Ə hərfini itirsək - araşdırma

 
Ə hərfini itirsək - araşdırma

Artıq nə vaxtdır ki, ictimaiyyət əlifbada dəyişikliklər mövzusunu müzakirə edir.

Hər şey Dilçilik İnstitutunun direktor əvəzi Fäxräddin Veysällinin müsahibəsindən başlayıb.

Belə ki, o, əlifbada bəzi hərfləri - “ə”, “q”, “ğ”, “ç”-ni dəyişməyi təklif edib.

Onu parlamentin mədəniyyət komitəsinin sədri Nizami Cäfärov və millət vəkili Sabir Rüstämxanlı də dəstəkələyiblər.

Təklifləri həyata keçsə, onların soyadları necə oxunacaqsa, elə qeyd etmişik ki, indidən bu cür oxunuşa hazır olsunlar.

Apostrof işarəsini ləğv edəndən sonra şe’r sözünün deyilişi ilə yazılışı uyğun gəlməyən şeirə və fe’l sözünün feilə çevrilməsindən sonra “ə” hərfini də itirsək, bir çox sözlərimizdə məna dəyişiklikləri olacaq. Məlumdur ki, üstündə nöqtə olan “A”-nı ilk zamanlar “ə” kimi qəbul etsək də, zaman keçdikcə “A” kimi oxunacağına şübhə yoxdur.

Elə isə bu sözlərin gələcəkdə tələffüz oluna biləcək variantlarını nəzərinizə çatdırırıq:

Ä olanda - Azärbaycan Milli Elmlär Akademiyası

və ya

E olanda - Azerbaycan Milli Elmler Akademiyası

Ə” - “ä” olarsa

Azərbaycan – Azarbaycan
Binə- bina
şəhid- şahid
əvəz- avaz
əməl- amal
ər- ar
ət- at
əl- al
əmin – amin
əda- ada
zəmin – zamin
kəmər – kamar
şəkər – şakar
kələm – kalam
ləl – lal
rəf – raf
dəvə - dava
əmir – amir
tələ - tala
əla – ala
dəniz – daniz
əlli – alli
tər – tar
mət- mat
cəm – cam
dərə - dara
məsəl - masal
sələm - salam
acəba – acaba
Əkbər – Akbar
lək - lak
kəl - kal
Azər- Azar
Tərif- Tarif

çch olarsa

Çomaq – chomaq
Çaxmaq – chaxmaq
Çərçivə - charchiva
Çinar – chinar
Çin –Chin
Çağırış- chagırış
Xərçəng- xarchang
Çərpələng – charpalang və s.

q - g olarsa

qabırğa – gabırga
qabarıq- gabarıq
qabiliyyət- gabiliyyat
qaçaq – gachag
qaçmaq- gachmag
qəlib – galib
qənaət – ganaat
qəpik- gapik
qəribə - gariba və s.

ğ - g olarsa

dağ - dag
qurğuşun - gurguşun
lağlağı – laglagı
əğyar – agyar
qarğa – garga
qarağat – garagat
portağal – portagal
soğan – sogan
qığıldamaq – gıgıldamag
bığaltı- bıgaltı
bəlğəm – balgam

Necədir? Bəyəndiniz?

gun.az


Geri dön

_Susqun_

  • 1 sentyabr 2012 21:11
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 2450
  • Bal:
DEYISMEZLER YEQINKI

--------------------

✰GoLd GirL✰

  • 1 sentyabr 2012 16:53
  • Məqalə: 534
  • Şərh: 10577
  • Bal:
{awards}
Cox sag olun......

lolka

  • 1 sentyabr 2012 11:30
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 67
  • Bal:
{awards}
milyonlarca derdimiz var/onlarin icinde 1 de menasiz v; yersiz deyisiklikler kime laimdir goresen?biz duzelen deyilik deyenleri qinayirlar/duz deyirler de

Dj Nara

  • 1 sentyabr 2012 01:24
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 1215
  • Bal:
{awards}
twk meqaleye gore...........

