Azərbaycanın ən gözəl guşələri (1)

 
Azərbaycanın ən gözəl guşələri (1)

Azərbaycanın çox gözəl guşələri vardır. Biz bu gün Azərbaycanın şimal -qərbində yerləşən Zaqatala şəhərindən danışacağıq.

Tarixi

Zaqatala inzibati rayonunun yaranma tarixi – 08.08.1930.

Coğrafi mövqeyi


Zaqatala rayonu Azərbaycan Respublikasının şimali-qərbində, paytaxt Bakı şəhərindən 430 km məsafədə, Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub ətəklərində, Qanıx-Əyriçay vadisində yerləşir.

Rayon ərazisində, ekoturizmin inkişafı üçün əvəzsiz, 1929-cu ildə təşkil olunmuş (ərazisi 23800 ha.) Zaqatala Dövlət Qoruğu, Zaqatala şəlaləsi, Xalaxi gölü, Malarasa aşırımı, ölkə və rayon əhəmiyyətli 108 tarix-mədəniyyət abidəsi var. Onlardan Mamrux kəndi ərazisindəki II-IV əsrlərə aid alban abidəsi, V-VII əsrlərə aid Zaqatala səddi, Car kəndi ərazisində XVI əsrə aid Cingözqala, 1830-cu ildə tikilmiş Zaqatala qalası və s. göstərmək olar. Zaqatala rayonu Böyük Qafqaz sıra dağlarının ətəyində Azərbaycanın şimal-qərbində yerləşir. Rayon şimal-şərqdə Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikası ilə, qərbdə Balakən rayonu ilə, şərqdə isə Qax rayonu ilə həmsərhəddir. Rayonun şimal-şərq ərazisində dağlıq, cənub və cənub-qərb hissədə düzənlik relyef üstünlük təşkil edir. Rayonda ən uca nöqtə Quton dağıdır. (3648 m). Düzənlikdə mülayim, dağlarda soyuq iqlim müşahidə olunur. Yanvar ayının orta temperaturu düzənlikdə -1°C, dağ-larda -10°C, iyul ayının orta temperaturu isə, müvafiq olaraq +24°C və +5°C olur. Burada ildə 600-1600 mm yağıntı düşür. Rayon arazisinın yarısı, əsasən dağlıq ərazilər, meşələrlə örtülmüşdür. Zaqatala – beynəlmiləl rayondur. Burada əsasən azərbaycanlılar, saxurlar, avarlar, ingiloylar ruslar və başqaları yaşayır. Rayonun ərazisində çoxsaylı tarix və mədəniyyət abidələri var. Mərkəzi Zaqatala şəhəridir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 535 metr hündürlükdə Azərbaycan Respublikasının paytaxtı olan Bakı şəhərindən 445 km aralıda, Tala çayının sahilində, Yevlax-Balakən şossesi yolunun üzərində yerləşir.

Relyefi

Rayonun ərazisi dağlıq və düzənlik hissələrdən ibarətdir.

Təbiəti


Zaqatala ərazisinin təqribən yarısını meşələr tutur. Rayonun relyefi dağlıq və düzənlikdir. Rayonda meşə çoxdur, lakin onlar əsasən dağlarda və dağətəyi bölgədə yerləşir. Zaqatala rayonunun florası müxtəlif qiymətli ağac növləri ilə zəngindir – şabalıd, qoz, fındıq, palıd, vələs, qarağac və s. Fauna – maral, dağ keçisi, qaban, ayı, canavar, dovşan, həmçinin çoxlu quş növləri ilə təmsil olunmuşdur – qırqovul, kəklik, dağ şahini, çalağan, turac, dolaşa və bülbül.

1929-cu ildə burada, Baş Qafqaz dağlarının cənub yamaclarında "Zaqatala" Dövlət qoruğu yaradılmışdır.

İqlimi

Rütubətli subtropik iqlimə malikdir. Hava dağlarda soyuq, düzənliklərdə isti olur.

