"Kömək edin, rahat ölüm": Hospislər nədir?

 
"Kömək edin, rahat ölüm": Hospislər nədir?

Hospislər həyatı nə uzadır, nə də qısaldır. Bəs o zaman hospislərin mahiyyəti nədir?

Hospislər nədir?

Hospislər ağır xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlara həyatın mahiyyətini anladan və ölümü normal bir hadisə kimi qarşılamağa yardımçı olan xüsusi mərkəzlərdir. Əgər hospislərin mahiyyətini tam açıqlasaq, belə bir sıralama yaranacaq:

Hospislər xəstənin xroniki şikayətləri ilə maraqlanır;

Xəstəliklə əlaqədar bütün simptomları təyin edir;

Xəstənin ağrılarını maksimum azaltmağa çalışır;

Xəstələrə həkimlərlə bərabər, psixoloqlar da məsləhətlər verirlər;

Bu mərkəzlərdə din xadimləri belə olur, onlar ruhi həyat barədə, ölüm barədə xəstələrlə söhbət edir, onların ölümü normal qarşılamalarına yardım edirlər;

Hospislərdə pəhriz həkimləri, gözəllik ekspertləri, sosioloqlar da çalışırlar

Hospis qanunları

Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, hospis baxımının yeddi önəmli qanunu var:

Xəstə hospisdən evə qayıtmaq istəsə, evlərində də normal baxımlarının reallaşdırılması;

Xəstəliyin simptomlarının davamlı müşahidəsi;

Müalicənin hospisin təyin etdiyi istiqamətdə aparılması;

Həftənin 7 günü, 24 saat xəstənin qayğısının çəkilməsi;

Xəstənin və ailənin cəmiyyətdən təcrid olunmaması;

Ölüm əsnasında və ölüm sonrasında xəstə yaxınlarının dəstəklənilməsi;

Ünsiyyət sistemlərinin qurulması.

Dünyada hospis təcrübəsi

Amerikada tibb tələbələrinin, demək olar ki, 74 faizi xəstənin ömrünün son dönəminin baxımı və qayğısı haqqında heç bir məlumata malik deyil. Əhalinin isə 83 faizinin hospis anlayışı barədə cüzi də olsa, məlumatı yoxdur. Qeyd edək ki, 1999-cu ildə Avropa Şurası hospisləri qanuni bir qurum olaraq qəbul edib. Amma birliyə üzv ölkələr arasında bu sahədə o qədər də inkişaf etmişi yoxdur.

Dünyada ən yaxşı hospislərin olduğu ölkə isə İngiltərə hesab edilir. Bu ölkədə ağır xəstələrin ömürlərinin son günlərini rahat bir şəraitdə keçirə biləcəkləri əla şəraitli və peşəkar personalı olan hospislər fəaliyyət göstərir. Bu mərkəzlərdəki psixoloqların dəstəyi isə xüsusi önəm daşıyır. Belə ki, psixoloqlar həm xəstələrə, həm də onların yaxınlarına psixoloji dəstəyi ilə ölümü maksimum asanlaşdırırlar.

Azərbaycanda hospis yaratmaq üçün nə lazımdır?

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu bildirir ki, bunun üçün ilk növbədə başqa ölkələrin təcrübəsi dərindən öyrənilməlidir. Başqa sahələrdə olduğu kimi, elmi əsaslarla, ciddi hazırlanmış bir fəaliyyət proqramı lazımdır: “Belə xəstəxanalara nə dərəcədə, hansı miqyasda ehtiyac olduğunu əsalandırmaqla, maliyyə vasitələri, maliyyə mənbələri müəyyənləşdirməklə konkret bir mexanizm yaradılmalıdır. Burada həm dövlət büdcəsindən, həm məscidlərin, kilsələrin, digər dini təşkilatların maliyyə dəstəyindən, xeyriyyəçilərin, ianə verənlərin maliyyə dəstəyindən istifadə etmək olar”.


Geri dön

Gözlüklü

  • 1 sentyabr 2012 12:17
  • Məqalə: 216
  • Şərh: 9552
  • Bal:
tesekkurler

kiskanc

  • 22 avqust 2012 12:35
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 2345
  • Bal:
{awards}
,,,,,,,,,,,,,,,,,,tesekkkurler

my angel__

  • 8 avqust 2012 03:26
  • Məqalə: 291
  • Şərh: 11172
  • Bal:
{awards}
tewekkurler maraqli meqaledi

--------------------
Помни, что ты - мое все ❤

askdelisi

  • 5 avqust 2012 13:09
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 885
  • Bal:
{awards}
xebere gore twkkkk feel

--------------------
Bu dünyada hər kəsin sevgi hissi var hətta şüursuz canlılarında

come back

  • 4 avqust 2012 18:56
  • Məqalə: 588
  • Şərh: 11994
  • Bal:
{awards}
tewekkurler bilmirdim maraqlidir.

Shokoladka

  • 4 avqust 2012 17:40
  • Məqalə: 30
  • Şərh: 8441
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tskler.

--------------------


---ANGELA---

  • 4 avqust 2012 02:07
  • Məqalə: 301
  • Şərh: 2760
  • Bal:
{awards}
HMMM MARAQLIDIR TƏŞƏKKÜR EDİRƏM...

