Mövlana kimdir? (1-сi hissə)

 
Mövlana kimdir? (1-сi hissə)

Mövlananın əsl adı Məhəmməd Cəlaləddindir. Mövlana və Rumu da, özünə sonradan verilən adlardandır. Əfəndimiz mənasını verən Mövlana adı, ona, daha çox gənc ikən Konyada dərs oxutmağa başladığı tarixlərdə verilər. Bu ad Şemsi Tebrizi və Sultan Uşaqdan etibarən Mövlananı sevənlərcə istifadə edilmiş; Sanki adı yerinə simvol olmuşdur. Rumu, Anadolu deməkdir.

Mövlananın, Rumu deyə tanınması, keçmiş yüzillərdə Diyarı Rum deyilən Anadolu ölkəsinin vilayəti olan Konyada uzun müddət oturması, ömürünün böyük bir qisminin orada keçməsi və nəhayət türbəsinin orada olmasındandır.
Mövlananın doğum yeri, bu günki Əfqanıstanda olan, köhnə böyük Türk mədəniyyət diyarı Belhdir.


Mövlananın Doğum tarixi isə (6 Rebiu'l Əvvəl, 604) 30 Sentyabr 1207dir. Bəzi araşdırmaçıların təsbitinə görə, Onun doğum tarixi 1182dir.
Zadəgan bir ailəyə mənsub olan Mövlananın anası, Belh Əmri Rükneddinin qızı Möminə Xatun; ata tərəfdən nənəsi, Xarəzmşahlar (1157 Doğu Türk Xaqanlığı) xanədanından Türk şahzadəsi, Məliyəsi Dünya Əmətullah Sultandır.

Atası, Sultanülüləmə (Alimlərin Sultanı) ünvanı ilə tanınmış, Məhəmməd Bahaəddin Uşaq; babası, Əhməd Hatibi oglu Hüseyn Hatibidir. Sultanısısılama Bahaəddin Uşaq, bəzi siyasi hadisələr və yaxınlaşmaqda olan Moğol zəbti səbəbiylə Belhdən ayrılmaq məcburiyyətində qalmış Sultanısısılama 1212 və ya 1213 illərində ailə fərdləri və yaxın dostları ilə birlikdə Belhdən ayrılmışdır.

Sultanı-Üləmanın ilk dayanacağı Nişapur olmuş burada tanınmış mutasavvıf Fəridüddin Attar ilə də qarşılaşmışlar. Mövlana burada kiçik yaşına baxmayaraq Fəridüddin Attarın əlaqəsini çəkmiş və təqdirlərini qazanmışdır.

Sultanını Üləma Nişaburdan Bağdada və daha sonra Kufə yolu ilə Kəbəyə hərəkət etmişdir. Həcc farizasını yerinə yetirdikdən sonra, dönüşdə Şama uğradı. Şamdan sonra Malatya, Erzincan, Sivas, Kayseri, Niğde yolu ilə Larendeyə (Karaman) gəlib Karamanda Subaşı Əmr Musanın etdirdikləri mədrəsəyə yerləşmişlər.
1222-ci ildə Karamana gələn Sultanü-Ülama və ailəsi burada 7 il qalmışlar. Mövlana 1225-ci ildə Şerefeddin Xidmətçinin qızı Gevher Xatun ilə Karamanda evlənmiş bu evlilikdən Mövlananın Sultan Uşaq və Alaeddin Çələbi adlı iki oğulu olmuşdur. İllər sonra Gevher Xatunu itirən Mövlana bir uşaqlı dul olan Kerra Xatun ilə ikinci evliliyini etmişdir. Mövlananın bu evlilikdən də Muzaffereddin və Əmr Alim Çələbi adlı iki oğulu ilə Məliyə Xatun adlı bir qızı dünyaya gəldi.

Bu illərdə Anadolunun böyük bir qisimi Səlcuqlu Dövlətinin suverenliyi altında idi. Konyada bu dövlətin baş şəhəri idi. Konya sənət əsərləri ilə təchiz edilmiş, elm adamları və sənətkarlarla dolub daşmışdı. Qısaca Səlcuqlu Dövləti ən parlaq dövrünü yaşayırdı və Dövlətin hökmdarı Alaeddin Keykubad idi. Alaeddin Keykubad Sultanı-Ülama Bahaeddin Uşağı Karamandan Konyaya dəvət edib və Konyaya yerləşməsini istəmişdir.

