Ruh nədir?

 
Ruh nədir?

Bəzi insanlar, Peyğəmbər Əfəndimizə ruhu soruşdular. Cavab verməyib, vəhyi gözlədi. Gələn ayə, çox dəqiq idi: "O, rəbbimin əmrindəndir, de." Ruhun varlığı təsdiq edilir; lakin mahiyyəti açıqlanmırdı. Çünki, həmsöhbətlərin deyiləni anlamasına imkan yox idi. Ağıl, "əmr aləmindən" olan bir varlığı qavrayacaq tutumda deyildi.

"Əmr aləmi" ölçüdən, çəki/tərəzidən, şəkildən, rəngdən uzaq varlıqların dünyasıdır. Maddələr üçün deyilən uzun, qısa, mavi, sarı, yumru, düz, ağır, yüngül kimi sözlərin o aləmdə qarşılığı yoxdur. Ölçülərə məhkum ağıllar, ölçülemeyeni necə anlasın?

Hədisdə "Özünü bilən, Rəbbini bilər." buyurulur. Bir böyük mütəfəkkirimiz də, "Ey özünü insan bilən insan! Özünü oxu..." deyir. Bu halda, insanın özünü tanımaya çalışması şərt. Özümüzdən gedərək ONA çatacağıq!

Ruh haqqında nələr bilirik? Ruhun özünü bilməyirik. Ancaq bəzi xüsusiyyətlərindən söz edə bilərik. Bədən, ana qarınında müəyyən bir yetkinluğa çatınca, ruh verilər.

Ruh, sonradan yaradılmışdır; amma əbədidir. Birdir, bölünməz, parçalara ayrılmaz. İşiylə və təsirləriylə bədənin hər yerində ol/tapılar; lakin məkanı yoxdur. Bədənin içində olmadığı kimi, xaricində də deyil. Bütün işləri eyni anda idarə edər; bir iş, digərinə mane olmaz. O, təbiətdəki qanunlara bənzər. Məsələn, bir cazibə qanunu, həyat və şüur sahibi olsaydı; ruh xüsusiyyəti qazanardı.

Ruh, şüuruyla fərq edər, ağılıyla anlar, vicdanıyla dartar, qərar verər, xəyaliylə planlar edər, yaddaşıyla məlumat anbarlar, ürəyiylə sevər. Onun sayıla bilməyəcək qədər çox qabiliyyəti vardır. Bunların bir qisimi də maddi üzvlərlə ortaya çıxar. Ruh, əliylə məbləğ, gözüylə görər, qulağıyla eşidər, ayağıyla gedər... Bədəndə ol/tapıldığı müddətcə bədənə möhtacdır. Fəaliyyətləri, bədənlə məhduddur. Ölüm, onun bədən zindanından xilas olub, azadlığına qovuşmasıdır. O zaman bədənə ehtiyacı qalmaz. Gözsüz görər, qulaqsız eşidər, beyinsiz düşünər. Məhşərə qədər bədənsiz gözləyər. Axirətdə yenidən və yeni bir bədənə qovuşar.

Ruh; insana həyat verən və onu düşünən, anlayan, idrak edən bir adam halına soxan maddi olmayan, ölümsüz varlıq. İnsanlıq tarixinin bəlkə də ilk dövrlərinə qədər uzanan və insanları üzərində düşündürməyə sövq edən ruh. Ruh haqqında ayə və hədislər xaricində irəli sürülən bütün görüşlər qəbula və rəddə açıqdır. Çünki mütləq məlumat mənasında bir bağlayıcılıqları yoxdur.

"Sənə ruh haqqında sual soruşarlar. Də ki: Ruh, Rəbbimin əmrindəndir. Sizə ancaq az bir məlumat verilmişdir. "(İsra Surəsi 85) ayəsindəki ruhdan, insanı canlı edən ruhun nəzərdə tutulmadığını və dolayısilə, insanın ruhu haqqında alimlərin danışmalarının caiz olduğunu irəli sürənlərin, ruh haqqında ortaya qoymuş olduqları görüşlər, heç bir zaman ruhun mahiyyətinin həqiqəti haqqında nə təmin edici olmuşdur və nə də ağılın və xəyalin məhsulu olmaqdan irəli getmişlər. Çünki məlumat verilməyən mövzu, hamısıyla qeyb aləmiylə əlaqədardır və qeybə dair məlumatları da Allahdan başqa kimsənin bilməsi söz mövzusu deyil.