Shawn michaels

  • 31 avqust 2012 12:12
  • Məqalə: 47
  • Şərh: 1558
  • Bal:
{awards}
eee tamam agini cixardiblareee internet bilen cixiblar

--------------------

solnuska

  • 31 avqust 2012 03:23
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16530
  • Bal:
{awards}
tewekkurlerrrrrrrrrrrrrr

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

Re►PLay

  • 30 avqust 2012 23:10
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 2923
  • Bal:
{awards}
Bu bizim millet de ozderinnen gunde Amerika cixardirlar eee ...

adsiz2

  • 30 avqust 2012 23:03
  • Məqalə: 57
  • Şərh: 1769
  • Bal:
{awards}
şərhlərinizi oxudum legend əhli. Fikirləriniz mənim üçün maraqlı oldu. Çoxsunuz hərflərini dəyişməsinə pis baxdınız. elə məndə pis baxıram. Amma demək olar ki, əksəriyyətiniz Şifti dəyişib az dilinə qoymadınız ki, yazdığınız sözlər "ə" hərfinin yerinə "e" hərfi yazdınız. buda bizim tənbəliyimizdir.

--------------------

Dalga

  • 30 avqust 2012 22:23
  • Məqalə: 201
  • Şərh: 5400
  • Bal:
{awards}
Cox pis olar ,xeber ucun tewekkurler

--------------------

girl in love

  • 30 avqust 2012 22:15
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 490
  • Bal:
{awards}
beyenmedim,deyiwmesinler bele zordu.dilimizde soz qitligi var mence ona bir care axtarsinlar love

--------------------
bu gunki aglim olsaydi,dunen etdiklerimi etmezdim
amma dunen etdiklerimi etmeseydim,bu gunki aglim olmazdi...

Nurawka

  • 30 avqust 2012 21:52
  • Məqalə: 6
  • Şərh: 606
  • Bal:
{awards}
cox pis olacaq

--------------------
Ben sana inansaydim senin icin savawirdim!
Savawsaydim mutlaka kazanirdim...
Artik vazgecdiklerim kadar ozgursun...

lie to the world

  • 30 avqust 2012 20:36
  • Məqalə: 302
  • Şərh: 4785
  • Bal:
{awards}
bu nedi bele???...mene hec xow gelmedi...noldu ele bir elifbamiz var bizim dilimizi ferqli eden onuda deyiwirler...sorada vetenperverlikden daniwirlar...dehwetdilere... angry

--------------------

unfaithful

  • 30 avqust 2012 20:28
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 3681
  • Bal:
{awards}
insallah deyismezler xebere gore tsk

--------------------

R.M Fanatı...

  • 30 avqust 2012 20:26
  • Məqalə: 36
  • Şərh: 3317
  • Bal:
{awards}
beyenmedim......

--------------------

_Kyonul_

  • 30 avqust 2012 20:22
  • Məqalə: 135
  • Şərh: 3015
  • Bal:
{awards}
mence deyiewmesinler,indiden ureyim sixildi.cox menasiz bir weydi.tewekkur

--------------------

DILEKLER

  • 30 avqust 2012 20:20
  • Məqalə: 128
  • Şərh: 5385
  • Bal:
{awards}
xebere gore twk

✵ Š҈ȺD҉Ἷ҉Q ✵

  • 30 avqust 2012 20:06
  • Məqalə: 297
  • Şərh: 8112
  • Bal:
{awards}
Hamisi bekarciligdandi.nece var ele qalsin.

--------------------
-' Və Bir Gün Mən Olmayacam ! recourse sad

Avril_lavigne

  • 30 avqust 2012 20:05
  • Məqalə: 58
  • Şərh: 2603
  • Bal:
{awards}
eeeeeeee deyisiklik olmasin,artiq oyresmisiq

--------------------
Terk edilmemis bir tek AYRILIK kaldi...

GERI DONME

  • 30 avqust 2012 20:03
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 576
  • Bal:
{awards}
BU HECDE MRAQLI XEBER DEYIL BU NEDI......Azerbaycan dilini her kes bele qebul edib bele de qalacaq.............................. am

Pink World

  • 30 avqust 2012 19:56
  • Məqalə: 11
  • Şərh: 1280
  • Bal:
{awards}
Eee bunlarinda isi gucu yoxduyeeee

--------------------
OZUNU BAHALI GOSTERME
SENE ENDIRIMLI GUNLERINI XATIRLADARAM!!!