Bahaeddin Uşaq Sultanın dəvətini qəbul etdi və Konyaya 3 May 1228-ci ildə ailəsi və dostları ilə gəldilər. Sultan Alaeddin özlərini möhtəşəm bir mərasimlə qarşıladı və Altunapa (İplikçi) Mədrəsəsini iqamətlərinə təsis etdilər.

Sultanülüləmə 12 Yanvar 1231-ci ildə Konyada vəfat etmişdir. Məzar yeri olaraq, Səlcuqlu Sarayının Gül Bağçası seçilmişdir. Hələ də muzey olaraq istifadə edilən Mövlana Dərgahındakı bu günki yerinə dəfn olunmuştur.


Sultanısısılama ölüncə, tələbələri və müridləri bu dəfə Mövlananın ətrafında toplanmış Mövlananı atasının tək varisi olaraq görmüşlər. Həqiqətən də Mövlana böyük bir elm və din məlumatı olmuş, İplikçi Mədrəsəsində vəzlər verməyə başlamışdır.


Geri dön

enigmatic_girl

  • 28 mart 2012 23:08
  • Məqalə: 2097
  • Şərh: 12942
  • Bal:
Qunduz2,
Mevanani cox sevirem..onun sozlerini de bu xeberi de sen istemisdin deye qoydum))) winked

--------------------

EnD of TiMe

  • 28 mart 2012 16:11
  • Məqalə: 553
  • Şərh: 6696
  • Bal:
{awards}
teskkurler.....

ANGEL LOVE

  • 28 mart 2012 16:00
  • Məqalə: 148
  • Şərh: 2655
  • Bal:
{awards}
twkler............................

--------------------

Qunduz2

  • 28 mart 2012 15:40
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 122
  • Bal:
{awards}
Hmmmm.........

✰Dгeaм✰

  • 28 mart 2012 14:37
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 16042
  • Bal:
{awards}
En cox sevdiyim insanlardan biridir.Allah razi olsun.

MENI_GOR_YIXIL_OL

  • 28 mart 2012 14:26
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 573
  • Bal:
{awards}
maraqliydi twkler

--------------------
Neçə ildir mən yazdım sevgidən
Neçə ildir siz oxuduz əzbərdən
Gülür gözlərim səhnədə
Kim bilir mənim içimdə nə dərdlər
Neçə ildir mən yazdım sevgidən
Neçə ildir ki, gəlmir şahzadəm
Mənim sevgilim hardadır
Ona deyin ki SIRIN təkdir və dardadır

nar_18

  • 28 mart 2012 14:19
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3337
  • Bal:
{awards}
teshekkurler xebere gore ...

--------------------
Susmaq qorxmaq ve ya qebul etmek deyildir: Anlayana cavabdir...

FLY TIME

  • 28 mart 2012 14:15
  • Məqalə: 51
  • Şərh: 2122
  • Bal:
{awards}
tesekkurler............

★Azerbaijan girl★

  • 28 mart 2012 14:02
  • Məqalə: 369
  • Şərh: 10176
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

★Miss Love★

  • 28 mart 2012 13:55
  • Məqalə: 77
  • Şərh: 10001
  • Bal:
{awards}
maraqli idi bilmirdim oxudum ardinida gozleуirem тewekkurler baciwka winked

C.I

  • 28 mart 2012 13:44
  • Məqalə: 481
  • Şərh: 4983
  • Bal:
{awards}
twkler...................

--------------------

ELECTRIK_GIRL

  • 28 mart 2012 13:24
  • Məqalə: 3
  • Şərh: 202
  • Bal:
{awards}
uzundu dige cox oxumadim ordan burdan maraqli oldu saqol baculyaa fellow

--------------------

✿Victoria✿

  • 28 mart 2012 13:24
  • Məqalə: 257
  • Şərh: 3405
  • Bal:
{awards}
BILMIRDIM UJE BILDIM TESEKKURLER

--------------------

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 5
Qonaqlar: 50
Cəmi: 84

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 27
Cəmi: 540
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 21
Cəmi: 89
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 12
Cəmi: 409
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 8
Cəmi: 11
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 4
Cəmi: 390
 
cuppuş))
Xəbərləri: 3
Cəmi: 3
 
Nazrin
Xəbərləri: 2
Cəmi: 11
 
genclik_usaqi
Xəbərləri: 1
Cəmi: 1
 
✰_DeLNoLiNi_✰
Xəbərləri: 1
Cəmi: 156
 
 
{slinks}