Ruh çağırma ruhun varlığını qəbul edən lakin haqqında pozğun və gerçək xarici bir anlayışa sahib olan kəslər, ölmüş insanların ruhlarıyla əlaqə qurula biləcəyini və beləcə, qeyb aləmindən məlumat alına biləcəyini irəli sürmüşlər. Bu kəslər təşkil etmiş olduqları ruh çağırma seanslarıyla insanları aldatmaqda və onların cəhalətlərindən istifadə edərək mənfəət əldə etməkdədirlər. Ruh, Allah Təalanın əmrində və yoxlamasında olan bir varlıqdır. Onun insanlar tərəfindən çağırılıb bəzi istəklər yerinə yetirməsinin mümkün olduğuna inanmanın heç bir dayağı yoxdur.

Yaxşı İslamdan əvvəl və hələ İslam xaricindəki inanışlarla başlayaq ruh haqqında bilinənlərə, bilindi sanılanlara.
Ruh Haqqında İslam Xarici İnanclar

Köhnə Misir və Çinlilər, ikili ruh inancına sahib idilər. Misirlilər, ölümdən sonra bir ruhun cəsədin yanında qaldığına, digərinin isə ölülər diyarına getdiyinə inanardılar.

Çinlilər, insanın ölümüylə birlikdə itən bir ruhu yanında ölümdən sonrada yaşayan və özünə tapınılması lazım olan üstün bir ruhun (Hun) varlığına inanmaqda idilər.

Yunan fəlsəfəsində ruh anlayışının ehtiva etdiyi məna, dönmələrə və fəlsəfi axınlara görə dəyişmişdir. Epikuruscular, ruhun bədən kimi atomlardan meydana gəldiyini irəli sürərlərkən, Platonçular isə, ruhu ilahlarla soy birliyinə sahib, maddə və cisimdən mücərrəd bir tözsel qanun olaraq qəbul edirdilər.

Xristianlıqdakı ruh anlayışı, andıq qərbin bütpərəst təsiriylə vəhy gerçəyindən fərqli bir platformaya oturdulmuşdur. Məsələn, Allah bir ruh olaraq dərk edilər və Ruhu'l-Kudüs (Cəbrayıl), teslis inancının bir ünsürü olaraq Allaha şirk qaçılar. Kənar tərəfdən, insanlara aid ruhlar mövzusunda da bir sıra gerçək xarici və əsassız iddialar ortaya atılmışdır. Misal olaraq vermək lazım olsa, İncildə "Ruh, külək kimi, istədiyi yerə əsər. Rəb ilə birləşən onunla bir ruh olar" (P. Janet G. Seallies, 148)

Bəzi dinlərdə, ölümsüz olan ruhların bir bədən deyil başqa bir bədənə keçdiyinə inanılmaqdadır. Ruh köçü (Reinkarnasiya) deyilən bu inanışa görə, ölən bir kimsənin ruhu təkrar bir bədənlə dünyaya dönər və bu sonsuza qədər belə sürər. Hind inanclarında yer/yeyər etmiş bu düşüncə Misirdə də məşhur idi. Andıq Yunan filosoflarından Pyhtagoras, pomada köçünə inanmaqda, Platon isə məlumatın əvvəlki həyatdan qalan bir-birikim olduğu iddiasını dəstəkləmək üçün ruh köçünü dəlil olaraq irəli sürməkdə idi.