Əhali

İnzibati ərazi bölgüsü -1 şəhər, 2 qəsəbə, 59 kənd. Mərkəzi, Zaqatala şəhəri – əhalisi 20600 nəfər. 1830-cu ildə Zaqatala qalası tikilmiş, 1840-cı ildən Zaqatalaya şəhər statusu verilmişdir. Ərazisi 1348 kv. km.-dir. Əhalisi 121.394[2] nəfər, əsasən azərbaycanlılardır. Rayonda azərbaycanlılarla bərabər iyirmidən artıq millət və xalqın nümayəndələri (ruslar, ukraynalılar, gürcülər, laklar, avarlar, saxurlar, udinlər, ingiloylar, ləzgilər, tatarlar, yəhudilər, türklər, yunanlar, osetinlər və digərləri) yaşayır. Zaqatala rayonu, RİHB, onun ərazi İcra nümayəndələri və Bələdiyyələr tərəfindən idarə olunur. Rayonda 29 icra nümayəndəliyi və 31 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. Əhalinin ümumi sayı – 121 394 Kəndlərin sayı – 59 Qəsəbələrin sayı – 2 İri və orta müəssisələrin sayı – 71 Məktəbəqədər uşaq müəssisələrinin sayı – 39 Ümumtəhsil məktəblərinin sayı – 67 Texniki, orta ixtisas və peşə məktəblərinin sayı – 4 Ali təhsil müəssisələrinin sayı – 2 Xəstəxanalar və tibb müəssisələrinin sayı – 10 Mədəniyyət ocaqlarının sayı – 143
Görkəmli şəxsləri

Şeyx Əhməd Əfəndi — ictimai və din xadimi.
Balakişi bəy Ərəblinski — Çar Rusiyasının generalı.
Arslan bər Qardaşov — 28 may 1918-ci ildə Azəbaycanın müstəqilliyini elan edən Mülli Şura üzvlərindən biri.
Arif Hacılı — Müstəqillik Aktina imza atmış millət vəkili, Müsavat Partiyası Mərkəzi İcra aparatının sədri.

İqtisadi xarakteristikası

Rayonun iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı xüsusi rol oynayır. Taxılçılıq (xüsusilə də dənlik qarğıdalı), tütünçülük, meyvəçilik (qoz-ləpəli), tərəvəzçilik inkişaf etmişdir. Rayonda yeyinti məhsulları kombinatı, fındıq təmizləmə, tütün fermentasiya, efir-yağlar zavodları, tikiş və mebel fabrikləri vardır. Rayon geniş turizm imkanlarına malikdir.

Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri

Rayonda 48 orta, 14 əsas, 4 ibtidai məktəb, 1 humanitar fənlər gimnaziyası, 39 məktəbəqədər uşaq tərbijə müəssisəsi, 6 məktəbdənkənar müəssisə, BETM-nin Zagatala filiali, 2 ali məktəbin (müəllimlər institutu və islam universiteti) filialı, 1 kollec, 1peşə-texniki məktəbi, 81 kitabxana, 36 klub, 27 mədəniyyət evi, 1 xalq teatrı, tarix-mədəniyyət qoruğu, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, 1 musiqi məktəbi, uşaq qənclər idman məktəbi, şahmat məktəbi, uşaq yaradıcılıq mərkəzi, 10 xəstəxana, 21 kənd həkim ambulatoriyası, 26 feldşer-mama məntəqəsi, 23 məscid, 1 mehmanxana, 4 motel fəaliyyət göstərir. İqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Rayonda mebel, tikinti, inşaat materialları, yeyinti, yüngül sənayeni inkişaf etdirmək üçün böyük potensial vardır.

Maddi-mədəni irsi

Zaqatala rayonunun ərazisində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli 132 saylı qərarına əsasən Dövlət tərəfindən qorunan 100-ə yaxın abidə qeydə alınmışdır. Bunlardan ən qədimi Pəriqala, Armatay qalası, Cingözqala, Şeytan qalası, Zaqatala qalası və başqalarıdır. Rayonun kənd yerlərində VI-VIII əsrlərdən qalmış 10-dan çox Alban abidələri mövcuddur.

Rayonun Mamrux (Mamrux kilsəsi), Mazıx, Muxax, Qəbizdərə, Yuxarı Tala (Yuxarı Tala məbədi) və Yuxarı Çardaxlar kəndlərində VI-VIII əsrlərdən qalmış çoxlu Alban abidələri, qalaları vardır ki, maliyyə çətinlikləri üzündən onların yenidən bərpası mümkün olmasa da qismən də olsa qorunması sahəsində müəyyən işlər görülür. Yerlərdə mövcud olan məscidlərin isə hamısında yenidənqurma, bərpa işləri aparılmış, tarixi abidə kimi onların qorunması təmin edilir.

