Allahın məhəbbəti insanların məhəbbəti kimidirmi?

 
Allahın məhəbbəti insanların məhəbbəti kimidirmi?

Məhəbbətə ehtiyac duymaq:
Bəşər cəmiyyəti məhəbbətə ehtiyaclıdır. Məhəbbət insanın ruhi və psixi duyğularının və ehtiyaclarının əsasını təşkil edir. Əgər insanın bu ehtiyacı tə`min olunmazsa, həyəcan və iztiraba düşər. Məhəbbətin az olması, yaxud olmaması insanın ruhunda mənfi tə`sir qoyub, acınacaqlı nəticələr yaradır və onların bir-birilə əlaqələrini qırır.

Məhəbbət qaranlığa qalib gələn işıqlı çıraq və dərin duyğudur. İnsanlar tarix boyu ona nail olmaq yollarını axtarmışlar. Məhəbbət yüksəkliklərə ucalmaq, istənilən kamilliklərə çatmaq yoludur. Buna görə də, sevmək, məhəbbət bəsləmək bəşər cəmiyyəti üçün ən dərin ehtiyac olmuşdur. İnsan hələ də ona möhtacdır.

Məhəbbətin səbəbləri:

Məhəbbət üçün müəyyən səbəblər göstərilir. Ən əhəmiyyətli amil insanın özü-özünü (nəfsini) sevməsidir. Hər bir əql sahibinin məhəbbət bəslədiyi ilk şey onun öz nəfsidir. Məhəbbətin tə`rifində qeyd etdiyimiz kimi, insanın hansısa bir şeyə məhəbbəti onun təbii meylinə uyğun səbəblərdən irəli gəlir. Məlum olduğu kimi, hər bir varlıq hər şeydən artıq öz nəfsinə daha uyğundur. Necə ki hər bir varlıq özünü hamıdan yaxşı tanıyır. Buna əsasən, demək olar ki, hər bir varlıq hər şeydən çox özünü istəyir. Nəfsi və özünü sevmək əql və şüur sahibi olan hər bir varlığın təbiətində yaşamaq istəyinin mövcud olmasıdır; necə ki varlıq kamalı da onun diqqət mərkəzindədir. Çünki nöqsan kamalın ziddidir və kamala sahib olmamaq bir növ məhv olmaqdır. Əql sahibi olan varlıqlar yoxluğa və məhv olmağa nifrət etdikləri üçün (bir növ məhv olmaq sayılan) naqisliyi xoşlamırlar. Demək, nəfsi sevmək (insanın özünü sevməsi) varlıq kamalına və yaşamağa meyl deməkdir.

Allahın məhəbbəti:

İnsan fitrətinin məhəbbətlə qarışması Allah-taalanın zatında məhəbbətin olmasına sübutdur. Çünki Allahda olmayan həqiqətin insanın vücudunda təzahürü qeyri-mümkündür. Görəsən, bir şəxs bir şeyə sahib olmadığı halda onu başqasına əta edə bilərmi?!

Əbül-Həsən Deyləmi deyir: “Mənim yanımda bir filosofdan eşqin yaranması haqda soruşulduqda, dedi: “Eşqini bildirən birinci varlıq Allah-taaladır.”

Digər tərəfdən, öncə qeyd etdiyimiz kimi, məhəbbətin ən mühüm səbəblərindən biri əql sahibi olan hər bir varlığın özünü sevməsidir. Allah-taalanın əql və şüur sahibi olan bir varlıq kimi Özünü sevməsi mümkündür. Lakin Qur`ani-kərimdə Onun öz bəndələrinə məhəbbəti ilə əlaqədar nazil olan ayələr də mövcuddur.

Görəsən, Allahın bu məhəbbəti Özünü sevməsindən fərqlidirmi? Ümumiyyətlə, Allahın məhəbbəti insanların məhəbbəti kimidirmi?

1-Allahın bəndələrinə qarşı məhəbbəti bir baxışdan Özünü sevməsidir. Çünki məxluq (yaradılmış) Allahın zatından qaynaqlanan fe`llərdəndir, həqiqətdə Onun ad və sifətlərinin əlamətidir. Allah-taala Öz zatını sevdiyi üçün, Onun zatının nişanəsi və əlaməti olan hər bir şeyə məhəbbət bəsləyir.

Qazi Həmədani bu haqda demişdir: “Ey eşidənlər, can həzrət Müstəfaya fəda olsun! Məxluqlar elə güman edirlər ki, Allahın onlara göstərdiyi məhəbbət və əta etdiyi ne`mətlər onlara xatirdir. Xeyr, bu, onlara xatir deyil. O, bunları Özünə xatir əta edir; çünki aşiqin mə`şuqa mərhəmət göstərib əta etməsi ona xatir yox, öz eşqinə görədir. Bu sözləri unutma! Sən elə güman edirsən ki, Allahın həzrət Müstəfaya məhəbbəti ona xatirdir? Xeyr, bu Onun öz eşqinə sədaqətidir.”

2-Allahın öz bəndələrinə məhəbbəti maddi aləmdə mövcud olan “infiali” məhəbbət deyil. İbni Sinanın dediyi kimi, Onun Özünü sevməsi xeyirin dərkidir. Allah-taala Öz cəmalını dərk etdiyi üçün aşiqdir. O Öz zatını tanıdığı üçün mə`şuqdur. Allahın fe`li Onun zatından ayrı olmadığından məhəbbətə səbəb olur. Onun yaratdıqları Öz fe`linin nəticəsi olduğu üçün onlara məhəbbət göstərir. Lakin bu məhəbbət maddi aləmdə mövcud olan nəfsin reaksiyası mə`nasında deyil. Əksinə xeyir və kamalı dərk etmək mə`nası daşıyan zata sevgidir. Lakin (İmam Xomeyninin buyurduğu kimi,) bu məhəbbətin aşkar olması bəndələrə kəramət, rəhmət və mərhəmət göstərilməsidir. Başqa sözlə, bir bəndə Allah-taalanın sonsuz mərhəmətinə çatdıqda, Onun məhəbbətinə nail olur.

