Qaşığın icadı

 
Qaşığın icadı


Paleolitik zamanlardan bəri istifadə edilən qaşıqların atası dəniz qabıqlarıdır. Qaşığın Latınca və Yunanca 'dakı qarşılığı "spiral şəkilli sümüklüböcək qabığı" mənasını verən "cochlea" sözündən törədilmişdir. Günümüzdəki formasını isə MS I. Əsrdə Romalılar vermişdir.

Türklərdə qaşıq Türklərin istifadə qaşıqlar yeməklərə görə dəyişməkdədir, ümumiyyətlə sümük və taxtadan bəzən də dəniz qabıqlarından (xüsusilə sədəflər) hazırlanmaqda idi. Çömçə, qəhvə və pudinq qaşıqları mədəndə olardı. Plov, şorba və pudinq qaşıqlarının burunları yumru, yemək qaşıqları iti olar; qəhvə qaşıqları kiçik, çay qaşıqları isə daha kiçik edilərdi. Anadoluda Səlcuqlular və xüsusilə Osmanlılar zamanında çox gözəl taxta qaşıqlar edilmişdir. Bu zamanda, Kastamonu və Konya illəri qaşıqçılığın mərkəzi vəziyyətində idi. Bunlardan başqa İstanbulda da qaşıqçılıq sənəti yeridilmiş və Qaşıqçı biznesmen, tam bir təşkilatla çalışmışdır. Ən nadir qaşıqların İstanbul sənətkarının əlindən çıxdığı da bir gerçəkdir.

Konya qaşıqlarının ayrı bir ünü vardır. Rəvayətə görə, Karamandan Konyaya elm təhsilinə gələn tələbələr boş zamanlarını qaşıq etməklə qiymətləndirərdilər. Beləcə həm istirahət həm faydalı bir işlə məşğul olardılar. Bunları, bazarlara göndərirlər əldə etdikləri pulla ehtiyaclarını görərdilər. Yerli xalqdan olan tələbələr də zamanla bu sənəti öyrənmişlər və Konya üçün yerli bir sənət şəklinə salmışdılar. Uzun müddət qaşıq etməyə davam edən Konyalılar 19-cu əsrin ikinci yarısında mallarını Suriya, Misir, Tunis və Əlcəzairə göndərməyə başlamışdılar. Lakin zamanla köhnə əhəmiyyətini itirən taxta qaşıqların indiki vaxtda məhəlli olaraq edilməsinə davam edilməkdədir. Fabrika olaraq edilən taxta qaşıqlar yanında Anadoluda bəzi yerlərdə mədən qaşıqlar seçim edilir.Örf, adət və ənənələrinə bağlı Anadolu xalqının taxta qaşıqları istifadəsi boşuna deyil. Sapının istidən isinməsi, yüngüllüyü, zərifliyi, soğan və ət qovurmalarındakı istifadəsi rahatlığı profilin səbəbinin müəyyən olanlarıdır. Zövq və zərifliyi işləndiyi Anadolu taxta qaşıqları kərəyağının yuyulmasında da və qablara yerləşdirilməsində geniş şəkildə işlədilir. Taxta qaşıqların bir qisimi indiki vaxtda muzeyləri bəzəməkdədir. Bu böhrana, dəmir işləmə və bəzəmə sənətlərinin nümunələrinə rast gəlmək mümkündür.


Geri dön

SU PƏRİSİ

  • 7 aprel 2012 20:03
  • Məqalə: 153
  • Şərh: 3604
  • Bal:
MARAQLİ İSDİ...........

--------------------

Angel_Boy

  • 7 aprel 2012 00:31
  • Məqalə: 17
  • Şərh: 210
  • Bal:
{awards}
bir iki $eyi bilirdim :)

--------------------
BY-admin-hemid jhnafuaifhlmsfuhsahfai

enigmatic_girl

  • 6 aprel 2012 21:40
  • Məqalə: 2097
  • Şərh: 12943
  • Bal:
{awards}
maraqlidir tesekkur bezi seyleri bilirdim

--------------------

EnD of TiMe

  • 6 aprel 2012 19:47
  • Məqalə: 553
  • Şərh: 6697
  • Bal:
{awards}
maraqli xebere gore tesekkurler

..:MeleK kiz:..

  • 6 aprel 2012 19:02
  • Məqalə: 150
  • Şərh: 8828
  • Bal:
{awards}
maraqli xeberdi gozel

LoVe_LiFe

  • 6 aprel 2012 18:42
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
bilmirdim. twkler indi bildim

nar_18

  • 6 aprel 2012 18:38
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 3338
  • Bal:
{awards}
maraqli xebere gore teshekkur ...

--------------------
Susmaq qorxmaq ve ya qebul etmek deyildir: Anlayana cavabdir...

✰Dгeaм✰

  • 6 aprel 2012 18:34
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 16043
  • Bal:
{awards}
Maraqli xeberdi.Tesekkurler.

Nuray2012

  • 6 aprel 2012 18:19
  • Məqalə: 651
  • Şərh: 11085
  • Bal:
{awards}
cox sagol maraqli xeberdi

--------------------

★Miss Love★

  • 6 aprel 2012 18:18
  • Məqalə: 77
  • Şərh: 10003
  • Bal:
{awards}
hmm maraqlidir...тewekkurler

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 3
Qonaqlar: 49
Cəmi: 66

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 26
Cəmi: 479
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 11
Cəmi: 43
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 4
Cəmi: 376
 
.::şirin_qız::.
Xəbərləri: 3
Cəmi: 28
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1141
 
SweeTy_
Xəbərləri: 2
Cəmi: 579
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 773
 
 
{slinks}