Rayonun tarixi abidələrinin çoxu ən qədim vaxtlarda indiyə qədər salamat qalmış kəndlərdə yerləşir. Gözparaq və Halal kəndlərində XVIII əsrə aid məscidlər, Keloba kəndində əsrə aid iki qüllə, Mazıx kəndində XII əsrə aid qüllə, Yuxarı Çardaxlar kəndində V əsrə aid Pəriqala, Car kəndində XIV əsrə aid Çingizqala və rayon Tarix-diyarşünaslıq muzeyi, Paşan kəndində Alban qülləsi (XIII əsr) və Axaxdərə kəndindəki Alban qülləsi (XII əsr), rayonun müxtəlif kəndlərində, o cümlədən Əliabad və Mosul kəndlərində XIX əsrdə tikilmiş məscidlər salamat qalmışdır.

Idman

Rayonda 1 Olimpiya Idman Kompleksi, 3 stadion, 1 üzgüçülük hovuzu, 1 şahmat klubu, 71 sadə, 18 kompleks idman qurğuları, 3 aerobika-trenajor zali idmanın inkişafına xidmət göstərir. Rayon idmançıları Respublika, Avropa və Dünya çempionatlarında yüksək nəticələr qazanaraq Azərbaycan idmanının inkişafına öz layiqli töhfələrini verirlər

Bələdiyyələr haqda məlumat

Zaqatala rayonunda 31 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. Zaqatala bələdiyyəsi Zaqatala şəhərini əhatə edir. Rayonda elə bələdiyyələr vardır ki, onların tərkibində bir neçə kənd yaşayış məntəqələri vardır. Ümumiyyətlə mövcud olan 31 bəldiyyənin tərkibində 1 şəhər, 1 şəhər tipli qəsəbə və 59 kənd yaşayış məntəqələri vardır. 01 yanvar 2004-cü il tarixə rayonda 110830 nəfər əhali yaşayır ki, onun da 83297 nəfəri kənd yerlərində məskunlaşmışdır.

P.S: Bu gözəl şəhər mənimdə ilk gözümü açdığım şəhərdir.


Geri dön

Arzu_zadeh

  • 9 dekabr 2012 11:03
  • Məqalə: 232
  • Şərh: 5984
  • Bal:
Əhali

İnzibati ərazi bölgüsü -1 şəhər, 2 qəsəbə, 59 kənd. Mərkəzi, Zaqatala şəhəri – əhalisi 20600 nəfər. 1830-cu ildə Zaqatala qalası tikilmiş, 1840-cı ildən Zaqatalaya şəhər statusu verilmişdir. Ərazisi 1348 kv. km.-dir. Əhalisi 121.394[2] nəfər, əsasən azərbaycanlılardır. Rayonda azərbaycanlılarla bərabər iyirmidən artıq millət və xalqın nümayəndələri (ruslar, ukraynalılar, gürcülər, laklar, avarlar, saxurlar, udinlər, ingiloylar, ləzgilər, tatarlar, yəhudilər, türklər, yunanlar, osetinlər və digərləri) yaşayır. Zaqatala rayonu, RİHB, onun ərazi İcra nümayəndələri və Bələdiyyələr tərəfindən idarə olunur. Rayonda 29 icra nümayəndəliyi və 31 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. Əhalinin ümumi sayı – 121 394 Kəndlərin sayı – 59 Qəsəbələrin sayı – 2 İri və orta müəssisələrin sayı – 71 Məktəbəqədər uşaq müəssisələrinin sayı – 39 Ümumtəhsil məktəblərinin sayı – 67 Texniki, orta ixtisas və peşə məktəblərinin sayı – 4 Ali təhsil müəssisələrinin sayı – 2 Xəstəxanalar və tibb müəssisələrinin sayı – 10 Mədəniyyət ocaqlarının sayı – 143
Görkəmli şəxsləri

Şeyx Əhməd Əfəndi — ictimai və din xadimi.
Balakişi bəy Ərəblinski — Çar Rusiyasının generalı.
Arslan bər Qardaşov — 28 may 1918-ci ildə Azəbaycanın müstəqilliyini elan edən Mülli Şura üzvlərindən biri.
Arif Hacılı — Müstəqillik Aktina imza atmış millət vəkili, Müsavat Partiyası Mərkəzi İcra aparatının sədri.