--------------------
Gülüşün gətirdi cənnəti mənə..

LoVe_LiFe

  • 4 avqust 2012 02:04
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
maraqli yazidi beyendim tewekkurler

_wampirella_

  • 3 avqust 2012 19:28
  • Məqalə: 168
  • Şərh: 488
  • Bal:
{awards}
maraqli yaziya gore cox sag olun

--------------------
Deyirlerki olacaga care yoxdur
Bes olmayacagin caresini tapan varmi....

Prank girl

  • 3 avqust 2012 17:45
  • Məqalə: 106
  • Şərh: 10213
  • Bal:
{awards}
Melumat ucun tewekkurler

--------------------
Oglanlar dostluq atmasin qebul etmeyecem!!

TAYNA VOSTOKA

  • 3 avqust 2012 17:01
  • Məqalə: 653
  • Şərh: 4340
  • Bal:
{awards}
REY YAZANLARA MINNETDARAM

--------------------

Dalga

  • 3 avqust 2012 16:39
  • Məqalə: 201
  • Şərh: 5400
  • Bal:
{awards}
Melumat ucun tewekkurler

--------------------

..AY PERISI..

  • 3 avqust 2012 16:31
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 237
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tesekkur..

--------------------

Flower Lovem

  • 3 avqust 2012 16:05
  • Məqalə: 9
  • Şərh: 1249
  • Bal:
{awards}
tesekkurler,ozumde hekimliye hazirlasiram cox maraqli oldu

--------------------
Nə acı verir bilmirsən ! Qarşımdan keçərkən 'vecivə almırmış' kimi edib Arxamdan KAŞKİ deyirsən yaa..!

SU PƏRİSİ

  • 3 avqust 2012 15:56
  • Məqalə: 153
  • Şərh: 3604
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tesekkur.. winked

--------------------

NeeZNaKoMeC

  • 3 avqust 2012 15:36
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 54
  • Bal:
{awards}
MaraqLi idi yeni termin oyrendik twklr!

leyluwka_20

  • 3 avqust 2012 15:18
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 5912
  • Bal:
{awards}
maraqlidir.....

--------------------

_BiRiCiK_

  • 3 avqust 2012 15:04
  • Məqalə: 144
  • Şərh: 3313
  • Bal:
{awards}
THANK YOU MARAAQLI MELUMATDI

--------------------

GuNaY_83

  • 3 avqust 2012 15:04
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 22357
  • Bal:
{awards}
tewekkurler.

--------------------

EnD of TiMe

  • 3 avqust 2012 15:00
  • Məqalə: 553
  • Şərh: 6697
  • Bal:
{awards}
bir az basa dusdum..tesekkurler

...BARSA FANATI....

  • 3 avqust 2012 14:41
  • Məqalə: 605
  • Şərh: 11803
  • Bal:
{awards}
MARAQLIDIR.....

Bakinski Емо

  • 3 avqust 2012 14:36
  • Məqalə: 26
  • Şərh: 738
  • Bal:
{awards}
hec mende hecne bawa duwmedim request

--------------------

Delete

  • 3 avqust 2012 14:20
  • Məqalə: 15
  • Şərh: 1958
  • Bal:
{awards}
Xebere gore tesekkur.. Amma bele seylere maragim olmadigi ucun sonacan oxumadim...

--------------------
Məni bir mən bilərəm, bir də yaradan. Mənə bir mən lazımım, bir də Anlayan.

Gözlüklü

  • 3 avqust 2012 14:00
  • Məqalə: 216
  • Şərh: 9552
  • Bal:
{awards}
MARAQLI IDI TWK

sevgi dushmeni

  • 3 avqust 2012 13:59
  • Məqalə: 29
  • Şərh: 2871
  • Bal:
{awards}
tesekkurlerrr ama hecne basa dusmedim men

--------------------

✰Dгeaм✰

  • 3 avqust 2012 13:54
  • Məqalə: 704
  • Şərh: 16043
  • Bal:
{awards}
Maraqli melumat ucun cox sag ol...

SabriNa B-va

  • 3 avqust 2012 13:53
  • Məqalə: 207
  • Şərh: 3845
  • Bal:
{awards}
Xəstənin ağrılarını maksimum azaltmağa çalışır;

DEAD ANGEL

  • 3 avqust 2012 13:47
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 827
  • Bal:
{awards}
ilk werh menden

--------------------
heyati yawamaq bir omur deyil ondan yawaya yawaya hezz almaqdir
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 1
Qonaqlar: 40
Cəmi: 52

 

Top 10 Müəllif

Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 2
Cəmi: 327
 
Pıtırcık
Xəbərləri: 2
Cəmi: 385
 
♦ ֆɛყмʊʀ ֆoռмɛZ ♦
Xəbərləri: 2
Cəmi: 1135
 
anar2012
Xəbərləri: 1
Cəmi: 26
 
Awk bir hayal
Xəbərləri: 1
Cəmi: 137
 
Zerif85
Xəbərləri: 1
Cəmi: 25
 
Demi Love
Xəbərləri: 1
Cəmi: 16
 
 
{slinks}