Dünya ölkələrində qadın haqqları

 
Dünya ölkələrində qadın haqqları

Amerika Birləşmiş Ştatlarında 1920-ci ildə qüvvəyə girən konstitusiya dəyişikliyi ilə ölkə daxilində qadınlara səs vermə haqqı tanınmış, Noyabr 1920-ci ilddə qadınlar ilk parlement seçkilərinə qatılmışlar.

Fransada 4 Oktyabr 1944-cü ildə edilən qanun dəyişikliyiylə qadınlara seçmə və seçilmə haqqı verildi. 29 Aprel 1945-ci ildə ilk dəfə bələdiyyə seçkilərinə qatılan qadınlar 21 Oktyabr 1945-ci ildə də ilk dəfə parlement seçkilərində səslərindən istifadə etdilər.

Türkiyədə qadınlar seçmə və seçilmə haqqına 1934-cü ildə, bir çox Avropa ölkəsindən bir neçə il əvvəl sahib oldu. Fransız qadınları 65 il əvvəl seçmə və seçilmə haqqını qazandı.

19-cu əsrin sonlarında qadınların səs vermə haqqına qovuşa bilməsi mövzusu qadın haqqları hərəkəti üçün əhəmiyyətli bir mərhələ təmsil etmişdir. Yeni Zellandiyada qadınlara seçmə haqqı 1893-cü ildə, seçilmə haqqı 1918-ci ildə verilmişdir. Bu qanun bütün irqdən qadınları əhatə edir.

1902-ci ildə Avstraliyada qadınlar seçmə haqqı qazanmışdır.

1906-cı ildə Finlandiya qadın vətəndaşlarına seçmə və seçilmə haqqı tanıyan ilk Avropa ölkəsi olmuşdur. O illərdə Rusiya böyük çarlığına bağlı bir dövlət olan Finlandiya, dünyada ilk qadın millət vəkillərinin məclisə girdiyi ölkə adını da daşıyır. 1907-ci ildə 19 qadın millət vəkili məclisə girməyi bacarmışdır.

Norveç 1913-cü ildə, Danimarka və o zaman Danimarkaya bağlı olan İslandiyada 1915-ci ildə qadınlara səs haqqı vermişdir.

Kanadada Quebec bölgəsi xaric, qadınlar 1917-ci ildə seçmə və 1920-ci ildə seçilmə haqqı əldə edərkən, Quebecdə qadınlara seçmə və seçilmə haqqı 1940-cı ildə verilmişdir.

1917-ci ildə Rusiya və köhnə Sovet respublikalarından bir qisimində də qadınlar seçmə və seçilmə haqqı əldə etmişlər. Bu haqq 1918-ci il ümumi seçkilərində ilk dəfə istifadə edilmişdir.

12 Noyabr 1918-ci ildə Avstriya qadınlarına səs vermə haqqı vermiş, 30 Noyabr 1918-ci ildə Almaniyada qadınların seçmə və seçilmə haqqı qanunla təsdiq etmiş və 19 Yanvar 1919 seçkilərində qadınlar ilk dəfə səslərindən istifadə etmişlər.

1918-ci ildə 30 yaşının üstündə olub, bəzi xüsusi vəziyyətlərdə səs vermədən istifadə edə bilmə haqqını əldə etmiş olan, Birləşmiş Krallıq qadınları üçün tam səs vemrə haqqı 1928-ci ildə təmin edilmişdir.

Cənub Afrika Respublikası irqlərlərinə görə qadınlara 1930-cu ildə ağ irqə, 1984-cü ildə Hind irqinə , 1994-cü ildə də qara irqə,səs vermə haqqı tanımışdır.

Türkiyədə qadınlar 20 Mart 1930-cu ildə bələdiyyə seçkilərində seçmə haqqı qazandılar. 1933-cü ildə Kənd Qanununda muxtar seçmə və kənd heyətinə seçilmə haqqı təşkil edildi. Millət vəkili seçkilərində seçmə və seçilmə haqqına isə 5 Dekabr 1934-cü ildə edilən konstitusiya dəyişikliyiylə qovuşdular.
8 Fevral 1935-ci ildə ilk dəfə məclis seçkilərinə qatılan türk qadınları məclisdə 18 kürsü əldə etdilər.

1925-ci ildə bələdiyyə seçkilərində səs istifadə etməyə başlayan İtalyan qadınları 1946-cı ildə ilk ümumi seçkilərə qatıldılar.

Qadınların həyatında bu mühüm tarix Braziliyada 1934-cü ildən, Filippində 1937-ci ildən, Argentinada və Mekshikada 1946-cı ildən, Yaponiyada 1945-ci ildən, Çində 1947-ci ildən, Liberiyada 1947-ci ildən, Ugandada 1958-ci ildən və Nigeriyada 1960-cı ildən başlayır.
Nəhayət, İsveçrə kimi alman, fransız və italyan millətlərindən qurulan yüksək sivilizasiyaya sahib ölkədə isə qadınların seçmə və seçilmək hüququ 1971-ci ildə tanınıb. Ölkənin bütün ərazisində isə qadınlar bu hüququ yalnız 1990-cı ildə əldə edib.


Geri dön

sevgi yalandir

  • 1 noyabr 2010 20:16
  • Məqalə: 538
  • Şərh: 7367
  • Bal:
TEWEKKURLER

--------------------
Bəzən gülərsən xoşbəxtmiş kimi .. Bəzən sevərsən ilk kezmiş kimi .. Hər səfərində gedənin arxasından ağlarsın sanki değermiş kimi .. Bəzən susayar son kezmiş kimi .. Bəzi şeylərə inanarsan doğruymuş kimi .. Sonra oyanar gerçəkmiş kimi .. Təsirində qalarsan oradan qovulmuş kimi .. Ən sonuna anlarsan yanılmış .. HƏR ZAMAN OLDUĞU KİMİ .. Və mən hələ bir ümidlə gözləyirəm sanki geri dönecekmiş kimi.........

Ulya

  • 1 noyabr 2010 15:28
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
tesekkurler

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 0



Qonaqlar: 45
Cəmi: 61

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 389
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}