--------------------

Bitanesiyim

  • 9 dekabr 2012 10:41
  • Məqalə: 5
  • Şərh: 222
  • Bal:
{awards}
ZAQATALANI GORMEK ISTERDIM..COX SAG OLUN

solnuska

  • 3 dekabr 2012 20:46
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16070
  • Bal:
{awards}
TWK....................

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

LoVe_HaTe

  • 3 dekabr 2012 12:15
  • Məqalə: 53
  • Şərh: 2238
  • Bal:
{awards}
tesekkurler//////////

--------------------
Əl uzatmağın min bir yolu olduğu halda sən hər səfərində şillə vurursan mənə...Ən çox da bu üzür məni...

GuNaY_83

  • 2 dekabr 2012 16:42
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 21751
  • Bal:
{awards}
Əla çox sağ olun.....

--------------------

_favorit_arkadas

  • 2 dekabr 2012 13:13
  • Məqalə: 556
  • Şərh: 8076
  • Bal:
{awards}
İqlimi

Rütubətli subtropik iqlimə malikdir. Hava dağlarda soyuq, düzənliklərdə isti olur.

--------------------

..::MisS DioR::..

  • 2 dekabr 2012 12:00
  • Məqalə: 147
  • Şərh: 3792
  • Bal:
{awards}
tesekkurler....

--------------------

solnuska

  • 2 dekabr 2012 01:03
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16070
  • Bal:
{awards}
HMM COX SAQ OLUN XEBERE GORE

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

A.l.o.n.E_B.o.Y

  • 1 dekabr 2012 23:33
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 28
  • Bal:
{awards}
ZAQATALAM super rayondu...cox dariximiwam oralar ucun....

leyluwka_20

  • 1 dekabr 2012 23:11
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 5782
  • Bal:
{awards}
xebercun tewekkurler..

--------------------

✰GoLd GirL✰

  • 1 dekabr 2012 21:52
  • Məqalə: 534
  • Şərh: 10328
  • Bal:
{awards}
Əla çox sağ olun.....

unfaithful

  • 1 dekabr 2012 21:38
  • Məqalə: 31
  • Şərh: 3486
  • Bal:
{awards}
getmek isterdim

--------------------

::Jessica Alba::

  • 1 dekabr 2012 21:20
  • Məqalə: 13
  • Şərh: 1671
  • Bal:
{awards}
tewekkurleeeeeeeeer

SPY_GIRL

  • 1 dekabr 2012 21:00
  • Məqalə: 56
  • Şərh: 1595
  • Bal:
{awards}
twk ...........bu xeber menim dosim var onluqdu ozude bun werh yazib ele twklarr yenede

--------------------


© Profile Original & Official®
█║▌│█│║▌║││█║▌║▌║║▌
█║▌│█│║▌║││█║▌║▌║║▌
█║▌│█│║▌║││█║▌║▌║║▌

✔ Official Copyright 2012-2013

ღGizli Sevgi ღ

  • 1 dekabr 2012 20:44
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 12
  • Bal:
{awards}
tewekkurler

--------------------
Sevgiyə biraz romantika gərəkdir. Çünki sevgi bir dramdır.

vefasiz heyat

  • 1 dekabr 2012 20:28
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 516
  • Bal:
{awards}
orda cox olmuwam super yerdi lap darixdim eeeee

--------------------
Bir qəlbiki tike bilmirsən,niyə qırırsan???

leyluwka_20

  • 1 dekabr 2012 20:21
  • Məqalə: 12
  • Şərh: 5782
  • Bal:
{awards}
bizim qonwu weher)))superdiiii))

--------------------

VIPTOZ

  • 1 dekabr 2012 20:04
  • Məqalə: 1
  • Şərh: 4302
  • Bal:
{awards}
maraqli xeberdi insallah dier rayonlar haqinda da bele xeberler hazirlanar tsk

--------------------
UNUTMA!SENE ISIQ TUTANLARA KUREYINI DONSEN,GORECEYIN TEK SEY OZ QARANLIGINDIR!!!

