin sahəsi 3% nisbətində azaldı. Bu həssas bitki örtüyünün baş düşməninin iqlimin istiləşməsi olduğu ifadə olunur. Aralıq dənizi İnstitutundan Carlos Duarte, "Dənizdə kiçik, turkuaz sahələr görülür. Həmin o sahələrdə dəniz çəməni yoxdur; yəni dənizin döşəməsi yalnız açıq rəngli qumdan meydana gələr" şəklində danışır.
Elm adamı Carlos Duartenin təxminlərinə görə dənizlərdəki bitki örtüsü təxminən 50 il içərisində yox olma təhlükəsiylə qarşılaşacaq. Beynəlxalq dəniz qoruma təşkilatı Oceana və digər quruluşların təzyiqi Balear adalarının rəsmi mövqelərini hərəkətə keçmək məcburiyyətində buraxdı. Mallorca və ətrafındakı sularda avqust ayından bu yana dəniz çəməninin vəziyyəti nəzarət edilir. Limanlara yaxınlaşan gəmilərdən, dəniz döşəməsindəki Neptun tipli çəmənlik sahədə deyil, qumluq sahələrdə dəmirləşdirmələri istənir. Bununla da kifayətlənilməyib yaz aylarından etibarən Balear adalarında dəniz çəməninə zərər verənlərə ağır pul cəzası kəsilməsi də nəzərdə tutulur. Ancaq bunun da kafi olmadığı, dəniz diblərindəki bitki örtüyünün qoruna bilməsi üçün həyat tərzinin dəyişməsinin şərt olduğu vurğulanır.


Geri dön

.♣.Chrysalis.♣.

  • 30 noyabr 2011 23:47
  • Məqalə: 784
  • Şərh: 6329
  • Bal:
twk xebere gore......

--------------------
"Kimsəni yorğanın altında gözyaşlarınızı pijamanızın qoluyla siləcək qədər çox sevməyin"

jalicka...

  • 30 noyabr 2011 21:44
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 703
  • Bal:
{awards}
TWK

--------------------
Seni bulmaktan once aramak isterim
Seni sevmeden once anlamak isterim
Seni bir omur boyu bitirmek deyil sana
Hep yeniden baslamak isterim

Aynure

  • 30 noyabr 2011 21:26
  • Məqalə: 118
  • Şərh: 436
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler

ROmaNTik_BoY

  • 30 noyabr 2011 21:23
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 110
  • Bal:
{awards}
thank you.........

--------------------
biz 2 romantik deli,2 serseri....

_SVETLANA_777_

  • 30 noyabr 2011 21:23
  • Məqalə: 109
  • Şərh: 1536
  • Bal:
{awards}
TESEKKURLER

--------------------
<p></p>

R_A_P_U_N_Z_E_L

  • 30 noyabr 2011 20:38
  • Məqalə: 36
  • Şərh: 2992
  • Bal:
{awards}
tesekkurler xebere gore

Alone angel

  • 30 noyabr 2011 19:55
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3094
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
Eğer güven varsa bir kalpte; O kalpte sevgi de bulunur, dürüstlük de” !

Zoluwka

  • 30 noyabr 2011 18:17
  • Məqalə: 77
  • Şərh: 1207
  • Bal:
{awards}
ღпасиииииииибкиღ

--------------------
♀+♂=ღ

Delya_91

  • 30 noyabr 2011 18:09
  • Məqalə: 319
  • Şərh: 5295
  • Bal:
{awards}
melumata gore sagolun,ama hec ureyacici olmadi

--------------------
"Camaat nə deyər" ifadəsi qədər divarları hündür bir hebsxana yoxdur...

zoluska

  • 30 noyabr 2011 18:08
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 872
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

_TUNAR_MAMEDOV_

  • 30 noyabr 2011 18:08
  • Məqalə: 671
  • Şərh: 4820
  • Bal:
{awards}
melumata gore twkler..

--------------------

... Deryam ...

  • 30 noyabr 2011 17:49
  • Məqalə: 273
  • Şərh: 4680
  • Bal:
{awards}
Ax insanlar sonunda dənizin altını da məhv etdiniz am
Deməli hamı bir olub dünyanın sonu olmasını istəyir fellow

--------------------

angel gunay

  • 30 noyabr 2011 17:47
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 843
  • Bal:
{awards}
Mm saqol xebere göre

--------------------
Mən heç vaxt mənə inanan insanı aldatmaram amma mənə inanmiyana da düzünü subut etdirmərəm

BadZero

  • 30 noyabr 2011 17:46
  • Məqalə: 178
  • Şərh: 2544
  • Bal:
{awards}
maraqlıdır tşkk

--------------------
Sənə "pissən" deyənlərə əhəmiyyət vermə.. Mənə də vaxtilə "anormalsan" deyənlər olmuşdu.. Mən də atomu parçalayıb onlara təqdim etdim...

~ Albert Einstein

Ku-ku

  • 30 noyabr 2011 17:43
  • Məqalə: 267
  • Şərh: 5318
  • Bal:
{awards}
recourse recourse niye

--------------------

Okush

  • 30 noyabr 2011 17:39
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
ilk serh menden xebere gore twk

......ROMA......

  • 30 noyabr 2011 17:39
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 329
  • Bal:
{awards}
TWKKK XEEBER GORE

--------------------
Sevdinsə kölgəyə dönüb hər zaman,
Sən onu hər yerdə izləyəcəksən.
Sevdinsə qəm içib dərd udacaqsan.
Onu unutmağı unudacaqsan.
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 32
Cəmi: 47

 

Top 10 Müəllif

♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 327
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 1
Cəmi: 385
 
 
{slinks}