Xoşbəxt olmaq istəyiriksə, həyatın cisimdə deyil, ruhda olduğuna inanmalıyıq. (Tolstoy)

Bizi şərtlərdən çox, ruh istehsalıq xoşbəxt edər. (Volter)

Ruhu öldürmək, cisimi öldürməkdən daha böyük bir cinayətdir. (Gerhart Hauptmann)

İnsan ruha baxmalı, gözəl bir bədəndə gözəl bir ruh olmazsa neyə fayda. (Euripidies)

Görən,eşidən tək ruhdur, geri qalan hər şey səssiz və kardır. (Epicharm)

Ruhun da bədən kimi ehtiyacları vardır. (Rousseau)

Sadə bir ruh xoşbəxtliklərlə öyünər, fəlakətlərlə də yerə sərilər. (Epicure)
Qurani Kərimdə Ruh

Allah Təala, Hz.Ademlə başlayıb Hz. Məhəmməd (s.ə.s) ilə sona çatan vəhy müddəti içersinde insan oğluna bir çox qeybi məsələdə məlumatlandırmışdır. Maddə xarici aləmə dair məlumatlardan sağlam və etibarlı olanı yalnız Allahın peyğəmbərləri vasitəsilə insanlara çatdırmış olduğu məlumatlardır.


Qurani Kərimdə ruh sözü dəyişik bir neçə mənada istifadə edilmişdir.

1. Allah Təala, Hz. adəm (a.s.)ın cəsədini torpaqdan şəkilləndirdikdən sonra ona öz ruhundan üfləmiş və beləcə Adəm (ə.s.) həyat qazanmışdır. Yenə insanı ana rəhmində yaratdıqdan sonra, ona öz ruhundan üfləmiş və onu ruh sahibi bir insan halına gətirmişdir.

O (Allah) ki, yaratdığı hər şeyi gözəl etmiş və ilk başda insanı palçıqdan yaratmışdır. Sonra onun nəsilini, dayanıqsız bir suyun özündən çıxarmışdır. Sonra onu tamamlayıb şəkilləndirmiş, ona öz ruhundan üfləmişdir... (Səcdə Surəsi 7-9)

Hanı Rəbbin mələklərə demişdi ki: "Mən palçıqdan bir insan yaratmaqdayam." "Onu nizamlayıb, düzəldib də ruhumdan ona üflədimmi dərhal ona səcdəyə bağlanın." (Sad Surəsi 71-72)

2. Ruh sözü Cəbrayıl (A.S.)ın qarşılığı olaraq istifadə edilməkdədir. Bu mənada "Ruhu'l-Kudüs" və "Ruhul-Emin" tərkibləri ilə keçməkdədir.

And olsun biz Musaya Kitabı verdik. Ondan sonra ard-arda peyğəmbərlər göndərdik. Məryəm oğulu İsaya da möcüzələr verdik. Və onu, Ruhu'l-Kudüs (Cəbrayıl) ilə dəstəklədik. .....(Bəqərə Surəsi 87)

Şübhəsiz ki o (Quran) aləmlərin Rəbbinin endirməsidir. (Rəsulum!) Onu Ruhu'l-Emin (Cəbrayıl) endirdi. .Senin ürəyinə; xəbərdarlıqçılardan olmağın üçün. (Şura Surəsi 192-194)

3. Ruh sözü ilə Allah Təalanın vəhyi yəni ayələri nəzərdə tutular.

Allah mələklərini, vəhyi (ruh) ilə qullarından dilədiyinə göndərərək. ..(Nahl Surəsi 2)


Geri dön

angeloka

  • 24 iyun 2011 13:50
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 507
  • Bal:
men qorxuram eee wassat

ujey qorxdum no

Ulya

  • 14 noyabr 2010 20:57
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
maraqli yazidi.tesekkur

Just For Legend

  • 13 noyabr 2010 20:25
  • Məqalə: 408
  • Şərh: 3198
  • Bal:
{awards}
hee men bilen ruh Allahin nefesinden gelendir

--------------------

Angel-Xranitel-666

  • 13 noyabr 2010 19:35
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 467
  • Bal:
{awards}
superdi twk tongue

--------------------
AnGeL-xRaNItEl ti super

Yusif

  • 13 noyabr 2010 18:42
  • Məqalə: 444
  • Şərh: 3324
  • Bal:
{awards}
tesekkurler amma Casib qalmisam bilmirem ruh var ya yox

MuslimGirl

  • 13 noyabr 2010 17:44
  • Məqalə: 156
  • Şərh: 3024
  • Bal:
{awards}
Men bilidiyime gore Allah(c.c) Qurani_Kerimde yaratdigi her bir sey haqqinda etrafli melumat verib. Tekce Ruhdan basqa. Tesekkkurler maraqli xebere gore

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 14
Cəmi: 27

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 387
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
 
{slinks}