Bu izahata diqqət yetirdikdə, aydın olur ki, Allahın bəndələrə məhəbbəti Onun zatından qaynaqlanan kamal və xeyirin dərk və əta olunmasıdır. Bu, insanların bir-birinə qarşı məhəbbəti kimi deyil; çünki bizim istəklərimizdə nəfsani reaksiyalar mövcuddur. Allahın məhəbbəti bizim bir-birimizə bəslədiyimiz məhəbbətdən fərqləndiyi üçün bizim məhəbbətimizdə mövcud olan ehtiyac Allahın məhəbbətində əsla mə`na kəsb etmir. Biz tənhalıqdan azad olmaq, ruhi sakitliyə, kamala çatmaq və bir-birimizlə vəhdət yaratmaq üçün məhəbbətə möhtacıq. Elə bir məhəbbət ki, insanın nəfsi onun müqabilində fərəhlənərək reaksiya göstərir. Lakin Allahın öz bəndələrinə məhəbbətində bunların heç biri təsəvvür olunmur; çünki O, tənhalıqdan azad olmağa və kamala yiyələnməyə möhtac deyil. O, zatən ehtiyacsıdır. Onun məxluqları sevməsi xeyir və kamal bəxş etməsidir. Bu Onun zatında mövcuddur və bütün varlıqlarda aydın şəkildə görünür.


Geri dön

LoVe_LiFe

  • 6 avqust 2012 15:43
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
deyerli werhlere gore tewekkurler

LoVe_LiFe

  • 13 iyul 2012 16:33
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
werhlere gore tewekkurler

music_angel

  • 12 iyul 2012 12:07
  • Məqalə: 212
  • Şərh: 7767
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun sizden...ellerinize saglik...

--------------------

music_angel

  • 11 iyul 2012 18:47
  • Məqalə: 212
  • Şərh: 7767
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZİ OLSUN.........sagolun....

--------------------

_BiRiCiK_

  • 10 iyul 2012 20:04
  • Məqalə: 144
  • Şərh: 3313
  • Bal:
{awards}
ALLAH RAZI OLSUN TWK

--------------------

SabriNa B-va

  • 10 iyul 2012 19:40
  • Məqalə: 207
  • Şərh: 3845
  • Bal:
{awards}
Thanksssssssssssss

..:MeleK kiz:..

  • 10 iyul 2012 18:19
  • Məqalə: 150
  • Şərh: 8828
  • Bal:
{awards}
eziyyetinizi halal edin

come back

  • 10 iyul 2012 17:10
  • Məqalə: 588
  • Şərh: 11994
  • Bal:
{awards}
tewekkurler.

..:MeleK kiz:..

  • 10 iyul 2012 16:33
  • Məqalə: 150
  • Şərh: 8828
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun

music_angel

  • 10 iyul 2012 16:29
  • Məqalə: 212
  • Şərh: 7767
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun sneden canim

--------------------

KETTY

  • 10 iyul 2012 15:56
  • Məqalə: 9
  • Şərh: 662
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun.... tesekkurler

--------------------

sevgi dushmeni

  • 10 iyul 2012 15:51
  • Məqalə: 29
  • Şərh: 2871
  • Bal:
{awards}
ALLAH sizden cox cox razi olsun

--------------------

my angel__

  • 10 iyul 2012 15:39
  • Məqalə: 291
  • Şərh: 11176
  • Bal:
{awards}
allah razi olsun...cox sagol meqaleye gore winked

--------------------
| İnsanlar anlamadıki ulduzlar onlara məxsus deyil. |

Miss_girl

  • 10 iyul 2012 15:19
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 25
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun..) Xebere gore tewekikurler..

✵ Š҈ȺD҉Ἷ҉Q ✵

  • 10 iyul 2012 15:01
  • Məqalə: 297
  • Şərh: 8112
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun cox sagolun

--------------------
-' Və Bir Gün Mən Olmayacam ! recourse sad

Priya

  • 10 iyul 2012 14:53
  • Məqalə: 115
  • Şərh: 1945
  • Bal:
{awards}
O, tənhalıqdan azad olmağa və kamala yiyələnməyə möhtac deyil. O, zatən ehtiyacsıdır
Çox bəyəndim.Bu qədər uzun bir məqalə hər zaman oxumuram.Vaxtımın azlığından.Amma, məni maraqlandıran bir tema idi.Çox təşəkkürlər.Allah razı olsun, gülüm.

--------------------




✰GoLd GirL✰

  • 10 iyul 2012 14:48
  • Məqalə: 534
  • Şərh: 10577
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun....

✰Dгeaм✰

  • 10 iyul 2012 14:35
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 16043
  • Bal:
{awards}
Allah razi olsun...

ulker BOZ

  • 10 iyul 2012 14:30
  • Məqalə: 4
  • Şərh: 331
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun saqolun

leyluwka_20

  • 10 iyul 2012 14:29
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 5912
  • Bal:
{awards}
xebere gore twwkkk

--------------------

GoDDeSSS

  • 10 iyul 2012 14:20
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2280
  • Bal:
{awards}
ALLAH razi olsun

--------------------
˙·٠•●●•٠·˙*¨`*:•. Noqtə hər zaman son demək deyil.Bəzən ozundən
sonraki hərfin boyuk olacagini gostərir
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 18
Cəmi: 39

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 6
Cəmi: 410
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 774
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 1
Cəmi: 350
 
 
{slinks}