Priya

  • 30 avqust 2012 19:20
  • Məqalə: 115
  • Şərh: 1946
  • Bal:
{awards}
Yox, yox, yox, belə istəmirəm.İndi necədi, elə də qalsın.

--------------------




N i n i ^_^

  • 30 avqust 2012 19:20
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 36
  • Bal:
{awards}
artig ele bir dovrde yasiyirigki her yerinden duran ozunu alim dilci professor ve saire adlandirir her filologiyani bitiren dilci alim olub kitablari oxuduqda ne qeder yanlisliqlara yol verildiyini musahide edirem bu dehsetdir herfleri alifbamizdan cixarmaqda ne demekdi bu sozlerin teleffuzu bir yana onlarin menasinda ne kimi deyisikliklerin bas verdiyini gormur bizim bezi oxzumamis alimlerimiz yeni insanlar bu qedermi savadsizlasib elbettdeki beledir bir dovrdeki unive girmeyin kecid bali 300den 150ye dusub artig bizi ne kimi savadli gelecek gozduyur melumdur bunlari tenqid etmek lazimdir tesekkur etmek deyil !!!!!

come back

  • 30 avqust 2012 19:19
  • Məqalə: 588
  • Şərh: 11994
  • Bal:
{awards}
menim de adim Ə ile bawlayir onda men Asmar olacam wink of yox deyiwmsesinler ele bele yaxsidir angry

...BARSA FANATI....

  • 30 avqust 2012 19:18
  • Məqalə: 605
  • Şərh: 11803
  • Bal:
{awards}
maraqli meqaleye gore sag ol....

Elnare_97

  • 30 avqust 2012 19:09
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 59
  • Bal:
{awards}
Xowuma gelmedi.Hemiweki[hide][/hide] kimi yaxwidi.

I am Happy

  • 30 avqust 2012 19:08
  • Məqalə: 111
  • Şərh: 3153
  • Bal:
{awards}
Daha bilmirler ozlerinnen ne cixartsinlar.

--------------------

✰GoLd GirL✰

  • 30 avqust 2012 18:57
  • Məqalə: 534
  • Şərh: 10577
  • Bal:
{awards}
Ee men oz herflerimizi isteyirem...tESEKKUR.....

aksana1993

  • 30 avqust 2012 18:53
  • Məqalə: 62
  • Şərh: 2160
  • Bal:
{awards}
BU NEDIR HER YERINDEN DURAN GUNDE OZUNDEN BIR FOKS CIXARDIR.MENIM BU FIKRE MUNASIBETIM MENFIDIR, BIR NECE YASLI NESILLERIMIZ VAR HER KES BU HERFLERI OYRENIB BELE YAZIRLAR BUNDAN SONRA MEKTEBE GEDIB ELIFBA OYRENECEKLER?DEHSETDIR VALLAH KIMIN BASINA NE GIRIR ONUDA EDIR BIR NECE ILDEN SONRA BUNLAR OZ ANA DILINIDE DEYISMEK ISTEYERLER SUBHESIZ angry

--------------------
SEVGIM YALNIZ ALLAHA.....

LoVe_LiFe

  • 30 avqust 2012 18:47
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 0
  • Bal:
{awards}
Sozler ne gulmeli alinirdi wink

GoDDeSSS

  • 30 avqust 2012 18:40
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 2280
  • Bal:
{awards}
maraqli xeberdi,ama deyiwiklik olmasa daha yaxwi olar mence

--------------------
˙·٠•●●•٠·˙*¨`*:•. Noqtə hər zaman son demək deyil.Bəzən ozundən
sonraki hərfin boyuk olacagini gostərir
<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 4
Qonaqlar: 49
Cəmi: 80

 

Top 10 Müəllif

Pıtırcık
Xəbərləri: 10
Cəmi: 453
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 3
Cəmi: 31
 
 
{slinks}