Mövlana Cəlaləddin Rumidən seçmələr

 
Mövlana Cəlaləddin Rumidən seçmələr

Mövlananın ölüm gününün xatirəsi olaraq edilən mərasim haqqında istifadə edilən bir təbir. İlkindi vaxtından sonra Quran oxumaq və Aynü'l-Cem' edilmək surətiylə icra edilən bu mərasimin gecəsinə eyni zamanda "Leyletü'l-Arus" da deyilər. Şeb, Farsca; Leyle, Ərəbcə "gecə" demək olduğu üçün təbirlərin ikisi də eyni mənaya dəlalət etməkdədir.

Mövlana Cəlaləddin ölüm gününü "Haqqa vuslat", "Toy günü" saymışdır (Helmi Yücebaş, Ədəbiyyatımızda Mövlana,
(Konya El İlliyi), Konya 1973, 30)

Bilindiyi kimi, Mövlana (hicri 672) miladi 17 Dekabr 1273′de Bazar günü axşamüstü günəş gözdən itib, Konya üfüqlərini qırmızıya rəngləyərkən bu aləmdən can və davamlılıq aləminə köç etmişdir. Mövlana ölümünü gerdek gecəsi "Şebi Arus" "Sevgiliyə qovuşma" günü olaraq qəbul etmişdi. Şebi Arus, fədakarlıqla başlar, ölüm boyunca davam edər, o biri aləmə qovuşmaqla tamamlanar.

Mövlana, "Ölümümüzdən sonra məzarımızı yerdə arama, arif kəslərin könülündədir. Bizim məzarımız. Burada ölüm (olaraq) təzahür edirsə də orada doğumdur" deyər. Yenə Rəbbinə, "Ölmək şəkər kimi şirin bir şey, canı sən aldiqdan sonra səninlə olunca da şirin candan da şirindir, ölüm" şəklində səslənər. Beləliklə ölümə bir başqa bucaq qazandırar
(Alişan Özattila, Haqq Aşiqi Mövlana Cəlaləddin, 180-181).

Gerçəkdə iki cür ölüm vardır. Birincisi, nəfsi (eqonu) fəda edərək ibarət olan/yaranan "mənəvi ölüm". Yəni Hz. Peyğəmbər (s.ə.s)ın "Ölmədən əvvəl ölünüz" əmrin tərəfindən "Haqqda yox olmaq" mənasındadır. Bu ölümə, "ilk vuslat" adını da verə bilərik. İkinci ölüm isə, "fiziki ölüm"dür. Bu günə qədər, Şebi Arus olaraq qəbul etdiyimiz, canın bədən qəfəsindən xilas olaraq əslinə döndüyü, qataranın dənizə, can ümid etməyininə çatdığı an. Ki bu an "vuslat gecəsi" olaraq adlandırılır (Bolluğu Xalçaçı, Mövlana Sevgisi, 20).

Mövlanada Vuslat Anlayışı

Mövlana, "Hər kəs ayrılıqdan bəhs etdi, mənsə vuslattan" deyər. Özün ölüm və vuslat anlayışını, Qurani Kərimin bir ayəsinin işığı altında tədqiq edib anlamaq mümkündür:
"Hər nəfs ölümü dadacaq. Sonra ancaq bizə çeviriləcəksiniz"
(əl-Ənkəbut, 29/57).

Ayədə keçən "dönmək" sözü, Allaha qovuşulacağını, "vuslatı" açıq bir ifadəylə "müjdələməkdə"dir. Bu müjdəni mənimsəyən, ona sıx sarılan Mövlana, ölümü bir ayrılıq deyil, bir vuslat olaraq qəbul edər.

Mövlananın ölüm anlayışına gəlincə; "Bir aşırt sistemi içində həyatın mənası, ruhun ölümsüzlüyü və Allaha, vuslatın yolu ölümdən keçməkdədir" tərifiylə zəmin qazanar və Mövlanada ölüm, "Mütləq və ölümsüz Varlığa və ya digər ifadəylə "əsla" bir rücu hərəkəti ilə" zirvəyə çatar.

Mövlana, ölümü adamın əslinə dönüşü və ya mənşənin ilahi bir cövhər olması hasebiyle "Allaha çevril" olaraq dərk edər.

Bir başqa ifadəylə ölüm, "Cisimin ortadan qalxması deyil, Allaha doğru uçmasıdır."

Mövlana bu xüsusu belə ifadə edər:

"Bizi Ələst harabatından gətirdilər. Coşmuş, dağılmış və özündən keçmiş olaraq gətirdilər. Yenə harabat tərəfinə çəkəcəklər. (Bizi) yoxdan var etdikləri üçün"
(Mövlana, Rubaiyyat, 672/1 14).

"Hələ ölümdən bir xilas olsun, qurtuluşa çatın; çünki sevgilini görmək ABi həyatdır."
(Mövlana, Məsnəvi, Terc., A. Gölpınarlı, III, Beyt 4607).

"Çünki iyrənmək, pis gəlmək ortadan qalxsa o ölüm, ölüm deyil ki. Görünüşcə ölümdür, gerçəkdədirsə göçüş"
(Mövlana, Məsnəvi Terc., A. Gölpınarlı, III, 4613).


Geri dön

Nuray2012

  • 18 aprel 2012 22:04
  • Məqalə: 651
  • Şərh: 11085
  • Bal:
Tewekkurler xebere gore

--------------------

★Miss Love★

  • 10 aprel 2012 20:06
  • Məqalə: 77
  • Şərh: 10003
  • Bal:
{awards}
bu gozel xebere gore тewekkurler canim winked

EnD of TiMe

  • 28 mart 2012 14:18
  • Məqalə: 553
  • Şərh: 6697
  • Bal:
{awards}
Tesekkurler.......

enigmatic_girl

  • 27 mart 2012 23:27
  • Məqalə: 2097
  • Şərh: 12943
  • Bal:
{awards}
winked tesekkur..

--------------------

✰Dгeaм✰

  • 27 mart 2012 14:01
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 16043
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun.

C.I

  • 27 mart 2012 13:48
  • Məqalə: 481
  • Şərh: 4983
  • Bal:
{awards}
hmmmmmmmmmmmmmmmm winked twk........_____

--------------------

Qunduz2

  • 27 mart 2012 13:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 122
  • Bal:
{awards}
Hmmmmmm ola biler...

J ♥ S

  • 27 mart 2012 12:05
  • Məqalə: 445
  • Şərh: 3537
  • Bal:
{awards}
Bir başqa ifadəylə ölüm, "Cisimin ortadan qalxması deyil, Allaha doğru uçmasıdır."
tewekkur.. cnm..

--------------------
J & S ∞♥....

ANGEL LOVE

  • 27 mart 2012 12:02
  • Məqalə: 148
  • Şərh: 2655
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsunnn

--------------------

tek dileyim

  • 27 mart 2012 11:00
  • Məqalə: 36
  • Şərh: 516
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

--------------------
.♥De: O Allah birdir
Allah möhtac deyildir!
O, nə doğmuş, nə də doğulmuşdur!
Onun heç bir tayı-bərabəri də yoxdur...♥
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 2
Qonaqlar: 39
Cəmi: 53

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 7
Cəmi: 389
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 6
Cəmi: 333
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 4
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 2
Cəmi: 767
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
evli.mutlu.cocuklu
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 20
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
 
{slinks}