MUSTI_93

  • 1 dekabr 2012 19:56
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 159
  • Bal:
{awards}
love TEWEKKURLER love

--------------------
HEYAT COX QISA...

solnuska

  • 1 dekabr 2012 19:55
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 16070
  • Bal:
{awards}
twk.......................

--------------------
Getmədən əvvəl düşün;
Çünkü qayıtdığında tapdığınla
Gedərkən qoyduğun əsla eyni olmayacaq!

God Of War

  • 1 dekabr 2012 19:24
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 32
  • Bal:
{awards}
TESEKKURLER LENKERAN DA BELEDİ

(subh gulu)

  • 1 dekabr 2012 19:11
  • Məqalə: 0
  • Şərh: 6
  • Bal:
{awards}
Salam

--------------------
salam olsun Agamizin (s) ellere duwen eline,salam ola aganin qefleten sinan beline,salam ola Aganin (s) bikomek olan canina,deyib daw alni sinanda dayammayan qanina.salam ola o gozdereki lexle lexle qan doldu.o qanli gozdereki Zeyneb baxib bawini yoldu(((

lie to the world

  • 1 dekabr 2012 18:47
  • Məqalə: 302
  • Şərh: 4619
  • Bal:
{awards}
maraqli rayondu...birce defe olmuwam orda oda tesadufen...tewekkurler bele bir meqaleler hazirlamaniza sevindim Azerbaycanimizin gozel yerleri ile taniw olmaq cox xowdu..)))

--------------------

_Susqun_

  • 1 dekabr 2012 18:43
  • Məqalə: 34
  • Şərh: 2346
  • Bal:
{awards}
tessekkurler xebere gore..

--------------------

J ♥ S

  • 1 dekabr 2012 18:36
  • Məqalə: 445
  • Şərh: 3395
  • Bal:
{awards}
hmmm maraqlidi siradakin gozleyirem:D

--------------------
J & S ∞♥....

Dj aka

  • 1 dekabr 2012 18:34
  • Məqalə: 37
  • Şərh: 1016
  • Bal:
{awards}
Deyerli serhlere gore twkler ..::★ღMatildaღ★::.., Olacaq =)

--------------------
Qeyretsiz insan ipsiz iyneye benzer. Ne qeder cehd etsede tikis alinmaz!

SHARIM:)

  • 1 dekabr 2012 18:30
  • Məqalə: 2
  • Şərh: 340
  • Bal:
{awards}
canim ZAQATALAM bir qram torpagini bir insanini hec neye deyismerem
cooox sagol canim ela xeberdi
haminzi gozluyurem gelin ela yerdii

ShoKKi_MoKKi

  • 1 dekabr 2012 18:29
  • Məqalə: 801
  • Şərh: 11344
  • Bal:
{awards}
tesekkurleerrr maraqli idi...

--------------------

Arzu_zadeh

  • 1 dekabr 2012 18:11
  • Məqalə: 232
  • Şərh: 5984
  • Bal:
{awards}
gormek isteyerem twk

--------------------

GuNaY_83

  • 1 dekabr 2012 18:07
  • Məqalə: 282
  • Şərh: 21751
  • Bal:
{awards}
cox sag ol...

--------------------
<< ƏvvəlkiSonraki >>
İnformasiya
Məqalələrə dərc olunan gündən etibarən 30 gün ərzində şərh yazmaq mümkündür.
 

Online

İstifadəçilər: 4
Qonaqlar: 55
Cəmi: 72

 

Top 10 Müəllif

NIGAR
Xəbərləri: 52
Cəmi: 721
 
The Shield
Xəbərləri: 51
Cəmi: 71
 
MiSS HaPPy)
Xəbərləri: 48
Cəmi: 143
 
Nergiz__Sirinova
Xəbərləri: 41
Cəmi: 470
 
Arzu_zadeh
Xəbərləri: 34
Cəmi: 232
 
♔Hе важно∞
Xəbərləri: 28
Cəmi: 201
 
AyliN BunyaminovA
Xəbərləri: 16
Cəmi: 439
 
Sol Meleyim
Xəbərləri: 11
Cəmi: 52
 
No-Girls-No-ProBlemS
Xəbərləri: 10
Cəmi: 219
 
S)
Xəbərləri: 8
Cəmi: 20
 
 
{slinks}