Duz Haqqinda

 
Duz Haqqinda


Duz, bədən funksiyaları üçün mütləq lazımlı olmasına baxmayaraq çoxu zərərlidir. Çox duz qan təzyiqini yüksəldər.
Yüksək qan təzyiqi isə ürəyi böyüdər, infakt, ürək çatmazlığı və iflic riskini artırar, böyrək funksiyalarını pozar, görmə itkisinə səbəb olar. Bu zərərli təsir edər və qan təzyiqi artdıqca artar. Dünya Sağlamlıq Təşkilatı məlumatlarına görə ifliclərin 62%indən və tac ürək xəstəliklərinin 49%indan yüksək qan təzyiqi duzun normadan çox qəbulunagörədir. Yüksək qan təzyiqi, ən çox ölüm səbəbidir və əsrin epidemisi olaraq qəbul edilməkdədir. Çox duz, qan təzyiqi ürək damar sisteminə da zərərlidir. İflic riskində və ürək böyüməsində artıma səbəb olar, böyrək xəstəliyini pisləşdirər, ölüm riskini artırar. Ayrıca böyrək daşı riskini artırdığına, kökəlməyə gətirib çıxardığına, mədə xərçənginin əsas səbəbi olduğuna və asma varsa onun şiddətini artırdığına dair də gedərək artan dəlillər mövcuddur.
Diyetdə duzun azaldılması yalnız qan təzyiqini salmaz, eyni zamanda yeni meydana gələ biləcək ürək xəstəliyi, və iflic riskini azaldar. mədə xərçəngi, böyrək xəstəliyi riski azalar, sümüklər qorunar. Sağlamlıq xərcləmələrində milyonlarla Dollar qənaət təmin edilər. Bu an bütün ölkələr, duz istehlakını azaltmağa çalışır.

Diyetdə duzu məhdudlaşdırarkən, bütün qaynaqlardan gələn duzun azaldılması lazımdır. Xüsusilə qidaların işlənməsi əsnasında istifadə edilən duzun azaldılması əsasdır. Çünki sənayeləşmiş ölkələrdə istehlak edilən duzun 75-80%i icra olunmuş, qablı, hazır olaraq satılan qidalardan alınır. Asiya və Afrika ölkəsində isə duzun əsl qaynağı, bişirmə əsnasında əlavə edilən və ya souslar və ədviyyatlarda olan duzdur.

Dünya Sağlamlıq Təşkilatı, xroniki xəstəlikləri önləmək üçün yetkinlərin gündə 5 qramdan az duz istifadə etmələrini təklif etməkdədir. Bəzi ölkələr, diyetlərindəki duz hədəflərini təyin etmiş, bu istiqamətdə müəyyən bir yolu qət etmiş vəziyyətdə. İngiltərə icra etdiyi siyasət ilə də hazır qidalardakı duz nisbətini 9.5% azaltmağı bacardı. Fransızlar da uzun zamandır olan səyləri nəticəsində çoxu məhsuldakı duz miqdarını azaltdılar, və gündəlik duz istehlaklarını 8 qramın altına salmağa çalışırlar. ABŞda hədəf duz miqdarı gündə 6 qram. Ancaq hipertansiyonu olanlar, 40 yaş və üstündəkilər və də qara irq üçün təklif edilən miqdar gündə 3 qram. 2009da başlatdıqları milli plan çərçivəsində hədəfləri duz istehlakını 5 ildə % 20 azaltmaq. Avropa Birliyindəki 11 ölkə də, duz istehlakını 4 ildə 16% azaltmağa qərar verdi. Bu vaxt Avropa Kardioloji və Hipertansiyon Dərnəyi Yanvar 2010da Avropa daxilində cəmiyyətlərin duz istehlakını azaltmağa istiqamətli tədbirlərə təcili olaraq ehtiyac olduğunu, hazır qidalardakı duz miqdarının azaldılması üçün qanun və müdiriyyətlərin çıxarılması gərəyini və duz istehlakını gündə 5 qram ( 1 çay qaşığı) endirmənin uyğun olacağını bildirdi.
Duzu birdən-birə kəsmək çox çətin. Tədricən azaldılsa bir neçə həftə içində dad duyğusu buna alışar. Hər kəsin diyetindəki duzu mümkün olduğunca azaltması həm özünə, həm ölkəsinə qarşı olan məsuliyyətidir. Bu səbəblə də :

Yeməyi bişirərkən duz əlavə etməyin.


Restoranda yeməyinizin duzsuz hazırlanmasını istəyin.

Masadan duzluğu qaldırın. Ləzzət üçün nanə, cəfəri, şüyüd, müxtəlif ədviyyatlar stifadə edin

Limon və sirkə ümumiyyətlə duzu çox axtartdırmaz.

Sosiska, basdırma, kolbasanın duz məzmunu normanın çox üstundədir , mümkün olduğunca yeməyin.

Ketçup, mayonez, xardal, soya sousu kimi hazır sous və bəzi ədviyyatların duzlu olduğu bilin. Hazır sous götürməyin, öz sousununu özünüz edin.

Market alverlərinizdə götürəcəyiniz məhsulun məzmununa baxmağı vərdiş halına gətirin. Çünki duz dadı olmayan xeyli çox qida əslində duz anbarı.

Eyni məhsulda fərqli markaların duz məzmunları bir-birindən çox fərqli ola bilir. Hamısını nəzarət edib eyni qidanın az duzlu olanını seçin.

Tərəvəz və meyvələrin duz məzmunu aşağı olduğundan xüsusilə seçin.

Sağlamlığımız üçün hər gün bir az daha az duz istifadə etməyə diqqət edək


Geri dön

Yusif

  • 21 noyabr 2010 20:12
  • Məqalə: 444
  • Şərh: 3324
  • Bal:
roshka,
Bur Da Pis Ne Var

Angel-Xranitel-666

  • 19 noyabr 2010 17:08
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 467
  • Bal:
{awards}
eladi twk ))

--------------------
AnGeL-xRaNItEl ti super

CandyGirl

  • 19 noyabr 2010 16:33
  • Məqalə: 164
  • Şərh: 5899
  • Bal:
{awards}
tesekkurler gozel xeberdi wink

--------------------

Yusif

  • 19 noyabr 2010 12:15
  • Məqalə: 444
  • Şərh: 3324
  • Bal:
{awards}
Sitat: Sergio Ramos
mənə mArAqLı deyiL deyə oxumAdIm...tŞk..

sen Ozun Maraqsiz san Hec Senin oxumaqina ehtiyac yoxdu

AWKSIZ

  • 18 noyabr 2010 23:34
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 222
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------

Just For Legend

  • 18 noyabr 2010 23:33
  • Məqalə: 408
  • Şərh: 3198
  • Bal:
{awards}
hmmm yaxsi xebere gore minnettaram

--------------------

Sergio Ramos

  • 18 noyabr 2010 23:27
  • Məqalə: 851
  • Şərh: 3695
  • Bal:
{awards}
mənə mArAqLı deyiL deyə oxumAdIm...tŞk..

--------------------

Yusif

  • 18 noyabr 2010 22:46
  • Məqalə: 444
  • Şərh: 3324
  • Bal:
{awards}
oxuduquna gore tesekkurler dosi

Ulya

  • 18 noyabr 2010 22:43
  • Məqalə: 1911
  • Şərh: 13813
  • Bal:
{awards}
cox lazimli melumatlar idi.tesekkur winked

İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 54
Cəmi: 69

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 4
Cəmi: 387
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 3
Cəmi: 329
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 2
Cəmi: 137
 
^^KuKuLKa^^
Xəbərləri: 1
Cəmi: 766
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
TacsizKRalica
Xəbərləri: 1
Cəmi: 3
 
Mövlud Ağamməd
Xəbərləri: 1
Cəmi: 21
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}